SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 1 KAPITOLU 318 ATT DWAR IS-SIGURTA SOCJALI Biex jistabbilixxi skema ta’ sigurta socjali u biex jikkonsolida flimkien ma’ emendi d- disposizzjonijiet li jezistu dwar il-hlas ta’ beneficcji dwar sigurta socjali, pensjonijiet u allowances, assistenza socjali u medika, pensjonijiet li ma tikkontribwix ghalihom u l-hlas ta’ kontribuzzjoni dwar sigurta socjali minn impjegati, minn min ihaddem, minn min jahdem ghal rasu u mill-Istat. 1 ta’ Jannar, 1987 L-ATT X ta’ 1987, kif emendat bl-Atti: XX ta’ l-1987, XIV ta’ l-1988, XVI ta’ l-1989, VIII u XVI ta’ l-1990, XIII ta’ l-1991, VIII ta’ l-1992, XXIV ta’ l-1993, XXV ta’ l-1994, XXVII ta’ l- 1995, XXI ta’ l-1996, XVI u XXII ta’ l-1997, VII ta’ l-1998 u II ta’ l-1999; bl-Avvizi Legali 56 u 84 ta’ l-1999 u 10 ta’ l-2000 ; bl-Att XI ta’ l-2000; bl-Avviz Legali 21 ta’ l-2001; bl-Att VI ta’ l-2001; bl-Avvizi Legali 4 u 422 ta’ l-2002; bl-Atti II ta’ l-2002 u XI ta’ l-2003; u Bl-Avviz Legali 436 ta’ l-2003. TAQSIM TA’ L-ATT Artikoli TAQSIMA I. Preliminari 1-2 TAQSIMA II. Persuni Assigurati u Kontribuzzjonijiet 3-17 TAQSIMA III. Beneficcji, Allowances u Pensjonijiet Partikolari 18-30 TAQSIMA IV. Pensjonijiet lir-Romol 31-43 TAQSIMA V. Pensjonijiet ghal min Jirtira 44-65 TAQSIMA VI. Pensjonijiet, Beneficcji u Allowances ohra 66-88 TAQSIMA VII. Disposizzjonijiet diversi dwar Pensjonijiet, Allowances, Beneficcji u Ghajnuna li jithallsu taht dan l-Att 89-104 TAQSIMA VIII. Decizjoni dwar Talbiet u Kwistjonijiet 105-111 TAQSIMA IX. Amministrazzjoni u Finanzi 112-115 TAQSIMA X. Esekuzzjoni u Nuqqas ta’ Tharis 116-127 TAQSIMA XI. Twaqqif ta’ Bord u Kumitat dwar Ghajnuna Socjali 128-131 TAQSIMA XII. Dmirijiet, Funzjonijiet u Setghat Specjali tad-Direttur 132-133 TAQSIMA XIII. Disposizzjonijiet Generali 134-136 2 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI SKEDI L-Ewwel Skeda TAQSIMA I Impiegi TAQSIMA II Impiegi Eccettwati It-Tieni Skeda TAQSIMA I Ezenzjoni mill-hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat- Tieni Klassi TAQSIMA II Ghajnuna ghal Mard TAQSIMA III Ghajnuna Medika bla Hlas TAQSIMA IV Pensjoni ta’ l-Eta u Pensjoni ghall-Wens TAQSIMA V Pensjoni ghal Disabilita u Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta TAQSIMA VI Ghajnuna Socjali TAQSIMA VII Allowance tat-Tfal u Allowance ghal Tifel b’Disabilita TAQSIMA VIII Allowance Supplimentari It-Tielet Skeda TAQSIMA I Rata ta’ Beneficcji ghal Mard, Beneficcju ghal Disimpieg, Beneficcju Specjali ghal Disimpieg u Beneficcju ghal Korriment, Ghotja ghal Korriment u Pensjoni ghal Korriment TAQSIMA II Ammonti ta’ Ghotja ghal Korriment TAQSIMA III L-oghla rati ta’ Pensjoni ghal Korriment TAQSIMA IV Allowance ta’ Ltim TAQSIMA V Allowance ta’ Ltim Supplimentari Ir-Raba’ Skeda Mard Jew Korriment tax-Xoghol Il-Hames Skeda TAQSIMA I Mard u kundizzjonijiet li dwarhom tista’ tithallas Ghajnuna ghal Mard TAQSIMA II Mard u kundizzjonijiet li dwarhom tista’ tinghata Ghajnuna Medika bla Hlas Is-Sitt Skeda TAQSIMA I Skala ta’ Ghajnuna Socjali fil-gimgha, nkluzi kull mizuri taht id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 90A TAQSIMA II L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ta’ l-Eta fil-gimgha inkluza kull zieda taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A TAQSIMA III L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghal Disabilita u ta’ Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta fil- gimgha inkluza kull zieda taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A TAQSIMA IV L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghall-Wens fil-gimgha inkluza kull zieda taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A TAQSIMA V Kera tad-Dar SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 3 TAQSIMA VI Rata fil-gimgha ta’ Allowance minflok Pensjoni ta’ l-Eta , Pensjoni ghal Disabilita u Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta Is-Seba’ Skeda Rati ta’ Skala tal-Mezzi li jirregolaw l-Ghajnuna ghal Mard It-Tmien Skeda TAQSIMA I Rati ta’ Skala tal-Mezzi li jirregolaw l-Ghajnuna Medika bla Hlas meta l-kap ta’ familja jkollu mpieg assigurabbli jew ikun persuna li tahdem ghaliha nnifisha TAQSIMA II Rati ta’ Skala ta’ mezzi li jirregolaw l-Ghajnuna Medika meta l-kap ta’ familja ma jkollux impieg assigurabbli u l-anqas ma jkun persuna li tahdem ghaliha nnifisha Id-Disa’ Skeda Ammonti ta’ Ghajnuna ghal Mard, Ghotja ghal Halib, Ghajnuna dwar il-Lebbra u Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi L-Ghaxar Skeda TAQSIMA I Kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi (Persuni Mpjegati) TAQSIMA II Kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi (Persuni li jimpjegaw lilhom infushom) TAQSIMA III Kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi (Persuni li jahdmu ghalihom infushom) Il-Hdax-il Skeda Kundizzjonijiet ta’ Kontribuzzjoni It-Tnax-il Skeda Rati ta’ Diversi Pensjonijiet It-Tlettax-il Skeda Kif jinhadem id-Dhul Pensjonabbli L-Erbatax-il Skeda Rati ta’ diversi Allowances, Beneficcju tal- Maternita w Ghotja taz-Zwieg 4 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA I PRELIMINARI Titolu fil-qosor. 1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu Att dwar is-Sigurta Socjali. Tifsir. Emendat: XX.1987.2; XIV.1988.3; XVI.1989.3; XVI.1990.3; VIII.1992.3; XXIV.1993.3; XXV.1994.2,3; XXI.1996.2; XXII. 1997.2; II. 1999.2; XI. 2000.13; II. 2002.60. 2. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma tehtiegx xort’ohra - "allowance" tfisser kull allowance li tithallas taht dan l-Att; "allowance tat-tfal" tfisser allowance li tithallas taht l-artikolu 76; "allowance ghal min jiehu hsieb" tfisser allowance li tithallas taht l-artikolu 76A; "Arbitru" tfisser l-Arbitru mahtur taht l-artikolu 107 u tinkludi d- Deputat Arbitru mahtur taht dak l-artikolu; "armla" tfisser konjugi li jibqa’ jghix, sew armla sew armel, ta’ koppja mizzewga li minnufih qabel ma jormol kellu jedd legali ghall-manteniment mill-konjugi l-iehor u ghar-rigward ta’ armla, kull fejn din tidher, ragel mizzewweg tinkludi mara mizzewga; "beneficcju" tfisser il-beneficcju li jithallas taht dan l-Att u tinkludi Bonus, Bonus Addizzjonali u Ghotja ghal Zwieg; "beneficjarju" dwar xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance tfisser il-persuna li jkollha dritt ghal dak il-beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance; "dhul nett" tfisser id-dhul kollu li minnu jitnaqqsu l-ispejjez li jsiru direttament biex jinqala’ dak id-dhul; "dhul pensjonabbli" tfisser il-medja fis-sena tal-paga jew salarju bazici, jew dhul nett, jew qligh, mahduma skond it-Tlettax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; "Dipartiment" tfisser id-Dipartiment tas-Sigurta Socjali; "Direttur" f’dan l-Att jew dwar id-disposizzjonijiet tieghu, minbarra dawk ta’ l-artikoli 3 sa 11, iz-zewg artikoli inkluzi, l- artikoli 13, 14 u 15, l-artikolu 117 (2), l-artikolu 123 u l-artikolu 124(1) u (2), u sakemm ma jigix provdut xort’ohra, tfisser id- Direttur (Sigurta Socjali) u tinkludi kull ufficjal tad-Dipartiment appuntat minnu jew kull ufficjal pubbliku appuntat mill-Ministru ghal xi skop partikolari, jew kategorija ta’ skopijiet; u f’dan l-Att jew dwar id-disposizzjonijiet tieghu, u sakemm ma jigix provdut xort’ohra, Direttur tfisser il-Kummissarju tat-Taxxi Interni u tinkludi kull ufficjal fid-dipartiment tieghu appuntat minnu: Izda fid-disposizzjonijiet jew dwar id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 114 (2) u ta’ l-artikoli 116, 119, 120, 121, 122, 125 u 133, il-kelma Direttur tfisser sew id-Direttur (Sigurta Socjali) sew il- Kummissarju tat-Taxxi Interni, jew kull wiehed minnhom, skond ma jkun mehtieg il-kaz; "eta tal-pensjoni" tfisser - (a) fil-kaz ta’ ragel, l-eta ta’ wiehed u sittin sena, u SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 5 (b) fil-kaz ta’ mara, l-eta ta’ sittin sena; "familja" tfisser persuna wahda li fl-opinjoni tad-Direttur tkun tabita wahedha jew zewg persuni jew izjed li fl-opinjoni tad- Direttur ikunu jabitaw flimkien bhala familja: Izda - (a) ghall-finijiet ta’ Ghajnuna ghal Mard mitluba dwar persuna li ghandha ’l fuq minn sittin sena, flimkien ma’ martu jew zewgha, jekk ikun hemm, skond il-kaz, u t-tfal u li hadd minnhom ma jkun f’impieg assigurabbli jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha; u (b) ghall-finijiet ta’ Ghajnuna ghal Mard dwar skizofrenja kronika fir-rigward ta’ xi membru tal-familja li mhuwiex il-kap tal-familja jew martu, jekk ikun hemm, dawk il-persuni jew dawk il-koppji, ghandhom, jekk ikun ta’ vantagg ghalihom, jitqiesu bhala li jiffurmaw familja ghal rashom: Izda wkoll ghall-finijiet ta’ Ghajnuna Medika bla Hlas moghtija taht dan l-Att, id-Direttur jista’, jekk ihoss li c-cirkostanzi tal-familja hekk jehtiegu, jeskludi mill-kompozizzjoni tal-familja kull persuna jew persuni li kieku kienu jiffurmaw parti minnha; "Fond Konsolidat" tfisser il-Fond Konsolidat stabbilit bl-artikolu 102 tal-Kostituzzjoni; "fuq bazi full-time u regolarment" tfisser disposta d-dar b’mod li jkunu zgurati bla nuqqas ta’ xejn l-attendenza ma’, l-attenzjoni lil, u l-hsieb ta’ - (a) ghall-finijiet ta’ l-artikolu 30(8) - (i) qarib li jkun ibati minn sub-normalita mentali severa; jew (ii) qarib li jkun gravement disabilitat; jew (iii) qarib li jkollu sittin sena jew aktar; jew (b) ghall-finijiet ta’ l-artikolu 68, qarib li minhabba infermita jkun kostrett li jghaddi hajtu f’sodda jew f’wheelchair; "genitur" tinkludi genitur bi zwieg iehor u genitur adottiv; "genitur singlu" tfisser genitur li jkun romol, separat (sew de facto jew de jure), divorzjat jew mhux mizzewweg li jkun wahdu u ghal kollox responsabbli li jzomm u jrabbi lil uliedu dipendenti bniet jew subien li ma jkunux ghalqu t-tmintax-il sena; "ghajnuna" tfisser ghajnuna li tista’ tinghata taht dan l-Att; "iben jew bint" tfisser persuna taht is-sittax-il sena u tinkludi iben jew bint il-mara jew ragel minn zwieg iehor, iben jew bint adottati u iben jew bint imweldin barra miz-zwieg; "impieg assigurabbli" ghandha t-tifsira moghti lilha bl-artikolu 5; "incident rilevanti" u "korriment rilevanti" ifissru rispettivament, dwar Beneficcju ghal Korriment, Ghotja ghal Korriment, jew 6 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Pensjoni ghall-Korriment, l-incident jew il-korriment li ghalihom xi wiehed minn dawn il-beneficcji huwa mitlub jew ghandu jithallas; "jirtira" tfisser min jilhaq l-eta tal-pensjoni: Izda dwar min ikollu ’l fuq mill-eta tal-pensjoni li jitqies bhala li gie skwalifikat milli jircievi pensjoni minhabba li jkun f’impieg assigurabbli jew persuna li timpjega lilha nnifisha, li wiehed jirtira tfisser id-data li fiha ma jibqax hekk skwalifikat jew meta jilhaq l-eta ta’ hamsa u sittin sena, skond liema tigi l-ewwel: Izda iktar - (a) dwar persuna li f’xi zmien tkun jew kienet tircievi pensjoni taht dan l-Att li tithallas ma’ l-eta tal- pensjoni jew wara li wiehed jirtira tfisser - (i) id-data mehuda bhala d-data ta’ meta jirtira ghall-finijiet sabiex tinghata pensjoni li tithallas wara l-eta tal-pensjoni, jew (ii) l-eta tal-pensjoni fil-kaz ta’ kull persuna ohra; (b) fil-kaz ta’ ragel li jmut qabel ma jilhaq l-eta tal- pensjoni u martu ssir intitolata ghal Pensjoni ta’ Superstiti skond il-proviso li hemm fl-artikolu 34, jirtira tfisser id-data meta tigri dik il-mewt jew, jekk dik il-mewt tigri fi zmien meta r-ragel kien jircievi pensjoni ghal invalidita bis-sahha ta’ dan l-Att, jirtira tfisser il-jum meta r-ragel hekk sar invalidu; "kap ta’ familja" dwar familja li tkun ta’ zewg persuni jew izjed tfisser dik il-persuna li, fl-opinjoni tad-Direttur, tkun kap tal- familja; Kap. 147 - Revokat. "kontribuzzjoni" tfisser kontribuzzjoni li tithallas taht dan l-Att jew li kienet tithallas taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is- Sigurta Nazzjonali qabel id-data tar-revoka tieghu; "kontribuzzjoni akkreditata" tfisser kontribuzzjoni li ma tithallasx minn persuna izda li hi b’danakollu akkreditata ope legis lilha ghall-finijiet ta’ dan l-Att; "kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi" tfisser kontribuzzjoni li persuna assigurata thallas bhala persuna mpjegata; "kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi" tfisser kontribuzzjoni li persuna assigurata thallas jew bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha; "Kumitat" tfisser il-Kumitat ghal Welfare stabbilit taht l-artikolu 130; "kuntratt ta' servizz" tfisser ftehim bejn zewg persuni, sew bil- miktub, orali jew mifhum, fejn wahda mill-partijiet (hawnhekk imsejha "l-impjegat") li dejjem ghandu jkun persuna fizika, jkun dejjem taht obbligazzjoni li jaghti lill-parti l-ohra (hawnhekk imsejha "il-principal") servizzi fuq bazi ta’ bejn sid u haddiem ghal sighat definiti b’paga, salarju, rimunerazzjoni li m’hijiex flus jew xi beneficcju jew privilegg iehor specifikati, suggett ghad-dritt ta’ min jimpjega li jezercita kontroll, sorveljanza, direzzjoni, u kull SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 7 forma ta’ azzjoni dixxiplinarja fuq l-impjegat skond il-metodu ta’ twettieq tad-dmirijiet tieghu; "kura medika" tfisser kura medika, kirurgika jew rijabilitativa u tinkludi kull kors jew dieta jew regim iehor, u kull ghajnuna kirurgika u farmacewtika; "Ministru" tfisser il-Ministru li minn zmien ghal zmien ikun inkarigat mid-Dipartiment u tinkludi kull ufficjal mahtur mill- Ministru ghal ghan partikolari jew ghal serje ta’ ghanijiet; "missier" tinkludi r-ragel ta’ l-omm bi zwieg iehor u missier adottiv; "omm" tinkludi il-mara tar-ragel bi zwieg iehor u omm adottiva; "paga fil-gimgha bazika" u "salarju baziku" ifissru l-paga jew salarju totali li jithallsu lil persuna mpjegata minn jew ghan-nom tal-principal taghha b’eskluzjoni ta’ kull rimunerazzjoni ghal overtime, xi forma ta’ bonus, xi allowance zejda, xi rimunerazzjoni li m’hijiex flus u kummissjonijiet; "pensjoni" tfisser pensjoni li tithallas taht dan l-Att; "Pensjoni tas-Servizz" tfisser - (i) b’sehh mill-1 ta’ April, 1978, pensjoni jew allowance ohra moghtija lil persuna f’kull zmien qabel jew wara d-data qabel imsemmija li tithallas minn jew f’isem il- principal taghha dwar servizzi li jkunu qabel inghataw f’Malta jew barra minn Malta u ghandha f’kull kaz singolu titqies fuq bazi mhux kommutata, u (ii) b’sehh mis-6 ta’ Jannar, 1996 nett wara li jinqatghu z- zidiet ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz moghtija bhala zidiet ghall-gholi tal-hajja moghtija wara s-7 ta’ Jannar, 1995, u (iii) b’sehh mill-4 ta’ Ottubru, 1997, pensjoni jew allowance ohra, li ma tkunx pensjoni jew allowance ohra li tkun giet kommutata kollha, jew li ma tkunx teccedi Lm200 fis-sena, nett wara li jinqatghu z-zidiet ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz moghtija bhala zidiet ghall-gholi tal-hajja moghtija wara li dik il-Pensjoni tas-Servizz tkun inghatat ghall-ewwel darba: Izda, b’sehh mill-4 ta’ Jannar, 1992, meta dik il- persuna tkun qed tircievi zewg Pensjonijiet tas-Servizz jew iktar, dik biss li tkun oghla jew l-oghla, skond il- kaz, minn dawk il-Pensjonijiet tas-Servizz ghandha titqies li hi pensjoni tas-servizz sabiex tkun stmata, riveduta jew stmata mill-gdid pensjoni dwar irtir jew invalidita taht dan l-Att; hekk izda li, u ghall-fini biss ta’ stima, revizjoni jew stima mill-gdid ta’ Pensjoni ghal Min Jirtira skond l-artikolu 44 u l-artikolu 47(1)(i), persuna li tkun qed tircievi zewg pensjonijiet jew iktar kif issemma’ u wahda minnhom tithallas mill-Gvern tar-Renju Unit jew ghan-nom tieghu, ikollha d-dritt taghzel liema minn dawk l-imsemmija Pensjonijiet tas-Servizz ghandha titqies li tkun il- 8 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Pensjoni tas-Servizz ghal dan l-ahhar fini: Izda wkoll, b’sehh, mill-4 ta’ Jannar, 1992, u biss ghall-fini msemmi fil-proviso qabel dan ta’ din it- tifsira, meta pensjoni tas-servizz kif issemma’ qabel f’din it-tifsira kienet - (a) kommutata f’parti biss u l-pensjonant ikun lahaq l-eta ta’ 72 sena, 50% tal-parti kommutata biss ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz ghandha titqies, u (b) kommutata kollha, 50% biss ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz ghandha titqies, hekk izda li b’sehh mill-4 ta’ Ottubru, 1997, meta dik il-Pensjoni tas-Servizz tkun giet kommutata kollha, dik m’ghandhiex tibqa’ titqies ghall-finijiet ta’ dan l-Att; "persuna assigurata" tfisser persuna mpjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha skond it-Taqsima II ta’ dan l-Att; "persuna b’vista batuta" tfisser persuna li l-vista taghha tkun certifikata minn oftalmologu li tant tkun baxxa li ma thallix li dik il-persuna taghmel xi xoghol li ghalih il-vista tkun essenzjali; "persuna gravement disabilitata" tfisser persuna li ghad ghandha tul ta’ hajja ragonevoli u li ma tkunx tista’ zzomm lilha nnifisha b’impieg jew xoghol ghal rasha full-time, jew li ssir hekk inkapaci meta jkollha l-eta li taghmel hekk, minhabba disabilita permanenti li jirrizulta - (a) minhabba li tkun truxa u muta ghal kollox; jew (b)minn achondroplasia, hypopituitarism, osteogenesis imperfecta jew xi xort’ohra ta’ nanuizmu; jew (c) minn wahda mill-mard li gejjin, jigifieri: Multiple Sclerosis Muscular Dystrophy Spina Bifida Systemic Lupus Erythematosus Haemophilia jew disordnijiet permanenti simili ohra tad-demm karatterizzati bi tnixxija ta’ demm kronika jew ripetuta Hydrocephalus Huntington’s Chorea Cystic Fibrosis T C II Deficiency; jew (d) minn paralisi totali permanenti jew malfunzjoni gravi totali permanenti jew marda totali permanenti, sew jekk inhi kawzata b’amputazzjoni jew mod iehor, taz- zewg idejn jew riglejn; jew (e) epilepsija bi frekwenza ta’ attakki f’ghadd ta’ iktar minn erbgha fix-xahar, b’dan li din il-kundizzjoni tigi SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 9 konfermata b’investigazzjonijiet xierqa inkluza elettroencefalogramma u li tigi hekk certifikata minn newrologu jew psikjatra li jkun jahdem mal-Gvern kemm-il darba li dik il-persuna investigata ma jkollhiex licenza tas-sewqan; (f) indifferenza kongenitali lejn l-ugigh; "persuna mpjegata" tfisser persuna li ma tkunx ghalqet l-eta ta’ hamsa u sittin sena u li tkun impjegata f’impieg assigurabbli; "persuna li timpjega lilha nnifisha" tfisser persuna li ma tkunx ghalqet l-eta ta’ hamsa u sittin sena, li tkun ordinarjament tirrisjedi f’Malta, u li ma tkunx persuna mpjegata u li ma tkunx persuna li tahdem ghaliha nnifisha; "preskritt" tfisser preskritt b’ regolamenti; "principal" tinkludi korp ta’ persuni li jkunu socjeta f’negozju, kumpanija, fellowship jew socjeta ta’ persuni sew jekk korporati jew mhux korporati u sew jekk ghandu personalita legali jew le, u enti morali stabbilit bil-ligi; "qligh" tfisser dhul minn persuna li tahdem ghaliha nnifisha minn attivita ekonomika (inkluz l-ezercizzju ta’ xi kummerc jew professjoni), u ghandha tiftiehem bhala dhul nett wara li jinqatghu l-ispejjez li jsiru direttament biex jinkiseb dak id-dhul, u ma tinkludix: (i) kull dhul li jsir permezz ta’ interessi minn xi depoziti (inkluzi xi assi likwidi, time deposits, bonds, stocks, azzjonijiet jew titoli ohra), kirjiet jew cnus ricevuti minn fuq proprjeta , jew (ii) kull dhul iehor, jekk ikun hemm, li mhuwiex relatat direttament ma dik l-attivita ekonomika, jew (iii) f’kull kaz, kull dhul tal-mara jew tar-ragel ta’ dik il-persuna; "regolamenti" tfisser regolamenti maghmula mill-Ministru taht dan l-Att u pubblikati fil-Gazzetta; "rikorrent" tfisser il-persuna li titlob xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance taht dan l-Att; "sena ta’ beneficcju" tfisser il-perijodu li jidba fl-ewwel Tnejn ta’ Lulju u jispicca fl-ahhar Hadd qabel l-ewwel Tnejn ta’ Lulju tas-sena ta’ wara; "sena ta’ kontribuzzjoni" tfisser il-perijodu li jibda fl-ewwel Tnejn ta’ Jannar u jispicca fl-ahhar Hadd qabel l-ewwel Tnejn ta’ Jannar tas-sena ta’ wara; "subnormalita mentali severa" tfisser li l-izvilupp tal-mohh ikun wieqaf jew mhux komplut, li jirrizulta f’nuqqas qawwi ta’ intelligenza li minhabba f’hekk il-persuna milquta ma tkunx kapaci li tghix hajja ndipendenti jew li tipprotegi lilha nnifisha kontra esplojtazzjoni serja jew ma tithalliex tkun hekk kapaci meta jkollha l-eta taghha li tkun hekk; 10 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI "tahdem bi qligh" tfisser persuna mpjegata f’impieg assigurabbli jew tahdem ghaliha nnifisha; "tahdem ghalik innifsek" tfisser persuna li timpjega lilha nnifisha li tinsab okkupata f’xi attivita li permezz taghha jinqala’ qligh li jkun izjed minn Lm390 fis-sena; "telf ta’ fakulta rilevanti" tfisser it-telf ta’ fakulta li tirrizulta mill-korriment rilevanti. (2) Ghall-finijiet ta’ dan l-Att - (a) persuna titqies li jkollha izjed jew anqas minn xi eta jekk tkun jew ma tkunx lahqet dik l-eta ; (b) persuna titqies li tkun bejn zewg etajiet jekk tkun lahqet l-icken izda ma tkunx lahqet l-akbar minn dawk iz-zewg etajiet; (c) persuna titqies li ma tkunx lahqet xi eta partikolari sal- bidu ta’ l-anniversarju tad-data ta’ eghluq sninha relevanti ghal dik l-eta partikolari. (3) Ghall-finijiet ta’ l-ghoti ta’ Pensjoni ta’ Superstiti, ta’ Pensjonijiet ghal Min Jirtira jew ta’ Pensjonijiet ghal Invalidita , skond il-kaz, taht dan l-Att, persuna li, matul l-ahhar ghaxar snin li jintemmu fl-ahhar jum tas-sena kalendarja li tigi minnufih qabel ma tirtira jew li tkun saret persuna invalida skond dan l-Att, kif ikun il- kaz, kienet persuna assigurata, ghandha titqies jew bhala persuna impjegata, jew bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha skond in-numru ta’ snin, jew parti minnhom, li tkun ghamlet f’impieg assigurabbli jew bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha, u meta n-numru l-kbir tas-snin, jew parti minnhom, ikunu nhadmu f’impieg assigurabbli, titqies bhala persuna mpjegata; u meta n-numru l-kbir tas-snin, jew parti minnhom, kienet ghaddiethom bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha u fejn l- akbar numru ta’ snin, jew parti minnhom, kienet ghaddiethom bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha, titqies bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha: Izda persuna li skond dan is-subartikolu ghandha titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, ghandha, jekk dan ikun ta’ vantagg ghaliha, titqies bhala persuna impjegata jekk minnufih qabel l-ghaxar sena qabel ma tirtira jew qabel l-invalidita taghha, skond il-kaz, kienet persuna mpjegata ghal mhux inqas minn ghoxrin sena u tkun hekk kompliet fl-impieg ghal xi perijodu fi zmien l-imsemmija ghaxar snin u ma tkunx bdiet wara dak il- perijodu tahdem ghaliha nnifisha. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 11 TAQSIMA II PERSUNI ASSIGURATI U KONTRIBUZZJONIJIET Klassijiet ta’ persuni assigurati. Emendat: XXI. 1996.3. Sostitwit: XI. 2003.2. 3. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u salv kif provdut fis-subartikolu (2), kull persuna li tkun ghalqet l-eta ta’ sittax-il sena, izda ma lahqitx l-eta li fiha wiehed jirtira, ghandha tkun assigurata taht dan l-Att jew bhala persuna impjegata, jew bhala persuna li timpjega lilha nnifisha jew bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha. (2) B’sehh mill-5 ta’ Jannar, 2004, persuna mizzewga li ma tkunx legalment separata jew li ma tkunx giet abbandunata mill- konjugi taghha ma ghandhiex titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha: Izda, b’sehh mit-3 ta’ Ottubru, 2003, persuna mizzewga li ma tkunx legalment separata jew li ma tkunx giet abbandunata mill- konjugi taghha, u li qabel il-5 ta’ Jannar, 2004 kienet titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, ghandha, jekk hija hekk taghzel, tibqa’ titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha. Estensjoni ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi. Kap. 147 - Revokat. 4. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta' dan l-Att, kontribuzzjoni mhallsa qabel it-3 ta’ April 1978, minn persuna mhux impjegata taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali, fis-sehh sa dik id-data, ghandha titqies, ghall-finijiet ta’ dan l-Att, li tkun kontribuzzjoni li tithallas minn persuna li timpjega lilha nnifisha li ma tkunx tahdem ghaliha nnifisha. Impieg assigurabbli. 5. Ghall-finijiet ta’ l-Att, kull impieg specifikat fit-Taqsima I ta’ l-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, sakemm dan ma jkunx impieg eccettwat taht it-Taqsima II ta’ dik l-Iskeda, ghandu jkun impieg assigurabbli. Persuni li jitqiesu li ma jimpjegawx lilhom infushom. Emendat: XX.1987.3; XVI.1990.4; XXV.1994.2, 4; XXI.1996.4; XI. 2003.3. Kap. 327. 6. (1) Ghall-finijiet ta’ dan l-Att, persuna li ma tkunx persuna mpjegata ghandha wkoll ma titqiesx li hi persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha jekk dik il-persuna tkun - (a) (mhassar bl-Att XI. 2003.3.) (b) qed tircievi edukazzjoni jew tahrig full-time f’istituzzjoni edukattiva maghrufa mill-Gvern skond l- Att dwar l-Edukazzjoni, tkun jew ma tkunx qieghda tithallas lilha matul dak iz-zmien xi forma ta’ rimunerazzjoni jew allowance b’relazzjoni diretta jew indiretta ma’ dik l-edukazzjoni jew dak it-tahrig sakemm dik ir-rimunerazzjoni ma tkunx qed tigi moghtija lilha bhala persuna li qed tahdem ghaliha nnifisha; jew Kap. 147 - Revokat. (c) twieldet qabel l-1 ta’ Jannar, 1927, u li, qabel l-1 ta’ April, 1978, ma kinetx dovuta thallas kontribuzzjoni taht l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali, kif fis-sehh qabel id-data tal-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, u li, f’xi zmien qabel l-imsemmija data ta’ l-1 ta’ April, 1978, ma kinetx tahdem ghaliha nnifisha; jew (d) tkun qieghda tircievi pensjoni (barra minn Pensjoni 12 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Ghal Korriment) li tithallas taht dan l-Att: Izda armla li, minkejja l-fatt li hi tkun ghadha tahdem ghaliha nnifisha, izzomm id-dritt taghha ghal Pensjoni ta’ Armla taht dan l-Att bis-sahhata’ l- artikolu 32(2) u l-artikolu 41, ghandha, b’danakollu, titqies bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha ghall- finijiet ta’ dan l-Att; jew (e) tkun qieghda tircievi Ghajnuna Socjali li tithallas taht dan l-Att. (2) Ghall-finijiet ta’ dan l-Att meta xi wahda mill-kategoriji ta’ persuni msemmija fis-subartikolu (1)(a), (b) u (e) jkunu jahdmu ghalihom infushom, dawk il-persuni ghandhom jitqiesu bhala persuni li jahdmu ghalihom infushom. Kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi u proporzjonijiet taghhom. Emendat: II. 1999.3. 7. (1) Ghal kull persuna li tkun impjegata f’impieg assigurabbli, ghandhom jithallsu tliet kontribuzzjonijiet fil-gimgha, skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, wahda mill-persuna impjegata, wahda mill-principal taghha, u wahda mill-Fond Konsolidat: Izda ghall-finijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun impjegata f’izjed minn impieg assigurabbli wiehed titqies li tkun impjegata f’dak l-impieg assigurabbli li jkollu l-oghla paga jew salarju baziku jew dak li hu l-aktar gholi. (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ir-rati fil- gimgha ta’ kontribuzzjonijiet li jithallsu taht dan l-Att minn persuna mpjegata u mill-principal taghha rispettivament jkunu dawk specifikati fit-Taqsima I ta’ l-Ghaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; filwaqt li l-kontribuzzjonijiet li jithallsu taht dan l-Att mill- Fond Konsolidat ikunu 50% tal-kontribuzzjonijiet fil-gimgha f’daqqa mhallsa mill-impjegat u mill-principal tieghu. Kap. 343. B’dan illi, meta principal jintrabat, mal-Korporazzjoni ta’ Xoghol u Tahrig, li jimpjega mieghu persuna li jkollha iktar minn erbghin sena u li tkun ilha tirregistra ghal iktar minn sena taht l- Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig, dak il-principal ikollu jedd li jikseb lura minghand dik il-korporazzjoni somma ekwivalenti ghal hamsa w ghoxrin fil-mija mir-rata ta’ kontribuzzjoni mhallsa mill-principal, bhala s-sehem tieghu ghar- rigward ta’ dak l-impjegat, skond ma hemm fit-Taqsima I ta’ l- Ghaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (3) Ghall-finijiet tas-subartikolu (2), meta xi impieg assigurabbli jintemm minn ma’ principal wiehed matul gimgha partikolari u jinbeda ma’ principal iehor matul dik il-gimgha partikolari stess, il-kontribuzzjoni li tithallas dwar dik il-gimgha ghandha tithallas mill-principal ta’ qabel. (4) Is-somma li ghandha tinhareg mill-Fond Konsolidat taht dan l-artikolu u taht l-artikolu 10, ghandha tithallas b’dak il-mod li l-Ministru responsabbli ghall-finanzi jista’, minn zmien ghal zmien, jiddeciedi. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 13 Kontribuzzjonijiet ta’ persuni mpjegati u ta’ principali. (Kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi). Emendat: XVI.1990.5. 8. (1) Il-principal ghandu, fl-ewwel kaz, ikun dovut ihallas kemm il-kontribuzzjoni dovuta minnu kif ukoll, f’isem u b’eskluzjoni tal-persuna mpjegata, il-kontribuzzjoni dovuta minn dik il-persuna u, ghall-finijiet ta’ dan l-Att, kontribuzzjonijiet imhallsa mill-principal f’isem l-impjegat ghandhom jitqiesu li jkunu kontribuzzjonijiet imhallsa mill-persuna mpjegata. (2) Minkejja kull kuntratt jew ftehim ghall-kuntrarju, principal ma ghandux ikun intitolat li jnaqqas mill-pagi jew minn rimunerazzjoni ohra ta’ persuna mpjegata minnu, jew xort’ohra li jikseb lura minghand dik il-persuna l-kontribuzzjoni li tithallas minnu dwar dik il-persuna; u kull principal li jnaqqas jew jipprova jnaqqas il-kontribuzzjoni kollha jew xi parti minnha dovuta minnu dwar dik il-persuna mill-pagi jew minn rimunerazzjoni ohra ta’ dik il-persuna, jkun hati ta’ reat taht dan l-Att u jehel, meta jinstab hati dwar kull reat bhal dak, multa. (3) Meta persuna mpjegata tircievi xi pagi jew xi rimunerazzjoni pekunjarja ohra minghand il-principal taghha, l- ammont ta’ kull kontribuzzjoni mhallsa mill-principal f’isem il- persuna mpjegata ghandu, minkejja d-disposizzjonijiet ta’ kull ligi jew kull kuntratt jew ftehim ghall-kuntrarju, jingabar permezz ta’ tnaqqis li jsir mill-pagi ta’ dik il-persuna jew minn xi rimunerazzjoni ohra dovuta mill-principal lil dik il-persuna u mhux xort’ ohra: Izda ebda tnaqqis bhal dak ma jista’ jsir minn xi pagi jew rimunerazzjoni barra minn dawk li jithallsu f’kollox jew f’parti dwar il-gimgha tal-kontribuzzjoni jew parti mill-gimgha tal- kontribuzzjoni li ghaliha tithallas il-kontribuzzjoni. (4) Meta persuna mpjegata ma tircevix xi pagi jew xi rimunerazzjoni pekunjarja ohra minghand il-principal taghha izda tircievi dik ir-rimunerazzjoni minghand xi persuna ohra, l-ammont ta’ kull kontribuzzjoni mhallsa mill-principal f’isem il-persuna mpjegata ghandu (bla pregudizzju ghal kull xorta ta’ gbir iehor) jingabar mill-imsemmi principal bhala dejn civili minghand il- persuna l-ohra li minghandha l-persuna mpjegata kienet qed tircievi l-paga jew rimunerazzjoni pekunjarja ohra sakemm il-procedimenti ghal dan l-ghan jinbdew fi zmien tnax-il xahar mid-data li fiha kienet dovuta l-kontribuzzjoni. (5) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, fejn xi principal ikun naqas jew ittraskura li jhallas xi kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi li dovut li jhallas taht dan l-Att, hekk kif jghaddu l-ghaxart ijiem imsemmija fl-artikolu 116(2), u jekk il-principal koncernat jibqa’ jonqos jew jittraskura li jhallas xi kontribuzzjonijiet kurrenti dovuti taht dan l-Att, id-Direttur jista’, b’avviz moghti lill-principal u lil kull persuna mpjegata ma’ dak il- principal, jordna illi l-kontribuzzjonijiet li jridu jithallsu minn dik il-persuna mpjegata ma ghandhomx, minn dik id-data li tista’ tigi indikata fl-avviz, jinzammu u jithallsu mill-principal u li mill-istess data dawk il-kontribuzzjonijiet dovuti wara dik id-data ghandhom jithallsu direttament minn dik il-persuna mpjegata lid-Direttur b’dak il-mod u f’dawk iz-zminijiet li d-Direttur jiddeciedi. 14 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Hlas ta’ kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi. Emendat: II.1999.4. 9. Kull principal li ghandu jhallas xi kontribuzzjoni dwar persuna mpjegata ghandu, kemm-il darba ma jkunx bl- approvazzjoni tad-Direttur ghamel arrangamenti ohra, ihallas b’arretrati b’intervalli ta’ xahar fid-Dipartiment tat-Taxxi Interni, dawk il-kontribuzzjonijiet kollha li ghandu jhallas taht l-artikoli 7 u 8, f’dak iz-zmien u f’dik il-forma u b’dak il-mod kif jista’ minn zmien ghal zmien jigi deciz mid-Direttur. Kontribuzzjonijiet minn persuni li jimpjegaw lilhom infushom. (Kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi). Emendat: XIV.1988.4; XXI.1996.5. 10. (1) Kull persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, kemm-il darba ma tkunx xort’ohra ezentata taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ghandha thallas kontribuzzjoni skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. (2) Ghal kull kontribuzzjoni li tithallas minn persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, taht dan l-Att, ghandha tithallas kontribuzzjoni ohra mill-Fond Konsolidat. (3) Ir-rati ta’ kontribuzzjonijiet li jithallsu taht dan l-Att minn persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, jkunu dawk specifikati fit-Taqsima II u fit-Taqsima III rispettivament ta’ l-Ghaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ghall- erba’ xhur li jaghlqu fl-ahhar jum ta’ April, Awissu u Dicembru ta’ kull sena: hlief meta dak li jimpjega lilu nnifsu koncernat ikun, sat- 3 ta’ Jannar, 1988, ghazel li jhallas rata oghla ta’ kontribuzzjoni minn dik li kienet tithallas minnu mod iehor kif imsemmi qabel; izda hekk illi dik l-ghazla ma ghandhiex, madankollu, ikollha aktar sehh mill-4 ta’ Jannar, 1988. (4) Il-kontribuzzjoni li tithallas mill-Fond Konsolidat taht dan l-artikolu ghandha tkun ekwivalenti ghal 50% tal-kontribuzzjoni mhallsa mill-persuna koncernata li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha. Hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi. Emendat: XXI.1996.6; II.1999.5. 11. Kull persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha li ghandha thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi skond l-artikolu 10 ghandha, sakemm ma tkunx bl- approvazzjoni tad-Direttur ghamlet arrangamenti ohra, thallas il- kontribuzzjonijiet taghha b’arretrati f’intervalli ta’ erba’ xhur li jaghlqu fl-ahhar jum ta’ April, Awissu u Dicembru ta’ kull sena. Il- hlas ghandu jsir fid-Dipartiment tat-Taxxi Nterni b’dik il-forma u b’dak il-mod kif jista’ minn zmien ghal zmien jigi deciz mid- Direttur. Ezenzjoni mill-hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi. Emendat: XXI.1996.7. 12. (1) Kull persuna li timpjega lilha nnifisha li tissodisfa lid- Direttur li ma tkunx qed tahdem ghaliha nnifisha u li l-mezzi fis- sena taghha kalkolat skond id-disposizzjonijiet ta’ Taqsima I tat- Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma jkunx izjed minn - (i) Lm630 fil-kaz ta’ ragel mizzewweg li jkun imantni ghal kollox lil martu u li ma tkunx hi nnifisha tahdem ghaliha nnifisha jew tkun f’impieg assigurabbli; jew (ii) Lm430 fil-kaz ta’ kull persuna ohra; ghandu jkollha jedd, fuq applikazzjoni lid-Direttur, li tircievi certifikat ta’ dhul baxx li jkun validu ghal tnax-il xahar u filwaqt li jkollha dak ic-certifikat, u sakemm ma jkunx hemm tibdil rilevanti SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 15 fic-cirkostanzi, din tkun ezentata mill-hlas tal-kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi. Hekk izda, li persuna li timpjega lilha nnifisha tista taghzel li thallas kontribuzzjoni tat-tieni klassi tal-kategorija SP fil-kaz ta’ persuna mhux mizzewga, u tal-kategorija SA fil-kaz ta’ persuna mizzewga, minflok certifikat ta’ dhul baxx. (2) Jekk persuna li dwarha japplika s-subartikolu (1) tonqos li ggedded dak ic-certifikat fi zmien tliet xhur mill-eghluq tieghu, dik il-persuna tista’, fid-diskrezzjoni tad-Direttur, thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi tal-kategorija SP fil-kaz ta’ persuna mhux mizzewga, u tal-kategorija SA fil-kaz ta’ persuna mizzewga, li jithallsu f’dak iz-zmien li jista’ jigi stabbilit mid-Direttur. Hlas tal- kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi minn persuni mpjegati barra minn Malta. Emendat: XIII.1991.3. 13. (1) Kull persuna li - (a) tkun impjegata taht kuntratt ta’ servizz barra minn Malta b’dak il-mod li ma tkunx b’impieg assigurabbli, u (b) zzomm ir-residenza ordinarja f’Malta, tista’, fuq talba taghha u b’effett minn dik id-data, li ma tkunx iktar tard mid-data ta’ dik it-talba, kif id-Direttur jista’ jiddeciedi, minflok li thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi, thallas kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi; u, ghal dan il-ghan, ebda kontribuzzjoni ma jkollha tithallas mill-principal tieghu jew f’ismu jew dwaru. (2) Il-kontribuzzjoni li tithallas taht is-subartikolu (1) ghandha tithallas b’dik il-forma u b’dak il-mod u f’dawk l-istess intervalli bhal kontribuzzjonijiet li jithallsu minn persuni li jimpjegaw lilhom infushom skond l-artikolu 11; u dawk il-kontribuzzjonijiet jibqghu jithallsu dwar kull perijodu li matulu jibqghu japplikaw il- kundizzjonijiet specifikati fis-subartikolu (1)(a) u (b). Hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi minflok kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi. Emendat: XXI.1996.8. 14. Kull persuna li ghandha thallas Kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi taht l-artikoli 7, 8 u 9 u li tahdem ghaliha nnifisha wkoll tista’, fuq talba taghha stess u bl-approvazzjoni tad-Direttur, thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi minflok kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi; u wara dik il-persuna ma tistax terga’ ssir kontributur ta’ l- Ewwel Klassi hlief jekk u sakemm din tieqaf milli tahdem ghaliha nnifisha u tinforma lid-Direttur b’dik il-bidla: Izda d-Direttur ma ghandux jaghti l-approvazzjoni tieghu hlief jekk ir-rata applikabbli ghal kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi kif tithallas minn persuna li tahdem ghalilha nnifisha stess tkun izjed mir-rata applikabbli totali ta’ kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi li tithallas mill-principal u mill-persuna mpjegata; u hu ghandu jhassar dik l-approvazzjoni b’effett minn dik id-data li jistabbilixxi li hi d-data li fiha l-imsemmija kundizzjoni ma tibqax tigi sodisfatta. 16 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Kontribuzzjonijiet minn outworkers, gwidi tat-turisti u xufiera ta’ vetturi impressed mal- Gvern u certi bdiewa u sajjieda. Emendat: XIII. 1991.4; VIII.1992.4; XXI.1996.9; II. 1999.6. 15. (1) Kull persuna li tahdem ghaliha nnifisha li ghandha thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, barra minn dawk ta’ l-artikolu 14, u li tkun imqabbda minn persuna ohra biex taghmel servizzi ta’ outworker jew bhala gwida tat-turisti jew bhala xufier ta’ vettura impressed mal-Gvern tkun intitolata li tircievi minghand dik il-persuna jew minghand il- Gvern, kif ikun il-kaz, b’zieda mar-rimunerazzjoni dovuta lilha taht il-kundizzjonijiet ta’ l-ingagg taghha, ammont li jkun daqs 1/16 tar- rimunerazzjoni li tithallas ghal dawk is-servizzi, li jmorru ghall- hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li jithallsu taht dan l-Att minn dik il-persuna li tahdem ghalilha nnifisha. Kap. 278. (2) B’effett mis-6 ta’ Jannar, 1992, persuna li tahdem ghaliha nnifisha li tkun membru ta’ ghaqda primarja ta’ koperattiva ta’ bdiewa jew ta’ sajjieda skond l-Att dwar l-Ghaqdiet Koperattivi u li tkun meqjusa mid-Direttur ta’ l-Agrikoltura u Sajd li tkun bidwi full-time jew sajjied full-time ghandu jkollha l-jedd li tigbor lura mid-Direttur ta’ l-Agrikoltura u Sajd l-ekwivalenti tan-nofs tal- kontribuzzjoni li kieku kien ikollha thallas taht dan l-Att fuq dik il- parti tad-dhul nett totali li jkun gie unikament mill-biedja jew mis- sajd, hekk kif ikun il-kaz; u ghal dan il-fini il-kliem "bidwi" u "sajjied" ghandhom jinkludu bidwi li jkun qed irabbi l-bhejjem ghall-produzzjoni tal-halib, persuna li tkun qed tkattar il-bhejjem, it-tjur jew il-hut u persuna li tkun qed trabbi u tkabbar il-bhejjem, it-tjur jew il-hut, u l-kliem "biedja" u "sajd" ghandhom jiftiehmu b’dan il-mod. (3) Ghall-finijiet tas-subartikolu (1), outworker tfisser persuna ngaggata biex twettaq servizzi fil-manifattura fizika ta’ xi oggett fil-hin taghha u f’post li mhux provdut mill-persuna li maghha tkun hekk ingaggata, u li tithallas b’rati bl-imqieta, u "vettura impressed mal-Gvern" tfisser kull vettura li tkun impressed mal-Gvern skond kull procedura li tkun saret mill-Gvern ghal dan il-ghan. Kap. 452. (4) B’effett mill-5 ta’ Jannar, 1998, persuna li timpjega lilha nnifisha li tkun taghmilha ta’ assistent socjali kazwali mad- Dipartiment ghall-Kura ta’ l-Anzjani, ikollha jedd li tigbor lura minghand id-Direttur ghall-Kura ta’ l-Anzjani daqs kemm tkun tiswa z-zieda fir-rata tal-kontribuzzjoni tas-sigurta socjali li tithallas minn dik il-persuna b’rizultat taz-zieda ghall-gholi tal- hajja moghtija mill-Gvern bir-rata tal-paga minima nazzjonali li tithallas lil persuni li jkollhom jew li jkunu ghalqu t-tmintax-il sena taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali. Kreditu ta’ kontribuzzjonijiet. Emendat: XX.1987.4; XVI.1990.6; XIII.1991.5; VIII.1992.5; XXI. 1996.10; II. 2002.61. Kap. 147 - Revokat. 16. (1) Meta persuna thallas l-ewwel kontribuzzjoni taghha taht dan l-Att hi tkun intitolata ghal kontribuzzjoni akkreditata ghal kull gimgha kalendarja li tigi bejn l-ewwel jum tas-sena ta’ kontribuzzjoni minnufih qabel dik li fiha hallset l-ewwel kontribuzzjoni taghha u l-ahhar jum tal-gimgha kalendarja minnufih qabel il-gimgha li dwarha kienet hallset l-ewwel kontribuzzjoni taghha; u, ghal dan il-ghan, jekk l-ewwel kontribuzzjoni kienet thallset taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali, kif fis-sehh qabel beda jsehh dan l-Att, dik il-kontribuzzjoni titqies li kienet thallset taht id- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 17 disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. (2) Jigu akkreditati kontribuzzjonijiet lil - (a) armla, meta din l-armla ma tkunx tahdem bi qligh, u sew jekk tkun intitolata ghal Pensjoni ta’ l-Armla sew jekk le, ghal kull perijodu li matulu ma tkunx regghet izzewget u sakemm zewgha mejjet kien hallas 156 kontribuzzjoni qabel mewtu; (b) b’effett mill-5 ta’ Jannar, 1987, wiehed li kien membru tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta, jew tal-Forzi Armati ta’ Malta, li jirtira jew irtira mis-servizz b’pensjoni shiha mill-Gvern bhala l-principal tieghu hekk kif jispicca mis-servizz qabel ma jilhaq l-eta tal-pensjoni ghal kull perijodu li matulu ma jkunx qieghed jahdem bi qligh u ma jkunx ghadu lahaq l-eta tal-pensjoni; u (c) kull cittadin ta’ Malta li jsiefer bhala haddiem voluntier fuq progetti fl-oqsma ta’ assistenza u zvilupp socjali u ta’ tharis ta’ l-ambjent li jkunu hekk maghrufa bil-quddiem mill-Ministru, ghal kull perijodu li jkun qed jaghmel dak ix-xoghol ta’ voluntier u ma jkunx lahaq l-eta tal-pensjoni; b’dan izda li, ghal dan l-ghan, kull numru ta’ kontribuzzjonijiet hekk akkreditati ma ghandu f’ebda kaz ikun izjed minn total ta’ 260 f’xi perjodu ta’ 10 snin f’dak ix-xoghol ta’ voluntier: Izda meta dak ix-xoghol ta’ voluntier imsemmi f’dan il-paragrafu jkun sar bejn il-5 ta’ Jannar, 1981 u s-6 ta’ Jannar, 1991, id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu ghandhom japplikaw ukoll jekk il- Ministru jkun sodisfatt li l-progetti li fuqhom ikun sar dak ix-xoghol ta’ voluntier kienu ristretti ghall-oqsma msemmija qabel f’dan il-paragrafu; hekk izda li kull kontribuzzjonijiet akkreditati li ghandhom jinghataw skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il- paragrafu ghandhom ikopru perijodi konsekuttivi li jibdew mis-6 ta’ Jannar, 1991 lura. (3) Kontribuzzjoni ghandha tigi wkoll akkreditata lil xi persuna assigurata- (a) ghal kull gimgha kalendarja ghal kull jum li fiha skond l-artikoli 18, 28 u 30 tkun intitolata ghal Beneficcju ghal Mard, jew Beneficcju ghal Korriment, jew Beneficcju ghal Disimpieg, jew Beneficcju Specjali ghal Disimpieg, jew ghal kull gimgha kalendarja li matulha tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Invalidita jew Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita , jew, qabel ma tilhaq l-eta tal-pensjoni, Pensjoni Minima Nazzjonali taht l-artikolu 26, jew ghal kull gimgha kalendarja li matulha tkun intitolata ghal Pensjoni ghall-Wens taht l-artikolu 68 u f’xi zmien qabel ma tkun saret intitolata ghal Pensjoni ghall-Wens kif intqal qabel f’dan il- paragrafu, kienet impjegata f’impieg assigurabbli jew kienet tahdem ghaliha nnifisha u minnufih qabel ma 18 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI saret hekk intitolata ghal dik il-Pensjoni ghall-Wens kienet - (i) hallset total ta’ 156 kontribuzzjoni; u (ii) hallset jew kienet akkreditata b’medja ta’ ghall- anqas 20 kontribuzzjoni fis-sena, minn meta ghalqet it-tmintax-il sena; Kap. 343. (b) jekk normalment tkun impjegata f’impieg assigurabbli jew tahdem ghaliha nnifisha u normalment toqghod fuq dak l-impieg jew dak ix-xoghol li taghmel ghaliha, sabiex tghix, ghal kull gimgha kalendarja li fiha kull gurnata taghha tkun ghaliha gurnata ta’ inkapacita ghax-xoghol jew gurnata ta’ disimpieg u tkun irregistrata jew taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is- Servizzi ta’ Impieg u Tahrig jew certifikata mill- Korporazzjoni stabbilita bl-imsemmi Att bhala persuna li ma tistax tigi mpjegata u minhabba f’hekk tkun registrata taht it-Tielet Taqsima ta’ l-imsemmi Registru: Izda d-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu m’ghandhomx japplikaw meta - (i) li kieku dik il-persuna ma kienetx tahdem ghaliha nnifisha minnufih qabel ma tkun saret inkapaci ghax-xoghol, ma kienx ikollha jedd ghal certifikat ta’ income baxx taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 12; (ii) dik il-persuna ma tkunx impjegata f’impieg assigurabbli ta’ persuna li tahdem ghaliha nnifisha jew ma tkunx irregistrata taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond l-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig, jew tkun iccertifikata mill- Korporazzjoni stabbilita bl-Att hawn qabel imsemmi bhala li tkun persuna li ma tistax tigi impjegata, u ghal din ir-raguni tkun irregistrata taht it-Taqsima Tlieta ta’ dak ir-registru, minnufih qabel il-jedd li jkollha ghal xi kreditu skond il- paragrafu (b) ta’ dan is-subartikolu; (c) ghal kull gimgha kalendarja li tigi bejn l-1 ta’ April, 1978, u l-5 ta’ Jannar, 1990, li matulha kienet tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Invalidita li ma kienx ghall-fatt li dik il-pensjoni tkun tnaqqset ghal kollox skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att kif fis-sehh sal- 5 ta’ Jannar, 1990. (4) Kontribuzzjoni akkreditata taht dan l-artikolu ghal xi gimgha kalendarja ghandha tkun - (a) kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi jekk tkun akkreditata minhabba li dik il-persuna - (i) tkun armla li ghaliha japplika s-subartikolu (2)(a); jew SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 19 (ii) ikollha d-dritt ghal Beneficcju ghal Mard jew ghal Beneficcju ghal Korriment jew ghal Pensjoni ghal Invalidita jew ghal Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew, qabel ma tilhaq l- eta tal-pensjoni, ghal Pensjoni Minima Nazzjonali, jew ghal Pensjoni ghall-Wens, u meta l-ahhar kienet tahdem bi qligh qabel ma hadet id-dritt ghal dak il-beneficcju jew pensjoni kif intqal f’dan is-sub-paragrafu kienet persuna li tahdem ghaliha nnifisha; jew (iii) ikollha d-dritt ghal dik il-kontribuzzjoni akkreditata bis-sahha tas-subartikolu (3)(c) u minnufih qabel ma tkun saret persuna invalida kienet persuna li tahdem ghaliha nnifisha; (b) kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi f’kull kaz iehor. (5) Meta kontribuzzjoni tkun akkreditata taht dan l-artikolu kontribuzzjoni wahda biss ghandha tkun akkreditata lil persuna ghal gimgha kalendarja wahda, u ebda kontribuzzjoni ma ghandha tkun akkreditata ghal xi gimgha kalendarja wahda li ghaliha kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi ghandha tithallas minnha jew dwarha taht dan l-Att. Kap. 147 - Revokat. (6) Kontribuzzjoni li qabel it-3 ta’ April, 1978 kienet akkreditata bhala kontribuzzjoni tat-Tielet Klassi taht id- disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali kif fis-sehh sa dik id-data ghandha titqies li tkun kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi akkreditata dwar persuna li ma kinetx tahdem ghaliha nnifisha. Il- Kontribuzzjonijiet dwar titolu ghal certi beneficcji u pensjonijiet. Emendat: XIII.1991.6; VIII.1992.6. 17. (1) Il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet ghall-hlas ta’ Beneficcju ghal Mard, Beneficcju ghal Disimpieg u Beneficcju Specjali ghal Disimpieg li jithallsu skond l-artikoli 18 u 30 ikunu kif murija fil-Hdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (2) Il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet ghall-hlas ta’ pensjoni taht l-artikolu 26, Taqsima IV (barra minn Pensjoni ta’ Superstiti) u Taqsima V (barra minn Pensjoni ta’ Zewg Terzi) ta’ dan l-Att ghandhom ikunu kif imsemmija fil-Hdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (3) Ghall-finijiet sabiex jigi stabbilit jekk persuna tkunx intitolata ghal xi wiehed mill-beneficcji msemmija fis-subartikolu (1), safejn ikollhom x’jaqsmu l-kontribuzzjonijiet- (a) kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi mhallsin f’kull zmien dwar impieg fittizju u kull kontribuzzjoni ta’ l- Ewwel Klassi akkreditati skond l-artikolu 16(4)(b) bis- sahha ta’ l-artikolu 16(2)(b) imsemmi ma ghandhomx jitqiesu; (b) kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi, sew jekk imhallsin jew akkreditati, ma ghandhomx jitqiesu dwar - (i) kull talba ghal Beneficcju ghal Disimpieg u Beneficcju Specjali ghal Disimpieg; u (ii) kull talba ghal Beneficcju ghal Mard hlief jekk id-Direttur ikun sodisfatt li dawk il- 20 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI kontribuzzjonijiet kienu thallsu dwar perijodi li matulhom il-persuna koncernata kienet tahdem ghaliha nnifisha. (4) Ghall-finijiet sabiex jigi stabbilit jekk persuna tkunx intitolata ghal xi wahda mill-pensjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2), safejn ikollhom x’jaqsmu l-kontribuzzjonijiet- (a) kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li jitqiesu li jkunu hekk bis-sahha ta’ l-artikolu 4 u ta’ l-artikolu 16(5), kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li ma jkunux thallsu minn xoghol bi qligh, kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi akkreditati skond l-artikolu 16(4)(b) bis-sahha ta’ l-artikolu 16(2)(b) imsemmi u kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi akkreditati skond l-artikolu 16(4)(a)(i) ma ghandhomx jinghaddu dwar xi talba ghal pensjoni taht l-artikolu 26; (b) kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi mhallsa f’xi zmien dwar impieg fittizju ma ghandhomx jinghaddu dwar kull talba ghal pensjoni (barra minn pensjoni li tithallas taht it-Taqsima IV ta’ dan l-Att) imsemmija fis-subartikolu (2) hlief kif provdut fl-artikolu 55. (5) Meta persuna kienet tkun intitolata ghall-pensjoni mhallsa taht l-artikoli msemmija fis-subartikolu (2) hlief ghall-fatt li l- kundizzjonijiet tal-kontribuzzjonijiet relevanti ma jkunux gew sodisfatti dwar il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati, dik il-persuna tkun b’danakollu ntitolata, jekk l- imsemmija medja fis-sena ma tkunx inqas minn ghoxrin, ghall- pensjoni ta’ dik ix-xorta bir-rata mnaqqsa specifikata ghal pensjoni ta’ dik ix-xorta fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. TAQSIMA III BENEFICCJI, ALLOWANCES U PENSJONIJIET PARTIKOLARI Beneficcju ghall- mard. Emendat: XX.1987.5; XVI.1989.4; XIII.1991.7; VIII.1992.7; XXV.1994.2; XXVII.1995.2; XXI.1996.11. 18. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna assigurata li ma tkunx lahqet l-eta li fiha tirtira u li tkun tissodisfa il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet rilevanti tkun intitolata ghal Beneficcju ghal Mard skond it-Taqsima I tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ghal kull gurnata ta’ inkapacita ghax-xoghol, barra minn kull gurnata li fiha, sew ghax inkapacitata sew jekk le, dik il-persuna ma kinetx tinhtieg li tattendi ghax-xoghol fil-kors normali ta’ dmirijietha: Izda f’kull perijodu ta’ inkapacita ghax-xoghol mhux interrott, l-ikbar numru ta’ granet konsekuttivi li dwarhom il- Beneficcju ghal Mard jista’ jithallas ma ghandux, f’ebda kaz, jaqbez is-sitt ijiem: Izda wkoll - (a) id-dritt ghal dak il-beneficcju msemmi f’dan is- subartikolu jieqaf minnufih jekk l-inkapacita ghax- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 21 xoghol tkun, f’xi zmien, meqjusa mid-Direttur ta’ xorta permanenti jew hekk illi taghmel lill-persuna assigurata koncernata nkapaci ghax-xoghol ghal perijodu ta’ iktar minn tliet snin u ghandha dritt biss ghal xi wahda mill-pensjonijiet ghal invalidita taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 26; u ghal dan il-fini id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (a) tal-proviso ghall-artikolu 106, safejn jirreferu ghal konsultaz- zjonijiet medici li ghandhom isiru mid-Direttur qabel ma jilqa’ t-talba ghal dik il-pensjoni, m’ghandhomx japplikaw; u (b) meta persuna assigurata ssir intitolata ghal beneficcju kif issemma qabel f’dan is-subartikolu, jekk il- perijodu ta’ l-inkapacita taghha ghax-xoghol jaqbez f’sena ta’ beneficcju gdida li tkun relatata, skond il- Hdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ghal sentejn konsekuttivi ta’ konbtribuzzjoni li matulhom anqas minn ghoxrin kontribuzzjoni jkunu thallsu jew gew akkreditati dwarha, dik il-persuna ghandha, b’danakollu, izda bla hsara ghal kif provdut fis- subartikoli (5) u (6), tibqa’ ntitolata ghal Beneficcju ghal Mard kif intqal qabel f’dan is-subartikolu sa l- ahhar jum ta’ dak il-perijodu ghal inkapacita ghax- xoghol. (2) Dak il-Beneficcju ghal Mard ma ghandux jithallas ghall- ewwel tlett ijiem ta’ kull darba li dik il-persuna tkun inkapaci ghax- xoghol li dwaru kien isir hlas mod iehor skond ma hemm fis- subartikolu (1). (3) Persuna li timpjega lilha nnifisha ma tkunx intitolata ghal Beneficcju ghal Mard kemm-il darba d-Direttur ma jkunx sodisfatt li l-persuna li taghmel it-talba ghal dak il-beneficcju tkun normalment tahdem ghaliha nnifisha u kienet tkun tahdem ghaliha nnifisha li kieku ma kienx minhabba f’dik l-inkapacita . (4) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu gurnata ma ghandhiex titqies bhala gurnata ta’ inkapacita ghax-xoghol kemm-il darba l- persuna koncernata ma tippruvax ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi ma hijiex kapaci ghax-xoghol f’dik il-gurnata minhabba xi marda specifika jew minhabba fi hsara fizika jew mentali jew li hi qieghda taht kura jew osservazzjoni ghal marda jew ghall-hsara fizika jew mentali fuq imsemmija. (5) Hlief kif provdut fil-paragrafu (c) tal-proviso ghall-artikolu 106, il-Beneficcju ghal Mard ghandu jithallas ghal kull gurnata ta’ inkapacita ghax-xoghol izda ma jkunx jaqbez b’kollox il-massimu ta’ 156 gurnata f’kull sena kalendarja; b’tali mod illi fil-kaz li min jaghmel it-talba ghal dak il-beneficcju - (a) issirlu xi operazzjoni jew intervent kirurgiku magguri jew igarrab korriment gravi jew xi marda serja li jkunu jinhtiegu kura fit-tul qabel ma dik il-persuna tkun tista’ terga’ tibda ix-xoghol, il-hlas ghall-Beneficcju ghal Mard kif imsemmi qabel f’dan is-subartikolu jista’ jigi approvat mid-Direttur ghal kull numru iehor 22 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI ta’ granet iktar, li ma jaqbzux 156, ’l hinn mil-limitu msemmi qabel f’dan is-subartikolu kif jista’ jitqies xieraq mid-Direttur fic-cirkostanzi tal-kaz u b’dan illi f’xi kaz bhal dan l-ikbar numru aggregat ta’ granet li ghalihom jithallas Beneficcju ghal Mard matul xi perijodu ta’ sentejn, kalkulat fuq bazi kalendarja, ma ghandux ikun jaqbez 468; u (b) ikun qabel thallas xi beneficcju taht id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew xi Beneficcju ghal Disimpieg jew Beneficcju Specjali ghal Disimpieg taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 30, it- total shih ta’ granet ta’ beneficcju li jinkisbu minn dawn il-beneficcji maghdudin flimkien ma ghandux, f’ebda kaz, ikun jaqbez f’xi zmien in-numru totali shih ta’ kontribuzzjonijiet imhallsin mill-persuna koncernata li jistghu jitqiesu: Izda jekk il-persuna li taghmel it-talba ghal dak il- beneficcju tkun skwalifikata milli tircievi dak il-beneficcju skond is-subartikolu (6), dik il-persuna jkollha l-jedd taghha ghal Beneficcju ghal Mard ghal dik is-sena kalendarja li matulha tigi mposta l-iskwalifika, mnaqqas bin-numru ta’ granet ta’ dik l- iskwalifika. (6) Persuna tkun skwalifikata milli tircievi Beneficcju ghal Mard ghal kull perijodu kif jista’ jigi deciz mid-Direttur - (a) jekk tkun irrifjutat ezami mediku kif seta’ kien mehtieg mid-Direttur jew, minghajr raguni tajba, naqset li tattendi ghal, jew li taghmel, dak l-ezami mediku li seta’ kien mehtieg mid-Direttur jew, minghajr raguni medika tajba, naqset li taghmel dik il- kura medika li setghet kienet xierqa fil-kaz taghha; jew (b) jekk tkun agixxiet b’mod li x’aktarx jirritardja l-fejqan taghha; jew (c) jekk tkun assenti minghajr raguni tajba mill-post ta’ residenza taghha. Ghamliet ta’ Ghajnuna Medika. 19. L-Ghajnuna Medika ghandha tkun ta’ dawn l-ghamliet: (a) Ghajnuna ghal Mard; (b) Ghajnuna dwar il-Lebbra; (c) Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi; (d) Ghajnuna Medika bla Hlas; (e) Ghotja ghal Halib. Ghajnuna ghal Mard. Emendat: XVI.1989.5; XVI.1990.7; XXV.1994.5; XXI.1996.12. 20. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun kap ta’ familja jkollha jedd ghal Ghajnuna ghal Mard taht dan l-artikolu jekk tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur illi- (a) hija, jew membru tal-familja taghha, qed isofru minn marda, jew huma f’kundizzjoni, imsemmija fit- Taqsima I tal-Hames Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, li tista’ tittaffa jew tigi kurata b’dieta jew sistema ta’ SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 23 kura specjali li tehtieg spiza li normalment ma tintefaqx mill-familja, u il-persuna li dwarha qed tintalab dik l-ghajnuna la tkun persuna mpjegata u lanqas persuna li tahdem ghaliha nnifisha; hekk izda li, fil-kaz ta’ persuna li fid-data tat-talba ghal dik l- ghajnuna tkun qieghda tbati minn skizofrenja kronika, sew jekk din il-kundizzjoni tkun jew ma tkunx tista’ tittaffa jew titfejjaq b’dieta jew kura specjali, jibqa’ d- dritt ghal Ghajnuna ghal Mard jekk il-persuna li tkun qieghda tbati minn dik il-kundizzjoni iggib prova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur illi hija tkun ilha tircievi kura regolari ghal dik il-kundizzjoni ghal mill- inqas tliet snin u li matul it-tliet xhur li jigu minnufih qabel it-talba taghha ghal dik l-ghajnuna, il- kundizzjoni taghha tkun giet investigata minn psikjatra li jkun jew li kien psikjatra konsulent impjegat mal- Gvern u li hija tigi certifikata minn dak il-psikjatra bhala li tkun qed tbati minn dik il-kundizzjoni; u (b) il-mezzi kollha fil-gimgha tal-membri tal-familja taghha kollha kalkulat skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima II tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunx izjed mir-rata ta’ l-iskala ghal dik il-familja kif stabbilit bis-Seba’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (2) Kap ta’ familja li jkun qed jircievi l-Ghajnuna Socjali jew Pensjoni ta’ l-Eta jew Pensjoni ghall-Wens taht dan l-Att, jitqies li ma jkollux il-mezzi li jkunu izjed mir-rata ta’ l-iskala ghal dik il- familja kif imsemmi qabel. (3) Meta xi membru li dwaru tithallas Ghajnuna ghal Mard ikun jew isir rikoverat fi sptar statali jew ta’ istituzzjoni statali, il- jedd ghal dik l-ghajnuna dwaru, barra ghajnuna bhal dik li tithallas dwar skizofrenja kronika, ma jintemmlux matul l-ewwel sitt xhur li jibdew mill-ewwel jum tad-dhul tieghu f’dak l-isptar jew istituzzjoni hlief jekk din tkun istituzzjoni statali ghall-kura u hsieb ta’ nies xjuh kif indikat mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta ghall- finijiet ta’ l-artikolu 93(1)(a), f’liema kaz il-jedd ghal dik l- ghajnuna ghandu jintemm mill-ewwel jum tad-dhul tieghu f’dik l- istituzzjoni statali. Ghajnuna dwar il- Lebbra. 21. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun kap ta’ familja jkollha l-jedd ghal Ghajnuna dwar il-Lebbra jekk turi ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi jew xi membru tal- familja taghha jkunu qeghdin taht kura ghall-lebbra. (2) Meta dak il-kap ta’ familja jkun ilu jircievi kontinwament Ghajnuna dwar il-Lebbra mill-14 ta’ April, 1975, bir-rata applikabbli f’dik id-data, huwa jibqa’ jircievi dik l-ghajnuna b’dik ir-rata, kemm-il darba ma jkunx intitolat ghal rata oghla ta’ Ghajnuna dwar il-Lebbra skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. (3) Is-subartikolu (2) ma japplikax fejn kien hemm tibdil ta’ cirkostanzi fil-familja. 24 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Ghajnuna dwar it- Tuberkolozi. Emendat: II. 2002.62. 22. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun il-kap ta’ familja jkollha l-jedd ghal Ghajnuna dwar it- Tuberkolozi jekk turi ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi jew xi membru tal-familja taghha jkunu qed ibatu minn tuberkolozi. Ghajnuna Medika bla Hlas. Emendat: XIII.1991.8; XXV.1994.2, 6. 23. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun il-kap ta’ familja jkollha dritt ghal dik l-Ghajnuna Medika bla Hlas skond kif specifikat hawn taht, jigifieri l-ghoti ta’ dawk il- medicini, nuccalijiet, dentaturi, jew ghajnuniet prostetici ohra li fil- fehma ta’ l-Ufficjal Mediku Principali tal-Gvern ikunu indikati fil- kaz taghha u jkunu disponibbli, jekk turi ghas-sodisfazzjon tad- Direttur li- (a) minhabba hsara fizika jew mentali jew mard, li ma jkunx jehtieg kura fi sptar, din il-persuna jew xi membru tal-familja taghha jkunu jehtiegu ghajnuna medika, kirurgika jew farmacewtika; u (b) il-mezzi kollha fil-gimgha tal-membri kollha tal- familja taghha kalkolat skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima III tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunx izjed mir-rata ta’ l-iskala ta’ dik il-familja, kif stabbilit bit-Tmien Skeda li tinsab ma’ dan l-Att: Izda l-Ufficjal Mediku Principali tal-Gvern ghandu jikkonsulta, qabel ma jiddeciedi, lil wiehed jew iktar mill- konsulenti medici maghzula minn grupp ta’ nies mahtura mill- Ministru: Izda iktar, meta l-persuna koncernata tkun qieghda tbati minn Auto-Immune Enteropathy kif jigi hekk certifikat minn Pedjatra konsulent, l-Ghajnuna Medika bla Hlas imsemmija aktar qabel ghandha tkun tinkludi wkoll in-Nutriment Parentarali Shih. (2) Meta persuna li jkollha bzonn ta’ dik l-ghajnuna ma tkunx il-kap tal-familja jew il-mara tieghu, il-kap ta’ dik il-familja ma jkollux dritt ghal Ghajnuna Medika bla Hlas jekk il-mezzi fil- gimgha tal-persuna li dwarha tkun mehtiega dik l-ghajnuna, kalkolat daqslikieku jifforma familja wahdu, ikun izjed mir-rata ta’ l-iskala ghal persuna wahda kif stabbilit bl-imsemmija Tmien Skeda. (3) Il-kundizzjoni mnizzla fis-subartikolu (1)(b) ma tapplikax meta persuna li dwarha tenhtieg l-Ghajnuna Medika bla Hlas tkun qed issofri minn tuberkolozi, lebbra jew poliomylitis jew li tkun qed tbati minn Diabetes Mellitus jew minn l-effetti ta’ wara ta’ dawn il-mardiet jew minn wahda mill-mardiet jew kundizzjonijiet bhal dawk imsemmijin fit-Taqsima II tal-Hames Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. Ghotja ghal Halib. 24. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, kap ta’ familja li jkun qed jircievi Ghajnuna Socjali jew ghal Tuberkolozi taht dan l-Att, ghandu jkun intitolat ghal Ghotja ghal Halib jekk juri ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li hu jew xi membru tal-familja tieghu ghandhom il-kura jew kustodja ta’ tarbija taht l-erbghin gimgha li tkun tinhtieg tinfatam jew tinghata ikel komplementari jew li ma tkunx tista’ tinghata halib ommha ghal ragunijiet ta’ sahha, u dik l-ghotja ghandha tibqa’ tithallas sakemm dik it-tarbija SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 25 taghlaq l-erbghin gimgha. Ammonti mhallsa bhala ghajnuna. Emendat: II. 2002.63. 25. L-ammonti fil-gimgha mhallsa taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att bhala Ghajnuna ghal Mard, Ghajnuna dwar il-Lebbra, Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi u Ghotja ghal Halib ghandhom ikunu dawk murija fid-Disa’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. Pensjonijiet ghal Invalidita . Emendat: XVI.1990.8; XIII.1991.9; VIII.1992.8; XXV.1994.2; XI.2000.14. 26. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Invalidita jew ghal Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew ghal Pensjoni Minima Nazzjonali b’wahda mir-rati specifikati fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l- Att jekk - (a) minnufih qabel it-talba taghha hija kontinwament kellha impieg full-time jew part-time regolari jew li tahdem ghaliha nnifisha ghal perijodu ta’ mhux anqas minn tnax il-xahar, u kienet inkapaci ghal impieg xieraq li jinhadem full-time jew b’mod regulari part- time jew ghal xoghol li tahdem ghaliha nnifisha, minhabba marda serja jew hsara fizika jew mentali (barra minn xi disturb jew marda mentali hafifa) ghal dak in-numru ta’ xhur jew parti minnhom minnufih qabel it-talba taghha kif jista’ jistabbilixxi d-Direttur fic-cirkostanzi proprji tal-kaz; u (b) l-inkapacita taghha kif fuq imsemmi titqies mid- Direttur li tkun wahda ta’ natura permanenti, jew jekk il-permanenza taghha ma tkunx tista’ tigi definitivament stabbilita, titqies mid-Direttur bhala wahda li tipprojbixxi lil dik il-persuna milli twettaq impieg xieraq full-time jew fuq bazi regulari part-time jew li tahdem ghaliha nnifisha ghal mhux anqas minn tliet snin mid-data tat-talba taghha ghal dik il- pensjoni, f’liema kaz dik il-persuna ghandha tkun intitolata biss li tircievi pensjoni taht dan l-artikolu ghal dak in-numru ta’ snin li d-Direttur jista’ jistabbilixxi; u Kap. 343. (c) fil-kaz ta’ persuna li tissodisfa d-disposizzjonijiet tal- paragrafu (a) u li sussegwentement kienet registrata taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru li jinzamm skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig, dik il-persuna kienet hekk registrata ghal perijodu ta’ mhux anqas minn tnax il-xahar; u (d) fil-gurnata li tigi minnufih qabel it-talba taghha ghal dik il-pensjoni kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni rilevanti imsemmija fl-artikolu 17 . (2) Meta persuna tkun intitolata ghal Pensjoni tas-Servizz - (i) b’sehh minn l-ewwel Sibt ta’ Jannar, 1992, jekk il-Pensjoni tas-Servizz taghha u r-rata ta’ Pensjoni ghal Invalidita applikabbli fil-kaz taghha jkunu flimkien izjed minn zewg terzi tad- dhul pensjonabbli taghha, dik il-persuna jkollha dritt ghal Pensjoni ghal Invalidita ; jew (ii) jekk il-Pensjoni tas-Servizz taghha u r-rata ta’ 26 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Pensjoni ghal Invalidita applikabbli fil-kaz taghha flimkien ma jkunux izjed minn zewg terzi tad-dhul pensjonabbli taghha, dik il-persuna jkollha dritt ghal Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew ghal dik il-parti minnha li b’hekk jigi zgurat li l-imsemmija zewg terzi ma jinqabzux; jew (iii) jekk id-data ta’ l-ewwel dhul f’impieg assigurabbli ta’ dik il-persuna tahbat fl-1 jew wara l-1 ta’ April, 1978, dik il-persuna ma jkollhiex dritt ghal Pensjoni ghal Invalidita izda ghal Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew ghal dik il-parti minnha li b’hekk jigi zgurat li l- Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita u l-Pensjoni tas-Servizz taghha flimkien ma jkunux izjed minn zewg terzi tad-dhul pensjonabbli taghha; jew (iv) jekk il-Pensjoni tas-Servizz taghha flimkien mar-rata tal-Pensjoni ghal Invalidita jew tal- Pensjoni Mizjuda ghall-Invalidita applikabbli fil-kaz taghha tkun inqas mir-rata tal-Pensjoni Minima Nazzjonali applikabbli fil-kaz taghha, ghalhekk minkejja d-disposizzjonijiet tal- paragrafu ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, dik il- persuna jkollha d-dritt ghall-Pensjoni Minima Nazzjonali mnaqqsa bil-Pensjoni tas-Servizz taghha. (3) Ghall-finijiet tas-subartikolu (2), meta persuna tkun ilha f’impieg ghal anqas minn tletin sena b’kollox qabel ma tkun saret invalida, ir-riferenzi ghall-proporzjon ta’ zewg terzi ghandhom jigu sostitwiti b’riferenzi ghal proporzjon li n-numru ta’ xhur kompleti ta’ servizz ghandu ma’ 540. Izda meta l-proporzjon li l-Pensjoni tas-Servizz ta’ persuna jkollu mal-paga jew salarju u emolumenti pensjonabbli ohra taghha minnufih qabel ma tkun saret invalida jkun oghla mill-proporzjon mahdum kif intqal qabel, ir-riferenzi ghall-proporzjon ta’ zewg terzi ghandhom jigu sostitwiti b’riferenzi ghal dak il-proporzjon oghla, izda dawn m’ghandhom f’ebda kaz ikunu sostitwiti bi proporzjon oghla minn zewg terzi. (4) Meta xi wiehed mill-postijiet li fuqhom ghandu jinhadem id-dhul pensjonabbli ta’ persuna ma jkunx ghadu jezisti, dan ghandu jigi sostitwit b’dak il-post analogu fis-servizz tal-Gvern jew f’xi organizzazzjoni parastatali li kellu paga jew salarju li l- iktar kien jikkorrispondi qrib ma’ dak tal-post in kwistjoni fiz- zmien meta kien l-ahhar okkupat mill-pensjonant. (5) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, fl-istima tad-dhul pensjonabbli msemmi fis-subartikolu (2)(i), (ii) u (iii), id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 58 ghandhom ukoll japplikaw. (6) Persuna li ma tkunx intitolata ghal Pensjoni tas-Servizz tkun intitolata taht dan l-artikolu ghal Pensjoni Minima Nazzjonali, li l-oghla rata taghha tkun ekwivalenti ghal - (a) fil-kaz ta’ ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 27 martu, erba kwinti, u (b) fil-kaz ta’ kull persuna ohra, zewg terzi, Kap. 452. tal-paga minima nazzjonali li tkun applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li dwaru l-pensjoni tkun dovuta. (7) Kull pensjoni mahduma skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l- artikolu, ghandha, meta l-pensjonant koncernat jew il-mara tieghu, kif ikun il-kaz, ikun pazjent fi sptar jew istituzzjoni tal-Gvern skond l-artikolu 93, tkun proporzjonata f’dik il-forma u b’dak il- mod kif provdut fl-imsemmi artikolu 93. (8) Kull pensjoni mhallsa taht dan l-artikolu ghandha terga’ tigi stmata mill-gdid kull sena b’sehh mill-ewwel Sibt ta’ Jannar tas- sena ta’ meta terga’ tigi stmata mill-gdid billi minflok id-dhul pensjonabbli jigi sostitwit it-total ta’ dak id-dhul pensjonabbli u dak l-ammont iehor kif imsemmi fil-paragrafi (i) jew (ii), skond il- kaz, ta’ l-artikolu 59(3); u ghal dan il-ghan il-kelma "jirtira" li tinsab hemm ghandha tiftiehem l-istess bhal kliem "isir invalidu skond dan l-Att". Pensjoni ghal Disabilita u Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta Emendat: XX.1987.6; XIV.1988.5; XVI.1989.6; XVI.1990.9; XIII.1991.10; VIII.1992.9; XXIV.1993.4; XXV.1994.2, 7; XXVII.1995.3; XXI.1996.13; II. 1999.7. 27. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 96 u bla hsara ghad-disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan l-Att, persuna li - (a) ikollha l-eta ta’ sittax il sena; u (b) tkun certifikata li qed issofri minn subnormalita mentali severa jew li tkun persuna gravement disabilitata skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew li qed issofri minn palsy celebrali; u (c) turi ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li - (i) tkun cittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta; u Kap. 452. (ii) il-mezzi taghha fil-gimgha, kalkolati skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima V tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma jeccedux il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali; Kap. 452. tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Disabilita taht dan l-Att u l-oghla rata taghha, inkluzi kull zidiet skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 90, tkun daqs 55% tal-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali matul il-perjodu li dwaru l-pensjoni tkun dovuta, u skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3). (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna b’vista batuta li - (a) jkollha l-eta ta’ erbatax il-sena; u 28 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (b) tipproduci ic-certifikati li juru li ghandha vista batuta, kif id-Direttur jista’, f’kazijiet partikolari, jehtieg; u (c) turi ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li - (i) tkun cittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta; u Kap. 452. (ii) l-mezzi taghha fil-gimgha, kalkolati skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima V tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma jaccedux il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali; tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Persuni b’Vista Batuta taht dan l- Att skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3). (3) Persuna li ssir intitolata ghal pensjoni taht is-subartikolu (1) jew (2) ghandha, jekk il-mezzi taghha fil-gimgha kalkolati kif intqal qabel f’dan l-artikolu - Kap. 452. (a) ma jeccedux l-ekwivalenti tad-differenza bejn il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali imsemmija qabel u r-rata ta’ pensjoni applikabbli fil-kaz taghha skond it-Taqsima III tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ghandu jkollha l-jedd ghal pensjoni skond it-Taqsima III imsemmija hawn qabel; jew Kap. 452. (b) jeccedu l-ekwivalenti tad-differenza bejn il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali imsemmija qabel u r-rata ta’ pensjoni applikabbli fil-kaz taghha skond it-Taqsima III tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ghandu jkollha l-jedd ghal tali rata ta’ pensjoni li tizgura illi tali pensjoni u l-mezzi taghha fil-gimgha, kalkolati kif imsemmi qabel f’dan l-artikolu, flimkien ma jeccedux il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att li Jirregola l- Kondizzjonijiet ta’ l-Impieg; Izda b’dak il-mod illi, bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 96 u t-tieni proviso li hemm fil-paragrafu 4 tat-Taqsima V tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, meta ragel mizzewweg u l- mara tieghu jkunu t-tnejn jikkwalifikaw ghal pensjoni taht id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew ta’ l-artikolu 66, dik il- pensjoni li tithallas lill-mara ma tibqax tinghatalha. (4) Meta persuna li tkun intitolata ghal pensjoni taht dan l- artikolu tkun jew issir rikoverata fi sptar statali jew istituzzjoni statali, hija tibqa’ intitolata li tircievi dik il-pensjoni matul l-ewwel sitt xhur li jibdew mill-ewwel jum tad-dhul taghha f’dak l-isptar SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 29 jew istituzzjoni hlief jekk din tkun istituzzjoni statali ghall-kura u hsieb ta’ nies xjuh kif indikat mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta ghall-finijiet ta’ l-artikolu 93(1)(a), f’liema kaz, mill-ewwel jum tad-dhul taghha f’dik l-istituzzjoni statali, dik il-persuna ma jkollhiex jedd ghal pensjoni skond is-subartikolu (3) izda ghal pensjoni skond ir-rata applikabbli skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima VI tas-Sitt Skeda ta’ dan l-Att u, meta applikabbli, il-kera tad-dar kif provdut fit-Taqsima V tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l- Att. Kap. 452. (5) Ghall-finijiet tas-subartikoli (1) sa (3), il-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l- Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali imsemmija ghal kwalunkwe fini hemmhekk, ghandhom awtomatikament jizdiedu minn zmien ghal zmien, hekk kif ikun il-kaz, biz-zidiet applikabbli fil-paga li jkunu bdew fis-sehh mill-1 ta’ April, 1989, li jistghu jkunu mehtiega mil-ligi sabiex jinghataw b’mod generali. Beneficcju ghall- Korriment. Emendat: II. 1999.8. 28. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, meta persuna assigurata li ma tkunx ghalqet l-eta meta wiehed jirtira ssofri korriment persunali minhabba f’incident li jigri minhabba jew fil-kors ta’ impieg taghha jew xoghol li taghmel ghaliha nnifisha, jew ikollha xi wahda mill-mardiet specifikati fl-ewwel kolonna tar-Raba’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att (li tkun marda dovuta minhabba x-xorta tax-xoghol taghha), ghalhekk il- Beneficcju ghal Korriment jithallas lilha skond it-Taqsima I tat- Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att jekk f’perijodu ta’ tnax-il-xahar mid-data ta’ l-incident jew minn meta bdiet il-marda, tkun, minhabba fil-korriment jew fil-marda, inkapaci ghax-xoghol: Izda minkejja l-fatt li xi marda bhal dik tista’ ma tkunx specifikata fl-imsemmija Raba’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, jista’ madankollu jithallas Beneficcju ghal Korriment jekk id-Direttur ikun sodisfatt li l-marda tkun zviluppat minhabba fix-xoghol li tkun taghmel. Izda iktar meta persuna - (i) tkun skwalifikata milli tircievi Beneficcju ghal Korriment skond is-subartikolu (6), ghandu jkollha l-jedd taghha ghal dak il-beneficcju mnaqqas bin-numru tal-granet ta’ skwalifika; (ii) tinsab li qed issofri minn pneumoconiosis, flimkien ma’ tuberkolozi pulmonari, l-effetti tat- tuberkolozi jitqiesu, ghall-finijiet tal-mardiet specifikati fir-Raba’ Skeda li tinsab ma’ dan l- Att, daqslikieku kienu l-effetti tal- pneumoconiosis. (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 92, il- Beneficcju ghal Korriment ma jithallasx dwar incident li jigri lil persuna meta din tkun barra minn Malta, kemm-il darba l-incident jigri minhabba jew waqt l-impieg taghha jew xoghol li tkun qed taghmel ghaliha nnifisha kif specifikat fl-artikolu 13 jew fil- proviso li hemm ghall-paragrafu 1 tat-Taqsima I ta’ l-Ewwel Skeda 30 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI li tinsab ma’ dan l-Att jew fil-paragrafu 2 ta’ l-imsemmija Taqsima ta’ l-Ewwel Skeda. (3) Incident li jigri lil persuna waqt li din tkun - (a) qieghda tivvjagga bhala passiggier lejn jew mill-post tax-xoghol taghha f’xi vettura (inkluz bastiment, jew bicca ingenju ta’ l-ajru) li jkun b’xi mod provdut jew imhallas direttament mill-principal taghha; jew (b) tinsab x’imkien fil-vicinanza tal-post jew bini li hi normalment tkun impjegata fih jew taghmel xoghol ghaliha nnifisha, u l-kawza ta’ l-incident ikollha x’taqsam direttament max-xoghol li jkun qed isir f’dak il-post jew f’dak il-bini; jitqies li jsir minhabba jew fil-kors ta’ l-impieg taghha jew xoghol li taghmel ghaliha nnifisha. (4) Incident li jigri lil persuna fi jew madwar xi post tax-xoghol li fih tkun ghal dak iz-zmien impjegata ghall-finijiet tas-sengha jew negozju tal-principal taghha jew li tkun tahdem ghaliha nnifisha jitqies li jkun gara minhabba jew fil-kors ta’ l-impieg taghha jew xoghol li taghmel ghaliha nnifisha jekk dan jigri waqt li tkun qed tiehu passi f’emergenza attwali jew li hekk tidher f’dak il-post tax- xoghol sabiex tehles, tghin jew tipprotegi persuni li huma, jew li huma mahsuba li huma jew li possibilment huma, korruti jew f’periklu, jew sabiex tnehhi jew tnaqqas hsara gravi lil proprjeta . (5) Il-Beneficcju ghal Korriment li jithallas taht dan l-artikolu ghandu jithallas dwar kull gurnata (barra minn kull gurnata li fiha, sew jekk inkapacitata sew jekk le, dik il-persuna ma kinetx tinhtieg li tmur ghax-xoghol fil-kors normali ta’ dmirijietha) u li matulha, bhala rizultat tal-korriment rilevanti, il-persuna koncernata ma tkunx tista’ tahdem matul il-perijodu msemmi fis-subartikolu (1): Izda ma ghandu jithallas ebda Beneficcju ghal Korriment ghall-ewwel tlett ijiem ta’ kull perijodu ta’ kull inkapacita ghal xoghol: Izda iktar f’kull perijodu ta’ inkapacita ghax-xoghol mhux interrott, l-ikbar numru ta’ granet konsekuttivi li dwarhom il- Beneficcju ghal Korriment jista’ jithallas ma ghandux, f’ebda kaz, jaqbez is-sitt ijiem. (6) Persuna tkun skwalifikata milli tircievi Beneficcju ghal Korriment ghal kull perijodu kif jista’ jitqies xieraq mid-Direttur fic-cirkostanzi tal-kaz ghall-istess ragunijiet kif imsemmija fl- artikolu 18(6) (a), (b) u (c). (7) Ghall-finijiet tas-subartikoli minn (2) sa (6) - (i) "korriment minhabba incident" tinkludi l- izvilupp ta’ xi wahda mill-mardiet imsemmija kif indikat qabel f’dan l-artikolu; u (ii) "korriment minhabba jew fil-kors tax-xoghol taghha" tinkludi l-bidu ta’ kull marda bhal dik li tinqala’ minhabba x-xorta ta’ l-impieg ta’ xi persuna jew tax-xoghol li taghmel ghaliha nnifisha. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 31 Ghotja ghall- Korriment u Pensjoni ghall- Korriment. Emendat: XX.1987.7; XXV.1994.2. 29. (1) Meta l-incident jew il-marda industrijali, kif imsemmija fl-artikolu 28, tirrizulta fit-telfien permanenti ta’ fakulta fizika jew mentali, il-persuna koncernata ghandha tkun intitolata ghal Ghotja ghall-Korriment jew Pensjoni ghall- Korriment skond is-subartikoli li gejjin ta’ dan l-artikolu: Izda persuna ma tkunx intitolata li tircievi Beneficcju ghal Inkapacita taht dan l-artikolu u Ghotja ghal Korriment jew Pensjoni ghall-Korriment taht l-artikolu 28 fl-istess hin: Izda wkoll ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu jitqies li ma jkunx hemm ebda telfien ta’ fakulta f’kull zmien meta l-grad ta’ hsara fizika jew mentali li tirrizulta jigi kalkolat, skond id- disposizzjonijiet li gejjin ta’ dan l-artikolu, li hu inqas minn 1%. (2) Biex jigi kalkolat il-grad tal-hsara fizika jew mentali imsemmija qabel f’dan l-artikolu, il-panel mediku jew l-ufficjal mediku mahtur mill-Ministru ghal dan il-ghan, minn zmien ghal zmien, ghandhom jiehdu in konsiderazzjoni kull hsara fizika jew mentali bhal dik (sew jekk dawn jinvolvu telfien ta’ setgha li jaqla’ l-flus jew spejjez addizzjonali) li min ikun qed jaghmel it-talba jista’ jinhtieg li jkun suggett ghalihom kif paragunat ma’ persuna ta’ l-istess eta li l-kundizzjoni fizika u mentali taghha tkun normali, izda jeskludi kull cirkostanza partikolari ohra dwar il-mezzi jew rizorsi finanzjarji taghha. (3) L-istima li ssir ghandha turi l-grad ta’ hsara fizika jew mentali fil-forma ta’ percentwali li ghandha tigi stabbilita mill- panel mediku jew mill-ufficjal mediku imsemmijin qabel, u meta l- grad ta’ hsara fizika jew mentali jigi stmat f’inqas minn 20%, il- persuna assigurata koncernata ghandha tkun intitolata ghal Ghotja ghal Korriment skond it-Taqsima II tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, u li meta l-grad ta’ hsara fizika jew mentali jigi stmat f’20% jew izjed, izda li ma jkunx izjed minn 89%, il-persuna assigurata koncernata ghandha tkun intitolata ghal Pensjoni ghal Korriment, l-oghla rata taghha tkun imhallsa skond it-Taqsima III ta’ l-imsemmija Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; hekk izda illi, ghal kull grad ta’ hsara fizika jew mentali bejn l-20% u d-89% ir- rata ta’ pensjoni li tithallas ghandha tigi kalkolata b’mod proporzjonali, sa l-eqreb centezmu shih, daqskemm il-grad tal- hsara fizika jew mentali jkollu ghal 89%. (4) Meta l-grad ta’ hsara fizika jew mentali kif imsemmi fis- subartikolu (3) jigi stmat ghal 90% jew iktar il-persuna koncernata ma ghandha tkun intitolata la ghal Ghotja ghal Korriment u l-anqas ghal Pensjoni ghal Korriment izda ghandha minflok tkun awtomatikament intitolata ghar-rata shiha ta’ Pensjoni ghal Invalidita jew ta’ Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew ta’ Pensjoni Minima Nazzjonali, skond il-kaz, murija fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (5) Persuna ghandha tigi skwalifikata milli tircievi xi pensjoni taht dan l-artikolu ghal xi perijodu kif jista’ jitqies xieraq fic- cirkostanzi tal-kaz mid-Direttur ghall-istess raguni murija fl- artikolu 18(6)(a) u (b). 32 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Beneficcju ghal Disimpieg, Beneficcju Specjali ghal Disimpieg, u Ghajnuna Socjali. Emendat: XVI.1989.7; XVI.1990.10; XIII.1991.11; VIII.1992.10; XXIV.1993.5; XXV.1994.2, 8; XXVII.1995.4; XXI. 1996.14; II. 2002.64.. Kap. 343. 30. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun tissodisfa l-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet rilevanti u li ma tkunx lahqet l-eta ta’ pensjoni, ghandha tkun intitolata ghal Beneficcju ghal Disimpieg skond it-Taqsima I tat- Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ghal kull jum ta’ disimpieg, barra mill-Hdud, kemm-il darba din tkun registrata taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig; izda b’dan illi meta l-persuna assigurata tkun il-kap ta’ familja li l-mezzi fil-gimgha totali taghha (wara li jittiehed kont tal-membri kollha tal-familja) kalkolati skond it-Taqsima VI tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunux izjed mir-rata ta’ skala ghal dik il-familja, kif stabbilit bil- kolonna rilevanti tat-Taqsima I tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l- Att, dik il-persuna assigurata ghandha tkun intitolata ghal Beneficcju Specjali ghal Disimpieg skond it-Taqsima I tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att minflok il-Beneficcju ghal Disimpieg; u sew jekk dak il-kap tal-familja jkunx f’impieg assigurabbli jew le, huwa jkun xorta wahda ntitolat ghal Ghajnuna Socjali skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu: Izda meta persuna li dwarha japplika dan is-subartikolu issir tahdem ghaliha nnifisha taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ xi wahda mill-Manpower Incentive Schemes imhabbrin mill-Gvern, ghandu madankollu jibqghalha l-jedd ghall-ghajnuna msemmija qabel matul l-ewwel tnax-il gimgha li ssir tahdem ghaliha nnifisha jekk - (a) fil-jum meta ssir tahdem ghaliha nnifisha tkun ghalqet it-tmintax-il sena izda ma tkunx ghalqet il-hamsin sena; u (b) matul it-tnax-il xahar konsekuttivi minnufih qabel il- jum meta ssir tahdem ghaliha nnifisha hija kienet registrata taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru kif imsemmi qabel f’dan is-subartikolu: Izda wkoll, meta persuna ssir intitolata ghal Beneficcju ghal Disimpieg jew Beneficcju Specjali ghal Disimpieg kif imsemmi f’dan is-subartikolu, jekk il-perijodu tad-disimpieg taghha jaqbez f’sena ta’ beneficcju gdida li tkun relatata, skond il- Hdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ghal sentejn konsekuttivi ta’ kontribuzzjoni li matulhom anqas minn ghoxrin kontribuzzjoni jkunu thallsu jew gew akkreditati dwarha, dik il-persuna ghandha, b’danakollu, izda bla hsara ghas-subartikolu (2), tibqa’ ntitolata ghal Beneficcju ghal Disimpieg jew ghal Beneficcju Specjali ghal Disimpieg, skond il-kaz, sa l-ahhar jum ta’ dak il-perijodu ta’ disimpieg. (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li dwarha japplika s-subartikolu (1) tkun intitolata biss li tircievi Beneficcju ghal Disimpieg jew Beneficcju Specjali ghal Disimpieg taht dan l-artikolu sa massimu ta’ 156 granet ta’ beneficcju; hekk izda li, t-total kollu ta’ granet ta’ beneficcju ghal dan il-beneficcju jew Beneficcju ghal Mard, maghduda flimkien, ma ghandu f’ebda kaz, jaqbez f’xi zmien in-numru totali kollu ta’ kontribuzzjonijiet imhallsin mill-persuna koncernata li jistghu jitqiesu: SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 33 Izda - (i) meta t-titolu taghha ghal dak il-beneficcju jkun intemm ma tkunx tista’ terga’ tikkwalifika ghal dak il-beneficcju qabel ma jghaddi perijodu li b’kollox ikun fih tlettax-il gimgha kalendarja f’impieg assigurabbli mill-ahhar jum li fih tkun irceviet dak il-beneficcju; u (ii) meta t-titolu taghha ghal dak il-beneficcju ma jkunx intemm izda jkun inqas minn 156 gurnata u ma kinitx f’impieg assigurabbli wara dan ghal mill-inqas perijodu li b’kollox ikun fih tlettax-il gimgha kalendarja, hija tkun intitolata biss li tircievi d-differenza li tohrog bejn it-titolu originali taghha u n-numru ta’ granet ta’ beneficcju li tkun diga irceviet permezz ta’ dak il-beneficcju. Kap. 343. (3) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu persuna ma titqiesx li tkun bla xoghol jekk f’xi gurnata (anke jekk tkun, f’xi gurnata bhal dik, registrata taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond id- disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig) - (a) tkun qed taghmel xi xoghol bi qligh f’dik il-gurnata jew tkun ghamlet xoghol li ghalih normalment tithallas rimunerazzjoni, sew jekk xi rimunerazzjoni tkun fil- fatt giet ricevuta sew jekk le; (b) tkun bil-vaganzi; (c) minkejja li l-impieg taghha intemm jew gie interrot, hi rceviet dwar dik il-gurnata, paga jew xi hlas b’kumpens ghat-telf tar-rimunerazzjoni li kienet tircievi ghal dik il-gurnata kieku l-impieg ma ntemmx jew ma giex interrott; (d) jekk ma tkunx tahdem normalment f’kull gurnata tal- gimgha (barra mill-Hdud u btajjel pubblici) u kienet, fil-gimgha li fiha tahbat l-imsemmija gurnata, impjegata jew tahdem ghaliha nnifisha sakemm hu normali fil-kaz taghha. (4) Persuna li tkun il-kap tal-familja u li tkun - Kap. 343. (a) inkapaci ghax-xoghol minhabba marda serja jew hsara fizika jew mentali u kienet tkun, li kieku ma kienx ghal din id-disabilita , okkupata bi qligh jew registrata bhala li ma ghandhiex xoghol taht l-Ewwel Taqsima tar-Registru mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l- Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig; jew Kap. 343. is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig bhala persuna li ma tistax tigi mpjegata; jew (c) li tkun ghalqet l-eta tal-pensjoni, tkun intitolata wkoll li tircievi Ghajnuna Socjali taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu minkejja l-fatt li ma tkunx registrata bhala persuna li ma ghandhiex xoghol kif imsemmi fis- 34 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI subartikolu (1). Kap. 343. (5) Kap ta’ familja li jkun registrat taht it-Tieni Taqsima tar- Registru mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is- Servizzi ta’ Impieg u Tahrig u li kieku kien registrat taht l-Ewwel Taqsima ta’ l-imsemmi Registru kien ikun intitolat, skond dan l- artikolu, ghal Ghajnuna Socjali, ghandu, minkejja dan, ikun intitolat biex japplika ghal Ghajnuna Socjali u jkollu l- applikazzjoni tieghu mghoddija mid-Direttur lill-Bord stabbilit taht l-artikolu 128, u jekk il-Bord jiddeciedi li Ghajnuna Socjali hi dovuta lil xi persuna f’isem dik il-familja kif provdut fl-artikolu 129, allura l-persuna hekk mahtura mill-Bord tkun intitolata ghal Ghajnuna Socjali b’dik ir-rata li l-Bord jista’ jiddeciedi, skond id- disposizzjonijiet ta’ l-imsemmi artikolu 129. (6) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, l-Ghajnuna Socjali li ghaliha kap ta’ familja jkun intitolat ghandha tkun dak l- ammont fil-gimgha li twassal il-mezzi fil-gimgha totali tal-membri kollha tal-familja tieghu li skond dan l-Att la jkunu persuni mpjegati u lanqas persuni li jahdmu ghalilhom infushom, kalkolati skond it-Taqsima VI tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, sar-rata ta’ l-iskala ta’ dik il-familja, kif stabbilit bit-Taqsima I tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; hekk izda li - (a) meta fil-familja jkun hemm membri, li ma jkunux il- kap tal-familja u martu, li skond dan l-Att huma jew persuni mpjegati jew persuni li jahdmu ghalihom infushom, dak l-ammont fil-gimgha ta’ Ghajnuna Socjali ghandu jitnaqqas bid-differenza li tinkiseb bejn ir-rata ta’ l-iskala li kienet tkun xort’ohra applikabbli ghall-familja kieku dawk il-membri ma kenux persuni mpjegati jew persuni li jahdmu ghalilhom infushom kif intqal qabel f’dan is-subartikolu u r-rata ta’ l-iskala li fil-fatt tapplika ghal dik il-familja dwar il-membri l- ohra kollha tal-familja; u (b) meta l-kap ta’ familja jkun intitolat ghal Ghajnuna Socjali minhabba fil-fatt li huwa jkun registrat taht l- Ewwel Taqsima tar-Registru imsemmi fis-subartikolu (1), dik l-Ghajnuna Socjali ghandha tithallas b’rata ta’ kuljum; u, ghal dan l-ghan, dik ir-rata ta’ ghajnuna ta’ kuljum ghandha tinkiseb billi r-rata ta’ kull gimgha msemmija qabel ta’ dik l-ghajnuna tigi diviza b’6, izda ebda ghajnuna bhal dik ma ghandha tithallas ghar- rigward tal-Hdud: Izda - (i) jekk ikun hemm cirkostanzi specjali f’xi familja l-ammont fil-gimgha ta’ Ghajnuna Socjali jista’ jizdied mid-Direttur kif jista’ jkun xieraq sabiex jintlaqghu dawk ic-cirkostanzi; u (ii) meta f’xi familja membru taghha jkun jew isir rikoverat fi sptar statali jew istituzzjoni statali huwa ghandu jibqa’ jitqies li qieghed jaghmel sehem minn dik il-familja matul l-ewwel sitt xhur li jibdew mill-ewwel jum tad-dhul tieghu SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 35 f’dak l-isptar jew istituzzjoni hlief jekk din tkun istituzzjoni statali ghall-kura u hsieb ta’ nies xjuh kif indikat mill-Ministru b’avviz fil- Gazzetta ghall-finijiet ta’ l-artikolu 93(1)(a), f’liema kaz dak il-membru ma jigix ikkunsidrat bhala li jaghmel sehem minn dik il-familja mill- ewwel jum tad-dhul tieghu f’dik l-istituzzjoni statali; b’dak il-mod illi meta dik il-familja tkun tikkonsisti f’membru wiehed biss, hekk kif il- jedd tieghu ghall-Ghajnuna Socjali skond id- disposiz-zjonijiet ta’ dan il-paragrafu jintemm, il-kera tad-dar kif provdut fit-Taqsima V tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ghandha, madankollu, u jekk applikabbli, issir jew tibqa’ tithallas, kif ikun il-kaz; u Kap. 262. (iii) meta zewg persuni jew iktar jitqieghdu flimkien f’dar wahda fil-komunita bhala parti minn programm ta’ rijabilitazzjoni ghal dawk li qabel kienu rikoverati fi sptar ta’ l-istat ghal mard mentali, fuq ir-rakkomandazzjoni tat-Tribunal ta’ Revizjoni dwar Sahha Mentali stabbilit bl-Att dwar is-Sahha Mentali, id-Direttur ghandu jqis lil kull wahda minn dawk il-persuni bhala li tkun familja fiha nnifisha; hekk izda meta tali persuna tkun tahdem bi qligh minkejja d-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan is-subartikolu, hija ghandha tkun intitolata ghal assistenza socjali skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ukoll jekk ma tkunx registrata bhala persuna li m’ghandhiex impieg kif hawn qabel imsemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu; u meta dik il-persuna tkun tahdem bi qligh, minkejja l-provvedimenti tad- disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, hija tkun intitolata ghal dak l-ammont fil-gimgha li jinghatalha bhala assistenza socjali sabiex jigi zgurat li l-mezzi taghha fil-gimgha, hekk kif kalkolati skond it-Taqsima VI tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, flimkien mar-rata ta’ l-iskala kif din tkun tapplika skond dan il-paragrafu u kif stabbilita bit-Taqsima 1 tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunux jeccedu l-paga minima nazzjonali hekk kif din tkun tapplika ghal persuni ta’ 18-il sena jew iktar hekk kif stabbilit b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att li Jirregola l- Kondizzjonijiet ta’ l-Impieg, matul il-perjodu li dwaru tkun dovuta l-assistenza; u 36 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Kap. 452. (iv) meta membru, li ma jkunx il-kap tal-familja jew martu, ikun persuna mpjegata, jew persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li tahdem ghalilha nnifisha, jekk il-paga gross taghha jew id-dhul gross taghha jew il-qligh gross taghha, skond il-kaz, ma jkunx izjed minn 35% tal-paga minima nazzjonali applikabbli ghal persuni ta’ l- eta ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li dwaru l-Ghajnuna Socjali tkun dovuta, dak il-membru ma ghandux, ghall- finijiet ta’ dan is-subartikolu, jitqies bhala persuna mpjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghalilha nnifisha. Izda wkoll, meta xi membru tal-familja jibda jahdem bi qligh bis-sahha ta’ xi wahda mill-Manpower Incentive Schemes imhabbrin mill-Gvern, dak il-membru m’ghandux, ghall-finijiet ta’ l-ghoti jew tal-kalkolu ta’ xi Ghajnuna Socjali dovuta lill-kap tal- familja skond dan l-artikolu, jitqies li jkun persuna mpjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha kif intqal qabel f’dan l-artikolu matul l-ewwel tnax-il gimgha tal-jedd tieghu ghal xi beneficcju, dhul, privilegg jew ghotja dovuta lilu taht xi wahda mill-imsemmija Schemes, u kull beneficcju, dhul, privilegg jew ghotja bhal dawk ma jkunux kalkolati matul l-imsemmi zmien ta’ tnax-il gimgha. Kap. 452. (7) Meta l-kap tal-familja tkun persuna li m’hiex mizzewga li ma tkunx tista’ tahdem bi qligh full-time ghax tkun trid tiehu hsieb it-tarbija taghha stess, hija tkun intitolata ghal Ghajnuna Socjali skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ukoll jekk din ma tkunx registrata bhala persuna li ma ghandhiex xoghol kif imsemmi qabel fis-subartikolu (1); u meta din il-persuna mhux mizzewga tkun tahdem bi qligh, minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (6), din il-persuna tkun intitolata ghal ammont fil-gimgha ta’ ghajnuna socjali sabiex jigi zgurat li l-mezzi kollha fil-gimgha ta’ dik il- persuna kalkolati skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima VI tat- Tieni Skeda ta’ dan l-Att flimkien mar-rata ta’ l-iskala kif applikabbli ghal familja ta’ zewg persuni, kif stabbilit fit-Taqsima I tas-Sitt Skeda ta’ dan l-Att ma jkunux izjed mill-paga minima nazzjonali kif applikabbli lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l- Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali matul il-perjodu li ghalih l- ghajnuna tkun dovuta. (8) Meta f’xi familja jkun hemm mara li tkun mhux mizzewga jew armla, u li tkun ukoll tinsab minghajr xoghol, li tipprova ghas- sodisfazzjon tad-Direttur li hi qed tiehu hsieb, ghal kollox wahedha, fuq bazi full-time u regolarment, tal-genitur taghha jew huha, ohtha, in-nannu jew in-nanna, iz-ziju, iz-zija, missier jew omm ir-ragel, jew hu jew oht ir-ragel, li jkunu qed joqghodu fl- istess familja bhal dik ta’ dik il-mara u li jkunu qed isofru minn marda fizika jew mentali severa, kif certifikat minn tabib li jispecjalizza fil-qasam tal-marda msemmija, jew li jkollhom sittin sena jew iktar u li ma jkunux jistghu fizikament jew mentalment SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 37 jiehdu hsieb taghhom infushom u tal-bzonnijiet ta’ kuljum taghhom, imbaghad sew jekk dik il-mara tkun jew ma tkunx registrata bhala persuna li ma ghandhiex xoghol kif imsemmi qabel fis-subartikolu (1) f’dan l-artikolu, hi tkun xorta wahda intitolata ghall-Ghajnuna Socjali bhala familja ghaliha skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu izda dik l-ghajnuna ma ghandhiex tkun izjed minn 75% tar-rata shiha applikabbli ghal familja li tikkonsisti f’persuna wahda: Izda dan is-subartikolu ma ghandux japplika meta l-persuna li hi tkun qed tiehu hsiebha jkollha l-genitur jew ir-ragel jew il- mara qeghdin jghixu flimkien mieghu jew maghha fl-istess familja u dak il-genitur jew ir-ragel jew il-mara jkunu mentalment u fizikament kapaci li jiehdu hsieb ta’ dik il-persuna huma nnifishom. (9) Kull membru ta’ familja li jiddahhal f’centru komunitarju terapewtiku ghar-rijabilitazzjoni ta’ dawk li jabbuzaw mid-droga jew mill-alkohol f’Malta hekk kif jista’ minn zmien ghal zmien ikun rikonoxxut mill-Ministru ghall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, u li, b’rizultat li jkun iddahhal f’centru ta’ terapija isir intitolat ghal ghajnuna taht dan l-artikolu, ikun intitolat biex jircievi allowance skond ir-rata applikabbli skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima I ta’ l-Erbatax l-Iskeda ta’ dan l-Att sakemm jibqa’ residenti f’dak ic-centru kif intqal qabel u sakemm ma jkunx hemm ebda tibdil fic- cirkostanzi ghal dan ir-rigward. (10) Persuna li, minkejja l-fatt illi ghadha ma tkunx lahqet l-eta ta’ sittin sena, tkun b’danakollu persuna rikoverata ta’ dik l- istituzzjoni statali ghal kura u hsieb ta’ nies xjuh kif imsemmi fl- artikolu 93(1)(a), tkun intitolata li tircievi allowance applikabbli skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima II ta’ l-Erbatax l-Iskeda ta’ dan l-Att sakemm tkun ghadha persuna rikoverata ta’ dik l- istituzzjoni kif imsemmi qabel u sakemm il-mezzi totali taghha fil- gimgha kienu jintitolawha ghal ghajnuna taht dan l-artikolu li kieku ma kinitx persuna rikoverata ta’ dik l-istituzzjoni. Ghall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, persuna kif imsemmija qabel ghandha, fil-mod ta’ kif jigu stabbiliti l-mezzi fil-gimgha taghha, tigi kkunsidrata li qed tifforma familja ghaliha wahedha. Kap. 16. (11) Id-Direttur jista’, jekk ikun hekk jidhirlu xieraq fic- cirkostanzi tal-kaz, jaghmel procedimenti quddiem il-Qorti Civili kompetenti kontra dawk il-qraba li jkunu r-ragel jew il-mara, il- missier, l-omm, it-tfal subien jew bniet skond il-kaz, ta’ xi persuna li dwarha tintalab jew tigi ricevuta taht dan l-artikolu (barra minn taht is-subartikolu (8) tieghu) sabiex igeghluhom jirrifondu kull ghajnuna bhal dik imhallsa lil jew f’isem dik il-persuna u l-qorti ghandha tordna r-rifond ta’ kull somma mhallsa bhala Ghajnuna Socjali sa dik is-somma li kienet tkun dovuta minn dawk il-qraba jew qarib/qariba kieku l-persuna li lilha tithallas l-Ghajnuna Socjali kienet talbet manteniment minghand dawk il-qraba skond id- disposizzjonijiet tal-Kodici Civili; hekk izda li, f’kull kaz fejn ir- ragel u l-mara jkunu separati sew jekk de jure jew de facto, id- Direttur ghandu jirreferi l-kaz lid-Direttur Generali (Affarijiet Socjali u tal-Familja) kif mahtur mill-Prim Ministru ghall- 38 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI investigazzjonijiet tieghu u l-prezentazzjoni ta’ rapport tas- sitwazzjoni lid-Direttur fi zmien xahar. Id-Direttur jista’ jekk hekk ihoss xieraq fic-cirkostanzi tal-kaz, jitlob lil qabel imsemmi Direttur Generali biex jaggorna rapporti bhal dak f’dawk l- intervalli li d-Direttur ihoss xierqa, u d-Direttur ghandu jqis kif dovut dawk ir-rapporti fl-ezercizzju tad-diskrezzjoni tieghu skond dan is-subartikolu. TAQSIMA IV PENSJONIJIET LIR-ROMOL Pensjonijiet dwar ir- romol. Sostitwit: XIII.1991.12. Emendat: VIII.1992.11; XXI.1996.15. 31. Armla li r-ragel taghha jkun jissodisfa l-kundizzjonijiet tal- kontribuzzjoni relattivi kif provdut taht l-artikolu 17 fid-data tal- mewt tieghu, jew li r-ragel taghha jkun miet minhabba korriment persunali li jsofri f’incident li jigri minhabba jew fil-kors ta’ l- impjieg tieghu jew xoghol li jaghmel ghalih innifsu, jew hekk meqjus skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 28, jew minhabba marda dovuta ghax-xorta tax-xoghol tieghu kif imsemmi f’dak l- artikolu 28, tkun intitolata ghal Pensjoni tar-Romol skond ir-rata relattiva murija fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, jew ghal Pensjoni ta’ Superstiti; u meta l-armla jkollha l-kura u l-kustodja ta’ iben jew bint tal-mejjet zewgha, ir-rata ta’ pensjoni taghha taht dan l-artikolu tizdied dwar kull tifel jew tifla minn dawn bi - (a) l-allowance addizzjonali applikabbli skond id- disposizzjonijiet tat-Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att meta dwar dak l-iben jew dik il-bint tkun qed tithallas allowance taht l-artikolu 76; jew (b) l-allowance addizzjonali applikabbli skond id- disposizzjonijiet tat-Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att meta tkun qed tithallas allowance taht l-artikolu 76 dwar dak l-iben jew bint u l-armla koncernata la tkun f’impieg assigurabbli u lanqas tahdem ghaliha nnifisha u dak l-iben jew bint ma jkunux lahqu l-eta ta’ tmintax-il sena; hekk izda, meta armla jkollha dritt ghal zieda fir-rata taghha tal-pensjoni taht dan il- paragrafu din ma jkollhiex dritt ghaz-zieda imsemmija fil-paragrafu (a). Non-eligibilita ghal pensjoni tar- romol. Emendat: XVI.1990.11; XIII.1991.13; VIII.1992.12; XXI.1996.16. Kap. 452. 32. (1) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31, armla li tkun qed tahdem bi qligh, ma jkollhiex jedd ghal xi pensjoni msemmija f’dak l-artikolu kemm-il darba - (i) ma tipprovax ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li l- qligh taghha minn xi xoghol bi qligh ma jkunx izjed minn medja fil-gimgha ekwivalenti ghall- paga minima nazzjonali kif applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita taht ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali u l-Korporazzjoni tax- Xoghol u Tahrig tkun giet avzata kif imiss li SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 39 hekk tkun qed tahdem bi qligh: Izda ma jigi kalkulat ebda qligh li jinkiseb minn persuna bhala membru ta’ xi bord, kumitat, kummissjoni jew kunsill imwaqqaf minn jew taht xi ligi jew dawk il-klassijiet ta’ qligh li l- Ministru jista’ jiddikjara, b’ordni li tigi pubblikata fil-Gazzetta; jew (ii) ma tkunx ghalqet l-eta ta’ hamsa u sittin sena. (2) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), armla taht l-eta ta’ sittin sena li tkun qed tiehu hsieb binha jew bintha li dwaru jew dwarha tkun qed tithallas allowance taht l-artikolu 76 u dak l- iben jew bint ma jkunux lahqu l-eta ta’ tmintax-il sena xorta tibqa’ ntitolata ghal pensjoni li tithallas taht din it-Taqsima fil-waqt li tkun qed tahdem bi qligh, ikun li jkun il-qligh li tikseb minn dak ix- xoghol. Mill-Pensjoni tar- Romol titnaqqas il- pensjoni minghand il-principal tal- mejjet zewgha. Mizjud: XIII.1991.14. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXII. 1997.3. 33. Meta armla tkun intitolata tircievi Pensjoni tar-Romol taht din it-Taqsima, ir-rata taghha ta’ dik il-pensjoni titnaqqas b’kull pensjoni li hi tkun intitolata tircievi minghand dak li qabel kien il- principal tal-mejjet zewgha minhabba l-impieg tieghu. B’dan illi, dak it-tnaqqis m’ghandux jeccedi l-ammont li kieku kien jithallas lill-armla minghand il-principal tal-mejjet zewgha, li kieku zewgha kien miet minnufih wara d-data ta’ l-ghoti tal-bidu tal-pensjoni tas- servizz tieghu: Izda l-ammont li bih il-Pensjoni tar-Romol taghha taht din it-Taqsima tista’ titnaqqas skond dan l-artikolu ma ghandux ikun izjed minn Lm7.63 fil-gimgha. Pensjoni tar- Romol. Mizjud: XXI.1996.17. Emendat: XXII. 1997.4; II. 1999.9. 33A. (1) B’effett mis-6 ta’ Jannar, 1996, ir-rata tal-Pensjoni tar-Romol kif imnaqqsa skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 33 u tal-proviso tieghu, ghandha tigi mizjuda biex tizgura li dik ir-rata ta’ pensjoni flimkien mar-rata ta’ pensjoni, kif aggustata skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, li armla tircievi minghand il- principal tal-mejjet zewgha, jekk ikun hemm, ma tkunx inqas mir- rata shiha applikabbli ghal persuna wahedha ta’ Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira li tkun tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 47(1)(ii), hekk izda li dik ir-rata ta’ pensjoni ma tkunx aktar mill-Pensjoni ta’ Zewg Terzi li kienet tithallas jew li kieku kienet tithallas lir-ragel mejjet skond it-Taqsima V ta’ dan l-Att. (2) B’effett mid-data kif fuq imsemmija fis-subartikolu (1), meta armla ma tkunx intitolata li tircievi pensjoni minn ebda mill- principali tal-mejjet zewgha, ir-rata ta’ Pensjoni tar-Romol taht dan l-Att li ghaliha tkun intitolata, ghandha tigi mizjuda biex tizgura li dik ir-rata ta’ pensjoni ma tkunx inqas mir-rata applikabbli ta’ pensjoni minima nazzjonali li tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 63, hekk izda li dik ir-rata ta’ pensjoni ma tkunx izjed minn hamsa minn sitta mill-Pensjoni ta’ Zewg Terzi li kienet tithallas jew li kieku kienet tithallas lir-ragel mejjet skond it- Taqsima V ta’ dan l-Att. 40 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Pensjoni ta’ Superstiti. Emendat: XVI.1990.15; XIII.1991.17; VIII.1992.13. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.18. 34. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, armla li r-ragel taghha fid-data tal-mewt tieghu kellu jew, li ma kienx ghad- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 45, kien ikollu d-dritt ghal Pensjoni taz-Zewg Terzi taht dan l-Att, jkollha, jekk dan ikun ta’ vantagg ghaliha, dritt ghal Pensjoni ta’ Superstiti minflok kull pensjoni ohra li tithallas taht id-disposizzjonijiet ta’ qabel din it-Taqsima: Izda b’sehh mis-6 ta’ Jannar, 1990 id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan l-artikolu ghandhom japplikaw ukoll fil-kaz ta’ armla li r-ragel taghha fid-data tal-mewt tieghu kien ghadu ma rtirax izda li qabel dik il-mewt kien persuna mpjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha ghal mhux inqas minn ghaxar snin b’kollox u kien hallas ir-rata ta’ kontribuzzjonijiet xierqa taht dan l-Att f’kull zmien wara l-21 ta’ Jannar, 1979. Rata shiha ta’ Pensjoni ta’ Superstiti. Emendat: XX.1987.8; XVI.1990.16; VIII.1992.14. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 35. Bla hsara ghal kif provdut fil-proviso ghall-artikolu 37, ir- rata shiha ta’ Pensjoni ta’ Superstiti tkun ta’ hamsa minn kull sitta tal-Pensjoni taz-Zewg Terzi li kienet jew li kienet tkun dovuta lir- ragel li miet skond it-Taqsima V ta’ dan l-Att: Izda b’sehh mill-1 ta’ Jannar, 1987, meta r-ragel li miet kien, qabel ma lahaq l-eta tal-pensjoni, intitolat ghal pensjoni taht l-artikolu 26, u f’kull zmien wara ma baqax iktar intitolat ghal dik il-pensjoni b’konsegwenza li jkun qieghed jahdem bi qligh, ghandhom jitqiesu, ghall-fini li jigi stmat id-dritt taghha ghal Pensjoni ta’ Superstiti, il-kontribuzzjonijiet kollha akkreditati taht l-artikolu 16 filwaqt li r-ragel li miet kien intitolat ghal dik il- pensjoni; b’dak il-mod illi kull numru bhal dak ta’ kontribuzzjonijiet akkreditati hekk meqjus ma ghandux ikun jaqbez in-numru ta’ kontribuzzjonijiet imhallsin mir-ragel li miet bejn id- data ta’ meta ma jkunx aktar baqa’ intitolat ghal dik il-pensjoni u d- data ta’ meta jkun irtira: Izda wkoll ghall-finijiet sabiex tigi kalkolata Pensjoni ta’ Superstiti taht id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, id-Direttur ghandu jinjora kull zieda f’xi paga, salarju jew dhul li tista’ titqies ghall-fini ta’ stima tad-dhul pensjonabbli tar-ragel taghha mejjet li jidhirlu li ma jkunux bona fide. Il-Pensjoni ta’ Superstiti flimkien mal-pensjoni mill- principal tar-ragel mejjet ma tkunx izjed minn zewg terzi tad-dhul pensjonabbli. Emendat: VIII. 1992.15. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXII. 1997.5. 36. Meta l-armla tkun qed tircievi pensjoni minghand principal ta’ qabel tal-pensjonant il-mejjet li jkollha b’xi mod x’taqsam ma’ l-impieg tal-pensjonant il-mejjet qabel il-mewt tieghu, jekk dik il- pensjoni, kif aggustata skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u rata tal-Pensjoni ta’ Superstiti applikabbli ghaliha flimkien ikunu jgibu izjed minn zewg terzi (jew dik il-frazzjoni l-ohra li setghet giet sostitwita minflokha skond l-artikolu 55) tad-dhul pensjonabbli tal-pensjonant il-mejjet jew, meta l-pensjoni ta’ dan ta’ l-ahhar kienet giet stmata mill-gdid skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 59, ta’ l-ammont sostitwit ghal dak id-dhul pensjonabbli fiz-zmien ta’ dik l-ahhar stima mill-gdid, ir-rata tal-Pensjoni ta’ Superstiti ghandha, bla hsara ghal kif provdut fil-proviso ghall-artikolu 37, titnaqqas b’dak l-ammont li jizgura li l-imsemmija zewg terzi ma jinqabzux. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 41 Stima mill-gdid ta’ Pensjoni ta’ Superstiti. Emendat: VIII.1992.16. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 37. Pensjoni ta’ Superstiti dovuta taht l-artikoli ta’ qabel dan tigi stmata mill-gdid kull sena skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 59(1); u ghall-finijiet ta’ dik l-istima mill-gdid il-pensjoni li kienet tkun dovuta lill-pensjonant il-mejjet skond l-artikolu 53 tigi kalkolata kif provdut fis-subartikolu (3) ta’ l-imsemmi artikolu 59: Izda kull stima mill-gdid ta’ Pensjoni ta’ Superstiti li hekk issir ghandha tkun b’mod li tizgura li l-armla tiehu zieda fil- pensjoni ta’ mhux inqas minn zewg terzi taz-zieda fil-paga li bil- ligi ghandha tinghata b’mod generali; hekk izda li, meta l-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa minn zewgha jew akkreditati lilu skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 53 u 55 tkun inqas minn hamsin izda mhux inqas minn hmistax, il-proporzjoni ta’ zewg terzi msemmi hawn fuq f’dan il-proviso ghandu jkun multiplikat bil-proporzjon li l-medja fis-sena ta’ dawk il- kontribuzzjonijiet ikollha ghal hamsin, u r-rizultat ta’ dik il- multiplikazzjoni ghandu jissostitwixxi l-imsemmi proporzjon ta’ zewg terzi. Skwalifika minn certi beneficcji. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2. 38. Armla li tkun qed tircievi Pensjoni ta’ Superstiti ma tistax tircievi xi Beneficcju ghal Mard, ghal Disimpieg, ghal Disimpieg Specjali, jew Beneficcju ghall-Korriment, jew xi Ghotja ghall- Korriment jew Pensjoni ghall-Korriment, taht dan l-Att. Jedd ghal pensjoni oghla. Emendat: XIII.1991.21. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 39. Armla li jkollha dritt ghal Pensjoni ta’ Superstiti kif ukoll ghal Pensjoni tar-Romol taht din it-Taqsima, jkollha dritt biss ghal dik il-pensjoni li tkun l-aktar gholja. Ghotja ghal min jerga’ jizzewweg. Sostitwit: XIII.1991.22. Emendat: VIII.1992.17. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 40. Armla li tkun qed tircievi xi pensjoni taht din it-Taqsima ghandha, hekk kif terga tizzewweg, titlef id-dritt ghal dik il- pensjoni; hekk izda li, fejn dik l-armla tkun qed tircievi dik il- pensjoni, ghandha tircievi minflok, bhala Ghotja Ghal Min Jerga’ Jizzewweg, somma f’daqqa, mhallsa fuq bazi ta’ darba wahda biss, ekwivalenti ghal - (a) meta l-armla tkun qed tircievi Pensjoni tar-Romol, 52 darba tar-rata fil-gimgha tal-Pensjoni tar-Romol li tkun tithallas lilha minnufih qabel dak iz-zwieg taghha mill- gdid; jew (b) meta l-armla tkun qed tircievi Pensjoni ta’ Superstiti, 52 darba tar-rata fil-gimgha tal-Pensjoni tar-Romol li xort’ohra kienet tithallas lilha minnufih qabel dak iz- zwieg taghha mill-gdid li kieku ma kenitx qed tircievi Pensjoni ta’ Superstiti. Hlasijiet ta’ certi beneficcji taht l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali. Emendat: XIII.1991.24. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Kap. 147 - Revokat. 41. Minkejja kull disposizzjoni ohra ta’ dan l-Att, armla li fl-1 ta’ Gunju, 1979, kienet qed tircievi Pensjoni tar-Romol jew Beneficcju ghar-Romol jew Allowance Specjali lir-Romol jew Allowance lir-Romol skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is- Sigurta Nazzjonali, kif fis-sehh f’dik id-data, jibqa’ jkollha dritt taht dan l-Att ghal dik il-pensjoni, ghal dak il-beneficcju jew ghal dawk l-allowances, skond il-kaz, ghal dak iz-zmien li kienet tibqa’ jkollha dritt li kellhom dawk id-disposizzjonijiet jibqghu fis-sehh 42 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI wara d-data msemmija qabel u kemm-il darba, b’sehh mill-5 ta’ Jannar, 1991, id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-Taqsima ma jaghtuhiex dritt ghal rata ahjar ta’ pensjoni. Armla fi sptar jew istituzzjoni ta’ l- Istat. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 42. Armla li tkun qed tircievi xi pensjoni jew beneficcju taht din it-Taqsima ta’ dan l-Att u li tkun pazjenta fi sptar jew istituzzjoni ta’ l-Istat kif provdut taht l-artikolu 93 ikollha dik il- pensjoni jew dak il-beneficcju mqassmin bil-mod provdut taht dak l-artikolu. Pensjoni ta’ Armel. Mizjud: XIII.1991.25. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: II. 1999.10. 43. Id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-Taqsima ghandhom, mutatis mutandis, japplikaw ukoll fil-kaz ta’ armel. TAQSIMA V PENSJONIJIET GHAL MIN JIRTIRA Dritt ta’ Pensjoni ghal Min Jirtira. Emendat: XVI.1990.19. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 44. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet l-ohrajn ta’ dan l-Att, persuna jkollha dritt ghal Pensjoni ghal min Jirtira, jew Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda b’wahda mir-rati specifikati fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att jew ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi b’dik ir-rata kif hi stabbilita skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikoli minn 53 sa 57 b’sehh mid-data ta’ meta tirtira jekk - (a) fid-data ta’ meta tirtira tkun tissodisfa l- kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjonijiet rilevanti; u (b) taghmel talba ghal hekk fi zmien sitt xhur minn dik id- data. Meta ma taghmilx talba fi zmien sitt xhur minn meta tirtira l-pensjoni tithallas b’effett mid-data li fiha ssir it-talba. Skwalifika minn Pensjoni ghal min Jirtira. Emendat: VIII.1992.18. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Kap. 452. 45. Persuna taht l-eta ta’ hamsa u sittin sena ghandha tkun skwalifikata milli tircievi pensjoni taht din it-Taqsima matul kull perijodu li fih tkun qed tahdem bi qligh jekk tonqos li tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li l-qligh taghha minn dak ix-xoghol bi qligh ma jkunx izjed minn medja fil-gimgha li tkun daqs il-paga minima nazzjonali kif applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax- il sena jew izjed stabbilita taht ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, u l- Korporazzjoni tax-Xoghol u Tahrig tkun giet avzata kif imiss li hekk tkun qed tahdem bi qligh: Izda ma jigi kalkolat ebda qliegh li jinkiseb minn persuna bhala membru ta’ xi bord, kumitat, kummissjoni, jew kunsill imwaqqaf minn jew taht xi ligi jew dawk il-klassijiet ta’ qligh li l- Ministru jista’ jiddikjara b’ordni li tigi pubblikata fil-Gazzetta. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 43 Ghazla ta’ armla li taghmel talba ghal Pensjoni ghal min Jirtira. Emendat: XIV.1988.7; XVI.1990.20. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 46. Meta persuna li tapplika ghal pensjoni taht din it-Taqsima tkun armla, din ikollha dritt biex taghzel li, meta jigu kalkolati l- medja fis-sena tal-kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati lilha, ghandhom jitqiesu li hekk thallsu jew gew akkreditati, jew - (a) ghal kull wahda mis-snin ta’ kontribuzzjoni taghha li jaqghu kollha kemm huma jew parti minnhom qabel il- mewt ta’ zewgha, jew (b) ghal kull wahda mis-snin ta’ kontribuzzjoni taghha li jaqghu kollha kemm huma jew parti minnhom matul il-perijodu taz-zwieg taghha, numru ta’ kontribuzzjonijiet li jkunu daqs il-medja fis-sena tal- kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati lil zewgha (li tkun il- medja fis-sena li kienet zgurata dwar it-talba taghha ghal pensjoni taht it-Taqsima IV ta’ dan l-Att, jew kienet tkun hekk zgurata kieku ghamlet dik it-talba) minflok in-numru ta’ kontribuzzjonijiet li attwalment gew imhallsa minn jew gew akkreditati lilha ghal dik is-sena. Dritt ta’ Pensjoni ghal min Jirtira u ta’ Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira. Emendat: XX.1987.9; XIII.1991.26. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.19. 47. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, meta persuna jkollha jedd ghal Pensjoni tas-Servizz - (i) b’sehh mill-ewwel Sibt ta’ Jannar, 1991, jekk il- Pensjoni tas-Servizz tieghu u r-rata tal-Pensjoni ghal min Jirtira li tkun tapplika fil-kaz taghha jkunu flimkien jaqbzu z-zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tieghu, dik il-persuna tkun intitolata ghal Pensjoni ghal min Jirtira; (ii) jekk il-Pensjoni tas-Servizz taghha u r-rata tal- Pensjoni ghal min Jirtira li jkunu japplikaw fil- kaz taghha skond id-disposizzjonijiet imsemmija qabel ta’ dan is-subartikolu ma jkunux flimkien jaqbzu z-zewg terzi tad-dhul pensjonabbli taghha, dik il-persuna ghandha tkun intitolata ghal Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew ghal dik il-parti minnha li tkun tizgura li z-zewg terzi imsemmija qabel tad-dhul pensjonabbli taghha ma jinqabzux. Hekk izda li, bla hsara ghall- oghla rata ta’ pensjoni li tithallas skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 54(b), ghall- finijiet sabiex tinghata pensjoni ta’ zewg terzi, dik ir-rata ta’ Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira li tkun tapplika ghal dak il-kaz, billi tigi kkunsidrata l-istess medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet biex tinghata dik il-pensjoni, tista’ tkompli tigi mizjuda b’terz tad-differenza li tirrizulta billi tnaqqas is-somma totali tal- Pensjoni tas-Servizz u r-rata ta’ Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira applikabbli ghalih mill- ammont li hu daqs zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tieghu. (2) Ghall-ghanijiet ta’ dan l-artikolu "il-paga fil-gimgha bazika korrenti jew is-salarju baziku" ghandhom jittiehdu li jkunu dawk korrenti nhar l-ewwel Sibt tas-sena li dwarha jkun dovut xi hlas 44 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI taht dan l-artikolu. Ma hemm ebda dritt ghal pensjonijiet partikulari wara s- 16 ta’ Jannar, 1979. Emendat: XVI.1990.21. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 48. Jekk id-data meta persuna tigi assigurata ghall-ewwel darba tahbat is-16 ta’ Jannar, 1979, jew wara, dik il-persuna ma ghandhiex tkun intitolata ghal Pensjoni ghal min Jirtira jew ghal Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew ghal Pensjoni Minima Nazzjonali jew ghal Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda taht din it-Taqsima, izda jkollha dritt ghall-pensjoni msemmija fl-artikolu 52 taht il-kundizzjonijiet hemm imsemmija. Proporzjon ta’ xhur mitmuma fis- servizz. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 49. Ghall-finijiet ta’ l-artikolu 47, meta persuna kienet impjegata ghal inqas minn tletin sena b’kollox qabel ma tkun irtirat, ir-riferenzi ghall-proporzjon ta’ zewg terzi ghandhom jigu sostitwiti bir-riferenzi ghall-proporzjon li n-numru ta’ xhur mitmuma ta’ servizz ghandu ghal 540: Izda meta l-proporzjon li l-Pensjoni tas-Servizz ta’ persuna ghandha ghall-paga jew ghas-salarju taghha u emolumenti pensjonabbli ohra li fuqhom kienet tigi bbazata l-Pensjoni tas- Servizz imsemmija tkun oghla mill-proporzjon mahdum kif imsemmi qabel, ir-riferenzi ghall-proporzjon ta’ zewg terzi ghandhom jigu sostitwiti minn riferenzi ghal dak il-proporzjon oghla, izda r-riferenzi ghall-proporzjon ta’ zewg terzi ma ghandu f’ebda kaz ikun sostitwit minn proporzjon li jkun oghla minn zewg terzi. Pensjoni Minima Nazzjonali. Emendat: XVI.1990.23; XIII.1991.27. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.9. 50. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li ma jkollhiex dritt ghal Pensjoni tas-Servizz ghandu jkollha dritt taht din it-Taqsima ghal Pensjoni Minima Nazzjonali, li l-oghla rata taghha, inkluza kull zieda skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, tkun ekwivalenti ghal - (a) fil-kaz ta’ ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil martu, erba’ kwinti, u (b) fil-kaz ta’ kull persuna ohra, zewg terzi Kap. 452. tal-paga minima nazzjonali li tkun applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li dwaru dik il-pensjoni tkun dovuta. Pensjoni Minima Nazzjonali Mnaqqsa. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 51. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 47 u 49, meta persuna jkollha dritt ghal Pensjoni tas-Servizz u l-Pensjoni tas- Servizz taghha flimkien mar-rata ta’ Pensjoni ghal min Jirtira jew Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira applikabbli fil-kaz taghha jkunu inqas mir-rata tal-Pensjoni Minima Nazzjonali applikabbli fil-kaz taghha, dik il-persuna ghandu jkollha dritt ghall-Pensjoni Minima Nazzjonali kif imnaqqsa bil-Pensjoni tas-Servizz taghha. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 45 Kundizzjoni sabiex wiehed jikkwalifika ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi. Emendat: XVI.1990.24. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.20. 52. Persuna - (a) illi kienet ilha mpjegata jew timpjega lilha nnifisha jew tahdem ghaliha nnifisha ghal mhux anqas minn ghaxar snin b’kollox qabel ma tirtira; u (b) illi tkun irtirat fis-16 ta’ Jannar, 1979, jew wara; u (c) illi tkun hallset ir-rata proprja ta’ kontribuzzjoni taht dan l-Att f’kull zmien wara l-21 ta’ Jannar, 1979; u (d) illi ma tkunx skwalifikata taht l-artikolu 45; ghandha tkun intitolata ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima minflok Pensjoni ghal min Jirtira, jew Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda, jekk ir-rata ta’ dik il-Pensjoni ta’ Zewg Terzi tkun ta’ iktar vantagg ghall- pensjonant. Rata shiha tal- Pensjoni ta’ Zewg Terzi. Emendat: XVI.1990.25; XIII.1991.29; VIII.1992.19. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.6; XXI.1996.21; II. 1999.11. 53. (1) Ir-rata shiha tal-Pensjoni ta’ Zewg Terzi msemmija taht l-artikolu 52 ghandha tkun ta’ zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tal-persuna assigurata li tkun hallset jew giet akkreditata b’medja fis-sena ta’ hamsin kontribuzzjoni tul perjodu - (i) ta’ tletin sena, jew (ii) f’kaz ta’ persuna li tkun intitolata ghal pensjoni taht l-artikolu 26, ghal dak l-ghadd ta’ snin anqas, jew (iii) fl-ghoti ta’ Pensjoni ta’ Superstiti skond il- proviso li hemm ma’ l-artikolu 34, ghal dak l- ghadd iehor ta’ snin anqas li jista’ jkun jikkorispondi ghall-ghadd ta’ snin li jghaddu minn meta l-konjugi mejjet kellu tmintax il-sena sad-data ta’ mewtu, li jkun jikkorrispondi ghan-numru ta’ snin mill-ewwel ta’ Jannar, 1956, jew jekk il-persuna hekk taghzel, mill-ewwel ta’ Jannar, 1965, sa tmiem is-sena ta’ kontribuzzjoni li tigi minnufih qabel ma tirtira: Izda - (a) il-perijodu ta’ snin li ghandu jitqies skond dan l- artikolu ghandu jinkludi l-ahhar ghaxar snin konsekuttivi li jintemmu fl-ahhar gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni minnufih qabel ma tirtira; u (b) hlief kif provdut fil-paragrafu (d) ta’ dan il-proviso, ma ghandhomx jitqiesu dawk il-kontribuzzjonijiet akkreditati taht l-artikolu 16 filwaqt li l-persuna kellha dritt ghal pensjoni taht l-artikolu 26; u (c) fil-kaz ta’ persuna li timpjega lilha nnifisha li tkun hallset inqas minn 156 kontribuzzjoni wara l-21 ta’ Jannar, 1979, meta d-Direttur ikun sodisfatt li dak in- nuqqas ta’ kontribuzzjonijiet kien dovut minhabba f’cirkostanzi li l-persuna koncernata li timpjega lilha nnifisha ma kellhiex kontroll fuqhom, il-proporzjon imsemmi ta’ Zewg Terzi ghandu jkun sostitwit minn 46 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI dak il-proporzjon l-iehor kif in-numru ta’ kontribuzzjonijiet imhallsin wara l-21 ta’ Jannar, 1979, ghandu ghal 234; inkella, dik il-persuna li timpjega lilha nnifisha ma jkollhiex dritt ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht dan l-artikolu izda minflok ikollha dritt ghal pensjoni bhalma tithallas taht u skond id- disposizzjonijiet l-ohra ta’ din it-Taqsima; u (d) b’sehh mill-1 ta’ Jannar, 1987, meta persuna kienet, f’xi zmien, intitolata ghal pensjoni taht l-artikolu 26, u, f’xi zmien wara ma tkomplix tkun intitolata minhabba li tibda tahdem bi qligh, kull kontribuzzjonijiet akkreditati taht l-artikolu 16 filwaqt li kienet intitolata ghal dik il-pensjoni ghandhom, ghall-finijiet tal-kalkolu tal-jedd taghha ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht dan l-Att, jiqiesu fil-kalkolu minkejja d-disposizzjonijiet tal-paragrafu (b) ta’ dan il-proviso; hekk izda li, dak in-numru ta’ kontribuzzjonijiet hekk akkreditati u li jitqiesu fil- kalkolu m’ghandux ikun izjed minn numru ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa minnha bejn id-data li ma tkomplix tkun intitolata ghal dik il-pensjoni u d-data ta’ l-iritir taghha: Izda wkoll, meta persuna tkun hallset kontribuzzjonijiet wara l-21 ta’ Jannar, 1979 u kienet f’xi zmien wara ntitolata ghal pensjoni taht l-artikolu 26, b’sehh mill-4 ta’ Jannar, 1992, kull kontribuzzjonijiet akkreditati taht l-artikolu 16 wara l- 21 ta’ Jannar 1979 fil-waqt li kienet intitolata ghal dik il-pensjoni ghandhom, ghall-finijiet ta’ l-istima tad- dritt taghha ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht dan l- Att, ikunu kalkolati minkejja l-fatt li wara dik id-data qatt ma waqfet milli jkollha d-dritt ghal dik il-pensjoni kif intqal fil-proviso ta’ qabel dan ta’ dan il-paragrafu; hekk izda li, kull numru bhal dak ta’ dawk il- kontribuzzjonijiet akkreditati wara l-21 ta’ Jannar, 1979 li jkunu gew meqjusa ma ghandux ikun izjed minn numru ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa minnha wara l-21 ta’ Jannar, 1979. (2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) (minbarra d- disposizzjonijiet tal-paragrafu (d) ta’ l-ewwel proviso li hemm mieghu u d-disposizzjonijiet tat-tieni proviso li hemm mieghu u kull riferenza ghall-imsemmi paragrafu (d) fil-paragrafu (b) ta’ l- imsemmi l-ewwel proviso) ghandhom jibdew isehhu mit-22 ta’ Jannar, 1979. (3) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, u b’sehh mit-22 ta’ Jannar, 1979, fil-kalkolu tal-medja ta’ kontribuzzjonijiet fis-sena kif imsemmi fis-subartikolu (1), il-medja fis-sena tal- kontribuzzjonijiet li tkun relatata ma’ l-ahhar ghaxar snin konsekuttivi kif imsemmi fil-paragrafu (a) tal-proviso ghall- imsemmi subartikolu (1) u l-medja tal-kontribuzzjonijiet fis-sena li tkun relatata mas-snin minnufih qabel l-imsemmija l-ahhar ghaxar snin konsekuttivi, ghandhom ikunu kalkolati separatament, u l- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 47 medja ta’ dawn iz-zewg medji fis-sena tikkostitwixxi l-medja tal- kontribuzzjonijiet fis-sena li skond dan l-Att hi mehtiega ghall-fini ta’ l-ghoti tal-Pensjoni ta’ Zewg Terzi. Rati minimi u massimi tal- Pensjoni ta’ Zewg Terzi. Emendat: XVI.1990.26; XIII.1991.30; VIII.1992.20; XXIV.1993.7. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.10; XXVII.1995.5. Sostitwit: XXI.1996.22 . 54. Meta persuna tikkwalifika ghar-rata shiha ta’ Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht l-artikolu 53, u minkejja d-disposizzjonijiet ta’ dak l-artikolu, izda bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (c) tal-proviso tieghu dik il-persuna ma ghandha f’ebda kaz tircievi - (a) inqas mir-rata shiha ta’ Pensjoni Minima Nazzjonali, inkluza l-allowance addizzjonali, li tithallas skond jekk dik il-persuna tkunx mizzewga jew le, skond it- Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att; jew (b) izjed mill-oghla rata ta’ Pensjoni ta’ Zewg Terzi skond it-Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att. Rati mnaqqsin tal- Pensjoni ta’ Zewg Terzi. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 55. Meta persuna jkollha dritt ghar-rata shiha ta’ Pensjoni ta’ Zewg Terzi hlief ghall-fatt li l-medja fis-sena ta’ hamsin kontribuzzjoni mehtiega mill-artikolu 53 ma tkunx giet sodisfatta, dik il-persuna ghandha minkejja kollox tkun intitolata, jekk l- imsemmija medja ma tkunx ta’ inqas minn hmistax, ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi mnaqqsa; u ghall-ghan li tigi stabbilita dik il- pensjoni mnaqqsa l-proporzjon ta’ zewg terzi msemmi fl-artikoli 53 u 54 jew kull proporzjon iehor sostitwit ghalih skond il-proviso (c) ta’ l-imsemmi artikolu 53 ghandu jigi multiplikat bil-proporzjon li l-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsin jew akkreditati (hlief dawk akkreditati taht l-artikolu 16 waqt li l-persuna assigurata kellha dritt ghal pensjoni taht l-artikolu 26) ghandha ghal hamsin, u r-rizultat ta’ dik il-multiplikazzjoni ghandu jissostitwixxi l-proporzjon imsemmi ta’ zewg terzi. Tnaqqis tal- Pensjoni taz-Zewg Terzi minhabba fil- Pensjoni tas- Servizz. Sostitwit: XVI.1990.27. Emendat: VIII.1992.21. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.8; XXII. 1997.6. 56. Meta persuna jkollha dritt ghal Pensjoni tas-Servizz li ma tkunx Pensjoni tas-Servizz li giet kommutata, f’xi zmien, kollha, kull pensjoni li wiehed jasal ghaliha skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 53 sa 55 ta’ din it-Taqsima ghandha titnaqqas bl-ammont ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz. Dritt ghal pensjoni ahjar. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 57. Meta persuna tikkwalifika ghal pensjoni taht l-artikolu 26 u taht it-Taqsima IV ta’ dan l-Att u ghal pensjoni taht din it- Taqsima, hija ghandha jkollha d-dritt li tircievi l-pensjoni li tkun l- ahjar ghaliha, izda dik il-pensjoni biss; izda meta skond din it- Taqsima Pensjoni ta’ Zewg Terzi tithallas lilha, hija ghandha tibqa’ tircievi biss dik il-pensjoni. Zidiet li ma jitqisux li huma bona fide. Sostitwit: XVI.1989.10. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 58. Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, meta jkun qieghed jahdem id-dhul pensjonabbli, id-Direttur ma ghandux jaghti kaz ta’ xi zieda f’xi paga, salarju jew dhul meqjusin ghall-ghan li jigi stmat jew stmat mill-gdid dak id-dhul pensjonabbli - (a) li tkun intiza li tissostitwixxi - 48 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (i) xi forma ta’ fringe benefit u/jew drawings persunali, sew jekk ex-cash jew ex-bank, li l- persuna koncernata kienet kieku jkollha l-jedd ghalihom minghand il-principal taghha; u (ii) xi forma ta’ dhul jew rimunerazzjoni iehor li qabel il-persuna koncernata kienet tircievi minn x’imkien iehor u li dwarhom ma kellhiex tithallas kontribuzzjoni; u (b) kull zieda ohra f’dik il-paga jew salarju li ma jkunux jidhru lid-Direttur li huma bona fide. Stima gdida tal- pensjonijiet li ssir ta’ kull sena. Emendat: XVI.1990.29; XIII.1991.31; VIII.1992.22. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.9; XXV.1994.11; XXI.1996.23. 59. (1) Kull pensjoni li tinhareg taht din it-Taqsima ghandha terga’ tigi stmata mill-gdid ta’ kull sena b’sehh mill-ewwel Sibt ta’ Jannar tas-sena ta’ meta terga’ tigi stmata mill-gdid kif provdut fis- subartikoli li gejjin ta’ dan l-artikolu. (2) Fil-kaz ta’ persuna li tkun irtirat qabel it-22 ta’ Jannar, 1979- (i) jekk meta rtirat kienet persuna mpjegata, dik l- istima mill-gdid ghandha ssir billi minflok id- dhul pensjonabbli tigi sostitwita l-paga jew is- salarju kurrenti, hekk kif ikunu fid-data tas-sehh ta’ l-istima mill-gdid, tal-kariga li kellha minnufih qabel ma rtirat jew tal-kariga li dwarha tkun inghatat il-Pensjoni tas-Servizz, liema tkun l-oghla wahda; (ii) jekk meta rtirat kienet persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, dik l-istima mill-gdid ghandha ssir billi minflok id-dhul pensjonabbli tigi sostitwita l-paga jew is-salarju kurrenti, hekk kif ikunu fid-data tas- sehh ta’ l-istima mill-gdid, tal-kariga li dwarha tkun inghatat il-Pensjoni tas-Servizz. (3) Fil-kaz ta’ persuna li tirtira fit-22 ta’ Jannar, 1979, jew wara, dik l-istima mill-gdid ghandha ssir billi minflok id-dhul pensjonabbli jigi sostitwit it-total ta’ dak id-dhul pensjonabbli u - (i) jekk tkun ser tigi kkunsidrata bhala persuna impjegata, l-ammont li bih il-paga jew salarju kurrenti ta’ l-oghla kariga okkupata matul l- ahjar perijodu konsekuttiv li dwaru d-dhul pensjonabbli taghha biex inhadem ikun jaqbez, fid-data tas-sehh ta’ l-istima mill-gdid, il-paga jew is-salarju ta’ l-ahhar kariga li fuqha d-dhul pensjonabbli tieghu kien gie komputat fid-data ta’ meta jirtira; hekk izda li, meta l-imsemmija l- oghla kariga kienet fis-servizz tal-Gvern jew hekk analogata skond dan is-subartikolu, b’sehh mill-5 ta’ Jannar 1991 l-imsemmija paga jew salarju kurrenti ta’ dik l-oghla kariga jkun dak kurrentement imhallas lill-okkupant tal-kariga kurrenti skond u taht l-istruttura l-gdida ta’ pagi/ salarji ta’ mpjegati tal-Gvern kif implimentata SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 49 mill-Gvern b’sehh mill-1 ta’ Jannar 1991; u, ghal dan il-ghan, kull inkrimenti tas-servizz li jkollhom jithallsu b’sehh mill-1 ta’ Jannar 1994, skond l-imsemmija struttura gdida ta’ pagi/ salarji, lill-okkupant ta’ dik l-oghla kariga jitqiesu biss jekk dawk l-inkrimenti jkunu diga ttiehdu qabel l-irtir tieghu: Izda meta l-ahjar perijodu konsekuttiv imsemmi jintemm fl-ahhar jum tas-sena minnufih qabel ma wiehed jirtira jew isir invalidu skond dan l-Att, kif ikun il-kaz, ir- riferenza ghall-"oghla kariga" f’dan is-sub- paragrafu ghandha tinkludi kull kariga okkupata mill-pensjonant sad-data ta’ meta jirtira jew ta’ meta jsir invalidu kif imsemmi qabel; (ii) jekk tkun ser tigi kkunsidrata bhala persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, iz-zidiet kollha tal-paga mehtigin bil-ligi li jinghataw b’mod generali dwar il-perijodu li jghaddi bejn id-data ta’ meta wiehed jirtira u d-data tas-sehh ta’ l-istima mill- gdid. (4) Meta xi wahda mill-karigi msemmijin fid-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan l-artikolu ma tkunx tezisti aktar - (a) jekk dik il-kariga kienet okkupata f’Malta, minflokha ghandha tidhol dik il-kariga analoga f’Malta fis- servizz tal-Gvern ta’ Malta, jew, jekk dik il-kariga analoga ma tkunx tezisti fis-servizz tal-Gvern ta’ Malta, fis-servizz ta’ xi organizzazzjoni parastatali f’Malta, li kellha paga jew salarju li l-aktar kienu jikkorrispondu ghal dawk ta’ l-ewwel kariga fiz-zmien meta kienet l-ahhar okkupata mill-pensjonant; jew (b) jekk dik il-kariga kienet okkupata barra minn Malta, - (i) meta Pensjoni tas-Servizz tkun inghatat lill- pensjonant fuq dik il-kariga, minflokha ghandha tidhol dik il-kariga analoga fil-pajjiz fejn kien jezisti dak l-impieg fis-servizz tal-Gvern ta’ dak il-pajjiz jew, jekk dik il-kariga analoga ma tkunx tezisti fis-servizz ta’ dak il-Gvern, fis-servizz ta’ organizzazzjoni parastatali f’dak il-pajjiz, li kellha paga jew salarju li l-aktar kienu jikkorrispondu ghal dawk ta’ l-ewwel kariga fiz- zmien meta kienet l-ahhar okkupata mill- pensjonant; u (ii) meta Pensjoni tas-Servizz ma tkunx inghatat lill- pensjonant fuq dik il-kariga, id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (a) ta’ dan il-proviso ghandhom japplikaw minkejja l-fatt li dik il-kariga kienet okkupata barra minn Malta. (5) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, imma bla hsara ghad- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 54, l-ammont li ghandu jigi sostitwit 50 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI minflok id-dhul pensjonabbli ghandu jkun ikbar mill-ammont sostitwit minflok id-dhul pensjonabbli fil-kaz ta’ stima mill-gdid li tkun saret qabel b’somma li ma tkunx inqas miz-zidiet kollha fil- paga mehtigin bil-ligi li jinghataw generalment dwar il-perijodu li jigi wara l-ahhar stima mill-gdid imsemmija; u meta ssir stima mill- gdid ghall-ewwel darba, l-ammont li ghandu jigi sostitwit minflok id-dhul pensjonabbli ta’ persuna ghandu jkun ikbar mid-dhul pensjonabbli taghha b’mhux inqas miz-zidiet kollha fil-paga kif qabel imsemmijin dwar il-perijodu li jigi wara d-data ta’ meta tirtira. (6) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, b’sehh mit-22 ta’ Jannar, 1979, fl-iffissar tal-paga jew salarju korrenti relattivi ghal xi kariga okkupata mill-pensjonant qabel l-irtir tieghu, stadji ta’ zieda, jekk ikun hemm, fl-iskala tal-paga jew tas-salarju relattivi ghal dik il- kariga li jkunu relatati ma’ zieda fis-snin servizz, ghandhom jitqiesu biss jekk dawk l-istadji ta’ zieda kienu diga intlahqu mill- pensjonant qabel l-irtir tieghu. Pensjoni bbazata fuq kontribuzzjonijiet akkreditati. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 60. Persuna li matul l-ahhar ghaxar snin kalendarji li jigu minnufih qabel ma tirtira ma kellhiex thallas kontribuzzjoni taht dan l-Att ma ghandhiex titwaqqaf milli tircievi Pensjoni ta’ Zewg Terzi jekk, dwar kull gimgha ta’ kontribuzzjoni matul l-ghaxar snin imsemmija, kienet intitolata ghal kontribuzzjoni akkreditata skond l-artikolu 16; u ghall-ghan li jigi stmat id-dhul pensjonabbli taghha, id-data ta’ meta tirtira ghandha titqies li tkun l-ahhar gurnata ta’ l- impieg taghha jew ta’ xoghol li taghmel ghaliha nnifisha, kif ikun il-kaz. Persuni li jircievu pensjoni dwar l- invalidita . Rinumerat: XXIV. 1993.2. 61. Id-dhul pensjonabbli ta’ persuna li ssir intitolata ghal Pensjoni ta’ Zewg Terzi taht din it-Taqsima u li mmedjatament qabel ma ssir hekk intitolata kienet qed tircievi pensjoni taht l- artikolu 26, ghandu jkun dak imsemmi fit-Tlettax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att jew, meta l-persuna koncernata tkun intitolata ghal Pensjoni tas-Servizz, il-paga jew is-salarju kurrenti tal-kariga li fuqu gie bbazat l-ghoti tal-Pensjoni tas-Servizz tieghu, liema jkun l-oghla; u ghal dan il-ghan "il-paga jew is-salarju kurrenti" ghandhom jittiehdu li jkunu dawk kurrenti fl-ewwel Sibt tas-sena li dwarha jkun dovut xi hlas taht dan l-artikolu. Il-pensjoni li tithallas bir-rata ta’ persuna wahedha lil ragel mizzewweg. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2. 62. Meta ragel mizzewweg isir invalidu jew ikun isofri minn xi telfien permanenti ta’ fakulta fizika jew mentali li tigi b’rizultat ta’ l-impieg tieghu jew tax-xoghol li jaghmel skond l-artikolu 29, jew jilhaq l-eta tal-pensjoni fl-1 ta’ April, 1978, jew wara dik id-data, u jigi li jkollu dritt li jircievi pensjoni li tithallas taht l-artikolu 26 jew 29 jew taht it-Taqsima V (b’eskluzjoni tal-Pensjoni ta’ Zewg Terzi) ta’ dan l-Att, ghalhekk, jekk martu tkun qieghda bid-dritt taghha stess tircievi xi pensjoni li tithallas taht l-artikoli msemmijin qabel jew Pensjoni ta’ Zewg Terzi skond id- disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, il-pensjoni li tithallas ghandha tigi mhallsa bir-rata li tkun tapplika ghal persuna wahedha: Izda jekk il-mara, li tkun diga qieghda tircievi pensjoni li tithallas taht l-artikoli jew Taqsima msemmija, tirrinunzja ghad- dritt qabel imsemmi, ghalhekk il-pensjoni li tithallas lil zewgha ghandha tithallas bir-rata li tkun tapplika ghal ragel mizzewweg. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 51 Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda. Emendat: XVI.1989.11. Sostitwit: XVI.1990.30. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.24. 63. (1) Min ghandu dritt ghal Pensjoni Minima Nazzjonali bis-sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 50 u 51 ghandu, minflok dik il-pensjoni izda bla hsara ghal u skond id- disposizzjonijiet li gejjin, ikun intitolat ghal Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda f’wahda mir-rati li jithallsu skond it-Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att, jew ghal dik il-parti minnha, jekk ikun hemm, li tkun tizgura li r-rata tieghu ta’ dik il-pensjoni ma tkunx izjed minn zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tieghu. Hekk izda, meta dik ir-rata ta’ pensjoni ma tkunx izjed minn zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tieghu, bla hsara ghall-oghla rata ta’ pensjoni li tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 54 ghall-finijiet ta’ pensjoni ta’ zewg terzi, dik ir-rata ta’ pensjoni, billi tigi kkunsidrata l-istess medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet biex tinghata dik il-pensjoni, tista’ tigi mizjuda b’terz tad-differenza li tirrizulta billi tnaqqas dik ir-rata ta’ pensjoni mill-ammont li jittiehed bhala zewg terzi tad-dhul pensjonabbli tieghu. (2) Ghall-finijiet tas-subartikolu (1) - (i) id-dhul pensjonabbli hemm imsemmi ghandu, f’kull kaz individwali, jigi sostitwit b’sehh mill- ewwel Sibt tas-sena li dwarha jkun dovut xi hlas taht dan l-artikolu bil-mod provdut bl-artikolu 59(3), irrispettivament mid-data meta persuna tirtira; u (ii) il-proporzjon ta’ zewg terzi hemm imsemmi ghandu, meta l-medja ta’ kontribuzzjonijiet fis- sena accertati in konnessjoni mat-talba ghal pensjoni taht din it-Taqsima jkun inqas minn hamsin, jigi multiplikat bil-proporzjon li dik il- medja fis-sena ghandha ghal hamsin, u r-rizultat ta’ din il-multiplikazzjoni ghandu jissostitwixxi l-imsemmi proporzjon ta’ zewg terzi. Allowance Addizzjonali ghall- Pensjoni Minima Nazzjonali. Mizjud: VIII.1992.23. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.12. 64. Kull persuna li jkollha dritt ghal Pensjoni Minima Nazzjonali bis-sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 50 u 51 ghandha, barra dik il-pensjoni, tircievi Allowance Addizzjonali ghall-Pensjoni Minima Nazzjonali skond it-Tnax-il Skeda, liema Allowance, ghall-finijiet ta’ dan l-Att, ghandha titqies bhallikieku kienet pensjoni li tithallas taht dan l-Att. Pensjonanti fi sptar jew istituzzjoni statali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 65. Pensjonant li jircievi xi pensjoni taht din it-Taqsima ta’ dan l-Att u li hu jew martu, kif ikun il-kaz, ikunu jinsabu fi sptar jew istituzzjoni statali kif provdut taht l-artikolu 93, ghandu jkollhom il-pensjoni taghhom proporzjonata bil-mod provdut taht dak l- artikolu. 52 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA VI PENSJONIJIET, BENEFICCJI U ALLOWANCES OHRAJN Pensjoni ta’ l-Eta . Sostitwit: XVI.1989.12. Emendat: XVI.1990.31; XIII.1991.32; VIII.1992.24. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.10; XXV.1994.13; XXVII.1995.6; XXI.1996.25. 66. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 96 u bla hsara ghad-disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan l-Att, persuna li - (a) ikollha l-eta ta’ sittin sena; u (b) turi ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li - (i) tkun cittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta; u Kap. 452. (ii) il-mezzi taghha fil-gimgha, kalkolati skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima IV tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma tkunx izjed mill- oghla rata ta’ Pensjoni ta’ l-Eta li, fil-kaz ta’ ragel mizzewweg li martu tikkwalifika ukoll ghal pensjoni bi dritt, tkun daqs 80%, u fil-kaz ta’ persuni romol jew persuni mhux mizzewga, daqs 60% tal-paga minima nazzjonali kif applikabbli ghal persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li ghalih dik il-persuna tkun dovuta u skond kif hemm specifikat fit-Taqsima II tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att skond il-kategorija taghha, tkun intitolata ghal Pensjoni ta’ l-Eta taht dan l-Att skond id- disposizzjonijiet tas-subartikolu (2). (2) Persuna li ssir intitolata ghal pensjoni taht is-subartikolu (1) ghandha tircievi dik ir-rata ta’ pensjoni fil-gimgha li tgholli l- mezzi totali taghha fil-gimgha kalkolati skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) sa l-oghla rata ta’ pensjoni li tithallas skond it- Taqsima II tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; hekk izda li hlief kif provdut fl-artikolu 96 u fit-tieni proviso ghall-paragrafu 4 tat- Taqsima IV tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, meta ragel mizzewweg u martu t-tnejn jikkwalifikaw ghal pensjoni taht id- disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew ta’ l-artikolu 27, kull pensjoni bhal dik li tithallas lill-martu ghandha tieqaf milli tithallas. (3) Meta persuna li tkun intitolata ghal pensjoni taht dan l- artikolu tkun jew issir rikoverata fi sptar statali jew istituzzjoni statali, hija tibqa’ intitolata li tircievi dik il-pensjoni matul l-ewwel sitt xhur li jibdew mill-ewwel jum tad-dhul taghha f’dak l-isptar jew istituzzjoni hlief jekk din tkun istituzzjoni statali ghal kura u hsieb ta’ nies xjuh kif indikat mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta ghall-finijiet ta’ l-artikolu 93(1)(a), f’liema kaz, mill-ewwel jum tad-dhul taghha f’dik l-istituzzjoni statali, dik il-persuna ma jkollhiex jedd ghal pensjoni skond is-subartikolu (2) izda ghal allowance minflok pensjoni li tithallas skond it-Taqsima VI tas-Sitt SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 53 Skeda ta’ dan l-Att, u, meta applikabbli, il-kera tad-dar kif provdut fit-Taqsima V tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. Pensjoni ta' Genitur. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 67. Il-genitur ta’ min imut b’rizultat ta’ korriment tal-persuna kagunat b’incident li johrog minn jew fil-kors ta’ l-impieg tieghu jew xoghol li jaghmel ghalih innifsu jew li jitqies li jkun hekk skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 28 jew bhala rizultat ta’ marda industrijali kif imsemmija f’dak l-artikolu ghandu jkollu dritt ghal ghomru kollu ghal Pensjoni ta’ Genitur bir-rata indikata fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att mid-data tal-mewt ta’ l- iben jew bint, jekk f’dik id-data il-genitur - (i) kien qieghed ghal kollox jew fil-bicca l-kbira mantenut minnu jew minnha jew, li ma garax l- incident rilevanti, kien ikun hekk mantenut; u (ii) kien jew ghalaq l-eta tal-pensjoni, u jekk ikollu taht il-hamsa u sittin sena, ma jitqiesx li jkun qed jahdem bi qligh skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 45, jew kien b’mod permanenti inkapaci li jzomm lilu nnifsu: Izda jekk missier il-mejjet jew mejta jkollu dritt ghal Pensjoni ta’ Genitur, l-omm ma ghandhiex ikollha l-istess dritt. Pensjoni ghall- Wens. Mizjud: VIII.1992.25. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.14; XXI.1996.26. Kap. 452. 68. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna mhux mizzewga jew persuna armla li tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li - (a) tkun cittadin ta’ Malta u tkun regolarment tirrisjedi f’Malta; u (b) il-mezzi taghha fis-sena, kalkolati skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima IV tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma jkunux izjed mill-oghla rata ta’ Pensjoni ghall-Wens daqs 60% tal-paga minima nazzjonali kif applikabbli ghal persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed kif stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li ghalih dik il-pensjoni tkun dovuta, u skond kif hemm specifikat fit-Taqsima IV tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ikollha dritt ghal Pensjoni ghall-Wens skond is-subartikolu (2) jekk dik il-persuna tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi tkun qed tiehu hsieb, wahedha, fuq bazi full-time u regolarment tal-genitur taghha jew huha, ohtha, nannitha, zijuha, zijitha, missier jew omm tar-rispett jew huha jew ohtha tar-rispett li- (i) ikun qed ighix fl-istess dar ta’ abitazzjoni ta’ dik il-persuna; u (ii) minhabba infermita jkun kostrett li jghaddi hajtu f’sodda jew f’wheelchair. (2) Persuna li ssir intitolata ghal pensjoni taht is-subartikolu (1) ghandha tircievi dik ir-rata ta’ pensjoni fil-gimgha li tgholli l- mezzi totali taghha fil-gimgha kalkolati skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) sa l-oghla rata ta’ pensjoni li tithallas skond it- 54 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Taqsima IV tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. Allowance ta’ Ltim u Allowance Supplimentari ta’ Ltim. Emendat: XVI.1990.32; XIII.1991.33; VIII.1992.26. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.11; XXV.1994.15; XXVII.1995.7; XXI.1996.27. 69. (1) Kull persuna li jkollha l-kura tat-tifel jew tifla ta’ xi hadd iehor, jekk iz-zewg genituri tat-tifel jew tifla jkunu mejtin u mill-inqas wiehed mill-genituri kien persuna assigurata u cittadin ta’ Malta filwaqt ta’ mewtu, ghandu jkollha dritt ghal Allowance ta’ Ltim skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima IV tat-Tielet Skeda ta’ dan l-Att, dwar kull tifel jew tifla bhal dawk. (2) Kull persuna li jkollha l-kura ta’ iben jew bint ta’ xi haddiehor, jekk iz-zewg genituri ta’ l-imsemmija iben jew bint ikunu mejtin u mill-inqas wiehed mill-genituri kien persuna assigurata u cittadin ta’ Malta filwaqt ta’ mewtu, ghandu jkollha dritt ta’ Allowance Supplimentari skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima V tat-Tielet Skeda ta’ dan l-Att, dwar kull iben jew bint bhal dawk jekk dak l-iben jew dik il-bint ikunu - (a) bejn l-etajiet ta’ sittax-il sena u wiehed u ghoxrin sena; u Kap. 452. (b) ma jkunux qed jaghmlu xi xoghol bi qligh li d-dhul gross minnu jkun izjed minn medja fil-gimgha li tkun daqs id-differenza bejn l-ekwivalenti ghall-paga minima nazzjonali applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali matul il-perijodu li dwaru dik l-Allowance Supplimentari ta’ Ltim tkun dovuta u l-imsemmija rata ta’ Allowance Supplimentari ta’ Ltim. (3) Meta l-qligh gross imsemmi fis-subartikolu (2) jkun izjed mill-medja imsemmija fil-paragrafu (b) ta’ l-imsemmi subartikolu (2), ir-rata fil-gimgha ta’ Allowance Supplimentari ta’ Ltim imsemmija f’dak is-subartikolu (2) ghandha titnaqqas b’dak l- ammont li jkun jizgura li t-total ta’ dik il-medja ta’ qligh gross fil- gimgha u kull Allowance Supplimentari ta’ Ltim li tithallas taht dan l-artikolu ma jkunx izjed mill-ekwivalenti ta’ l-imsemmija paga minima nazzjonali. (4) Meta persuna tkun qieghda tircievi Allowance ta’ Ltim li tithallas taht is-subartikolu (1), dik il-persuna ghandha jkollha wkoll dritt li tircievi l-allowance li tithallas skond l-artikolu 76 dwar l-istess tifel jew tifla sakemm din il-persuna jibqa’ jkollha dritt ghal allowances skond l-artikoli msemmija. (5) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 80(2) (b’eskluzjoni tal-proviso tieghu) u ta’ l-artikoli 81 u 83 ghandhom japplikaw mutatis mutandis. Ghotja taz-Zwieg. Emendat: XVI.1990.33; VIII.1992.27. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXVII.1995.8; XXI.1996.28. 70. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tizzewweg fid-data jew wara d-data tal-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, u li kienet impjegata jew timpjega lilha nnifisha jew tahdem ghaliha nnifisha ghal mill-inqas sitt xhur f’kull zmien qabel iz- zwieg taghha u tkun ordinarjament residenti f’Malta ghandu jkollha dritt, billi taghti avviz bil-miktub ta’ dan lid-Direttur, li tircievi somma f’daqqa ghal darba skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 55 III ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att bhala Ghotja taz-Zwieg: Izda persuna li b’mod legali tizzewweg ghal iktar minn darba wahda jkollha dritt ghal Ghotja taz-Zwieg dwar kull wiehed minn dawn iz-zwigijiet sakemm bejn zwieg u iehor din il-persuna kienet impjegata jew timpjega lilha nnifisha jew tahdem ghaliha nnifisha ghal mill-inqas sitt xhur. Beneficcju dwar il- Maternita . Rinumerat: XXIV. 1993.2. 71. (1) Mara li, f’xi zmien fid-data jew wara d-data ta’ l-1 ta’ Jannar, 1981, tkun tqila b’tarbija u tkun dahlet fit-tmien xahar tat- tqala taghha ghandu jkollha dritt ghal Beneficcju dwar il-Maternita taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu. (2) Talba ghal beneficcju dwar il-Maternita ma ghandhiex tintlaqa’ mid-Direttur hlief jekk issir minn cittadin ta’ Malta jew minn persuna li tkun mizzewga lil cittadin ta’ Malta, sakemm ir- rikorrent ikun ordinarjament residenti f’Malta. Kap. 452. (3) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), mara li jkollha dritt ghall-Leave ghall-Maternita skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, u hija tiehu dan il-leave, hija ma jkollhiex dritt ghall-Beneficcju dwar il- Maternita li jithallas taht dan l-artikolu. Hlas tal-Beneficcju dwar il-Maternita . Emendat: XX.1987.10; XVI.1990.34; VIII.1992.28. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.16; XXVII.1995.9; XXI.1996.29. 72. (1) Il-Beneficcju dwar il-Maternita ghandu jithallas f’zewg ishma kif gej - (a) l-ewwel hlas bir-rata skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima IV ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att li jsir ghal tmien gimghat, fuq sottomissjoni lid-Direttur ta’ talba fuq il-formola provduta mid-Direttur flimkien ma’ certifikat iffirmat minn persuna li jkollha l- warrant sabiex tezercita l-professjoni medika f’Malta u, jekk id-Direttur ikun hekk irid, mghejjuna b’dik ix- xhieda ohra li huwa jista’, skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jehtieg li tkun turi li r-rikorrenti dahlet fit-tmien xahar tat-tqala taghha; u (b) it-tieni hlas bir-rata skond id-disposizzjonijiet tat- Taqsima IV ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att ghal hames gimghat, meta d-Direttur jinghata certifikat mir-Registru Pubbliku li jkun xiehda tat-twelid tat- tarbija: Izda meta talba ssir wara t-twelid ta’ tarbija, sew l-ewwel u t-tieni hlasijiet ghandhom isiru ma’ l-ghoti tac-certifikat imsemmi mir-Registru Pubbliku. (2) Il-perijodu ta’ tmien gimghat u ta’ hames gimghat imsemmijin fis-subartikolu (1) ghandhom jitqiesu li jkopru - (a) fil-kaz tal-hlas imsemmi fil-paragrafu (a) tieghu, it- tmien gimghat li jigu minnufih qabel id-data tat-twelid tat-tarbija jew, jekk dak il-jum ma jkunx jahbat is-Sibt, l-ewwel Sibt li jigi wara dik id-data; (b) fil-kaz tal-hlas imsemmi fil-paragrafu (b) tieghu, il- hames gimghat li jibdew mis-Sibt minnufih wara l- perijodu msemmi fil-paragrafu (a); u 56 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (c) fil-kaz ta’ hlas li jsir skond il-proviso li hemm ma’ l- imsemmi subartikolu (1), it-tmien gimghat li jigu minnufih qabel u l-hames gimghat li jibdew fid-data tat-twelid tat-tarbija, jew, jekk dak il-jum ma jkunx jahbat is-Sibt, l-ewwel Sibt li jigi wara dak il-jum. (3) Ebda Beneficcju dwar il-Maternita ma ghandu jkun dovut meta r-rikorrenti tkun irceviet dak il-beneficcju ghal tlett okkazjonijiet qabel id-data tat-talba, jew meta r-rikorrenti tkun, fi tlett okkazjonijiet qabel id-data tat-talba, welldet trabi ohra li ma jkunux dawk li dwarhom issir it-talba, li tlieta jew aktar minnhom ikunu hajjin filwaqt tad-data ta’ meta ssir it-talba: Izda, b’sehh mill-4 ta’ Lulju, 1987, id-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma ghandhomx jibqghu japplikaw dwar kull tqala li biha r-rikorrenti tidhol fit-tmien xahar tat-tqala taghha f’xi zmien wara d-data msemmija. Allowance Supplimentari. Mizjud: XIV.1988.8. Emendat: XVI.1989.13; XVI.1990.35; XIII.1991.34; VIII.1992.29. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.12; XXV.1994.17; XXVII.1995.10; XXI. 1996.30. Sostitwit: XXI. 1996.31. Emendat: II. 2002.65. 73. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, kap tal- familja li jipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li l-mezzi fis-sena tieghu, ikkalkolati skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima VIII tat- Tieni Skeda ta’ dan l-Att, ma jkunux izjed mil-limiti tad-dhul kif imnizzlin fit-Taqsima V ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att u ma jkunx intitolat ghal allowance taht l-artikolu 76 jew 76A, ikun intitolat ghal Allowance Supplimentari li tithallas skond ir-rati specifikati fl-Erbatax-il Skeda fuq imsemmija. Limitazzjoni dwar l-applikabilita ta’ Allowance ta’ Genitur. Mi zjud: XIV.1988.8. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 74. Imhassar: XXI.1996.32. Estensjoni ta’ l- Allowance ta’ Genitur lil persuni ohra barra l-omm. Mizjud: XIV.1988.8. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 75. Imhassar: XXI.1996.32. Allowance tat- Tfal. Emendat: XX.1987.11. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.18; XXI.1996.33; XI.2000.15. 76. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ghandu jkun id-dritt ta’ kull tifel f’kull familja li jkollu allowance imhallsa dwaru lil kap tal-familja li jgib prova ghas-sodisfazzjon tad- Direttur li l-mezzi totali fis-sena tieghu, ikkalkolati skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima VII tat-Tieni Skeda ta’ dan l-Att, ma jkunux izjed mir-rata skond l-iskala kif applikabbli ghal dik il- familja, u kif imfisser fit-Taqsima VI ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att, u li ghandu l-kura u l-kustodja ta’ dak it-tifel, sakemm dak it- tifel ikun it-tifel jew it-tifla tal-kap tal-familja jew ta’ martu, u fejn SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 57 la il-kap tal-familja u lanqas martu ma huma il-genituri ta’ dak it- tifel, id-Direttur ikun sodisfatt li jkun fl-ahjar interess ta’ dak it- tifel li jaccetta lill-kap tal-familja bhala l-kustodju effettiv ta’ dak it-tifel u ghal dak il-ghan id-Direttur jista’ jitlob mid-Direttur Generali (Affarijiet Socjali u tal-Familja), rapport tas-sitwazzjoni, li ghandu jissottometti l-istess fi zmien xahar, dwar jekk ikun l- ahjar li dak it-tifel ikun ikkonsidrat bhala parti minn dik il-familja. Allowance dwar tifel jew tifla f’affidament, ecc. Mizjud: II. 2002.66. 76A. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att ikun id-dritt ta’ kull tifel jew tifla li jkunu ccertifikati minn awtorita kompetenti, sew bhala tifel jew tifla f’affidament, jew li jkunu ccertifikati bhala li jkunu taht tutela f’xi istitutuzzjoni, li jkollhom allowance li tithallsilhom fir-rigward tal-kap tal-familja jew il-kap ta’ l- istituzzjoni skond il-kaz bir-rata specifikata fit-Taqsima VIII ta’ l- Erbatax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. Meta tkun dovuta allowance taht dan l-artikolu, m’ghandha tithallas ebda allowance taht l-artikolu 76. Allowance ghal Tifel b’disabilita . Mizjud: XIV.1988.9. Emendat: XVI.1989.14; XVI.1990.36; VIII.1992.30. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2, 19; XXI.1996.34; II. 1999.12; II. 2002.67. 77. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, tifel f’xi familja, li ghar-rigward tieghu tkun qieghda tithallas allowance taht l-artikolu 76 jew 76A, ghandu jsir ukoll eligibbli ghal Allowance ghal Tifel b’Disabilita bir-rata li jithallsu skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima VII ta’ l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att, jekk dak it-tifel ikun certifikat li jkun qed ibati minn palsy cerebrali jew minn subnormalita mentali severa jew li jkun persuna gravement disabilitata jew persuna b’vista batuta skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. Hekk izda li, dan it-tifel jibqa’ eligibbli li jircievi allowance taht dan l-artikolu biss jekk il-mezzi fis-sena tal-kap tal- familja, ikkalkolati skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima VII tat- Tieni Skeda ta’ dan l-Att, ma jkunux izjed mil-limiti ta’ dhul kif imnizzlin fit-Taqsima VII ta’ l-Erbatax-il Skeda fuq imsemmija, u sakemm dak il-kap tal-familja jkollu l-kura u l-kustodja ta’ dak it- tifel. Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu tifel xorta jibqa’ jitqies li hu persuna gravement disabilitata jekk ikun certifikat bhala mutu ghal kollox u permanentement jew trux permanentement fi grad ta’ mhux inqas minn 70 decibel: Izda, meta tithallas allowance taht dan l-artikolu dwar tifel b’vista batuta, dik l-allowance ma tibqax tithallas iktar hekk kif pensjoni taht l-artikolu 27 tithallas jew tibda tithallas dwaru: Kap. 327. Izda wkoll, meta tifel li ghalih japplika dan l-artikolu jilhaq l-eta ta’ sittax-il sena (jew l-erbatax-il sena fil-kaz ta’ tifel b’vista batuta), u ghal xi raguni ma jkunx jikkwalifika ghal pensjoni taht l- artikolu 27, dan ghandu jibqa’ eligibbli ghal allowance taht dan l- artikolu jekk ma jkunx qed jahdem bi qligh u jkun ghadu qed jiehu edukazzjoni jew tahrig full-time f’istituzzjoni edukattiva maghrufa mill-Gvern skond l-Att dwar l-Edukazzjoni, u ebda xorta ta’ rimunerazzjoni jew allowance (barra minn xi allowance li tithallas taht dan l-Att) ma tkun qed tithallas lilu matul dak iz-zmien. Allowance Specjali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV. 1994.20. 78. Imhassar: XXI.1996.35. 58 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Jedd ta’ min izomm tfal abbandunati jew ta’ genituri mhux maghrufin. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.36. 79. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, kap ta’ familja li ghandu l-kura ta’ tifel jew ta’ persuna li l-genituri taghha ma jkunux maghrufin jew li tkun giet abbandunata minnhom ghandu jkollu dritt dwar dak it-tifel jew persuna ghall-allowance li tithallas taht l-artikolu 76, bhala dritt distint u separat ghal dak li jkun japplika dwar it-tfal tieghu. Limitu ta’ applikabilita tal- Allowance tat-Tfal u Supplimentari. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI. 1996.37; II. 2002.68. 80. (1) Hlief kif jista’ jigi preskritt, allowance li tithallas taht l-artikoli 73, 76, 76A u 79 ma ghandhiex tinghata hlief jekk il-kap tal-familja, jew martu - (a) jkun cittadin ta’ Malta; u (b) jkun joqghod f’Malta u kien hekk joqghod ghal zmien kontinwu matul it-tliet xhur minnufih qabel id-data li fiha t-talba ghal allowance tkun saret: Izda meta l-kap ta’ familja, jew martu, jkunu mejtin, u min ikun ghadu haj ma jkunx cittadin ta’ Malta, il-kundizzjoni msemmija fil-paragrafu (a) ghandha titqies li giet sodisfatta jekk il- parti mejta kienet cittadin ta’ Malta filwaqt tal-mewt taghha. (2) Hlief kif jista’ jigi preskritt, allowance taht l-artikoli 73, 76, 76A u 79 ma ghandhiex tithallas dwar kull tifel jew persuna li ma jkunux joqghodu Malta: Izda b’sehh mill-ewwel jum ta’ Novembru, 1974, meta xi persuna tkun irceviet il-hlas ta’ allowance ghal perijodu shih ta’ tlettax-il gimgha temigra u tiehu maghha qabel ma jghaddu t- tlettax-il gimgha mid-data li fiha l-hlas ta’ dik l-allowance kien dovut, it-tfal li dwarhom tkun thallset dik l-allowance, il-hlas ta’ dik l-allowance ghal kull perijodu li ma jkunx jaqbez it-tnax-il gimgha mid-data ta’ meta l-hlas ta’ dik l-allowance kien dovut, ghandu jitqies li kien ricevut sew minnha. Skwalifika mill- Allowance tat- Tfal. Emendat: VIII.1992.31. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI. 1996.38; II. 2002.69. 81. (1) Allowance li tithallas taht l-artikoli 76, 76A u 79 ma ghandhiex tithallas dwar persuna li lilha tithallas pensjoni taht l- artikolu 27 . (2) Hlief kif jista’ jigi preskritt, allowance li tithallas taht l- artikoli 76, 76A u 79 la ghandha tithallas lanqas tkun dovuta barra minn Malta. Il-beneficjarju ta’ l-Allowance tat- Tfal. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI. 1996.39; II. 2002.70. 82. (1) Allowance li tithallas taht id-disposizzjonijiet ta’ l- artikoli 76, 76A u 79 ghandha tithallas lill-mara, jekk ikun hemm, tal-kap tal-familja, hlief jekk il-kap tal-familja jipprova ghas- sodisfazzjon tad-Direttur li, fl-interess tat-tifel jew tal-persuna li dwarhom tithallas l-allowance, dak il-hlas ghandu jsir lilu. (2) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu u ta’ l-artikolu 80, "mara" ghandha tinkludi dik il-mara li, fl-opinjoni tad-Direttur, tkun qieghda tghix mal-kap tal-familja daqslikieku kienet il-mara tieghu mizzewga lilu bil-ligi, u fil-kaz li l-mara tkun, fl-opinjoni tad- Direttur, il-kap tal-familja, ragel li, fl-opinjoni tad-Direttur, ikun joqghod ma’ dik il-kap tal-familja bhallikieku kien ir-ragel taghha mizzewweg lilha bil-ligi sakemm hija tkun omm jew ikun missier, kif ikun il-kaz, it-tifel jew il-persuna li dwarhom tithallas l- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 59 allowance. (3) Izda meta r-ragel u l-mara mizzewgin ikunu separati de jure jew de facto, jew meta l-mara ma tkunx il-mara mizzewga lilu bil- ligi izda tkun qieghda tigi stmata bhala tali skond id- disposizzjonijiet tas-subartikolu (2), jekk din il-mara tkun qieghda tghix separata mill-kap ta’ familja l-allowance dovuta taht l- artikoli 76 u 79 dwar it-tfal kollha taghhom m’ghandhomx jittiehdu flimkien daqslikieku kienu qed jghixu f’familja wahda izda ghandhom ikunu stmati separatament skond id-drittijiet ta’ eligibilita u l-mezzi fis-sena ta’ kull kap tal-familja rispettiv li jkollu l-kura u kustodja effettiva skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikoli 76 u 79 . Il-kap tal-familja ghandu jkollu l- kustodja tat-tifel. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI. 1996.40; II. 2002.71. 83. Allowance imhallsa taht l-artikoli 76, 76A u 79 ma tibqax tithallas jekk il-kap tal-familja ma jkollux iktar il-kura tat-tifel jew tal-persuna li dwarhom l-allowance tkun qed tithallas jew meta dik il-persuna tkun ghalqet it-tmintax-il sena jew fuqhom jekk dik il- persuna ma tkunx normalment toqghod ma’ dak il-kap tal-familja. Setghat li jsiru regolamenti. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.41; II.1999.13. 84. (1) Il-Ministru jista’, minn zmien ghal zmien, u bil-ftehim mal-Ministru responsabbli ghall-finanzi, jaghmel regolamenti - (a) sabiex jizdiedu r-rati ta’ beneficcji, ghotjiet, pensjonijiet, ghajnuna u allowances li jithallsu taht dan l-Att; (b) sabiex jizdiedu l-kategoriji ta’ persuni li jistghu jkunu eligibbli ghal beneficcji, ghotjiet, pensjonijiet, ghajnuna u allowances li jithallsu taht dan l-Att; (c) sabiex jizdiedu l-limiti tad-dhul ghall-finijiet biex jigi stmat l-ammont ta’ beneficcji, ghotjiet, pensjonijiet, ghajnuna u allowances, li jiddependu mill-mezzi tal- persuna, u li jithallsu taht dan l-Att; Kap. 452. (d) sabiex izid il-paga bazika, is-salarju, id-dhul jew il- qligh, kull meta l-Gvern jaghti zieda ghall-gholi tal- hajja fir-rata tal-paga minima nazzjonali li tithallas lil persuni li jkollhom jew ikunu ghalqu t-tmintax-il sena skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali, ghall-finijiet ta’- (i) il-hlas ta’ kontribuzzjonijiet ta’ sigurta socjali, u (ii) l-istima tad-dhul pensjonabbli; (e) sabiex jippreskrivi l-kundizzjonijiet li jirrigwardaw in- nazzjonalita , ir-residenza u l-lok tat-twelid li jridu jigu sodisfatti minn rikorrent; u l-kundizzjonijiet li jkunu japplikaw ghal tifel jew ghal persuna li dwarhom tintalab allowance; (f) sabiex jippreskrivi c-cirkostanzi li fihom tifel jew persuna li ma jkunux qeghdin jghixu fil-familja tal- genitur taghhom jistghu jigu stmati bhala li qeghdin jiffurmaw parti minn dik il-familja jew familja ohra; (g) sabiex jippreskrivi c-cirkostanzi li fihom persuna, minbarra minn genitur ta’ tifel jew persuna, tista’ 60 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI titlob allowance dwar dak it-tifel jew dik il-persuna: Izda l-Ministru ma jistax b’dawn ir-regolamenti jnaqqas ir- rata ta’ beneficcju, ghotja, pensjonijiet, ghajnuna jew allowance li jithallsu taht dan l-Att ghal kull kategorija ta’ beneficjarji. (2) Ghall-ghanijiet tas-subartikolu (1), il-Ministru jista’ b’dawk ir-regolamenti jemenda jew jissostitwixxi kull skeda li tinsab ma’ dan l-Att jew indici relattiv. Sussidji ghal day care centres. Mizjud: II.1999.14. 84A. Il-Ministru jista’ minn zmien ghal zmien b’regolamenti taht dan l-artikolu, jistabbilixxi skemi, li bihom jistghu jithallsu sussidji mid-Direttur, dwar tfal li jkunu qeghdin jattendu f’child day care centres immexxija mill-gvern jew f’kull istituzzjoni ohra hekk kif tista’ tigi specifikata fir-regolamenti, u jista’ b’dawk ir- regolamenti jippreskrivi l-ammont ta’ sussidju, il-persuna li lilha ghandu jithallas dak is-sussidju, u l-mod kif dik il-persuna ghandu jitqies il-jedd li jkollha. Dak is-sussidju ghandu f’kull kaz jithallas direttament lill-istituzzjoni li tkun qed tmexxi dak ic-centru u m’ghandux jitqies meta jkun qed jigi kalkolat d-dhul tal-kap tal- familja li taghha jkun jaghmel sehem it-tifel ghall-finijiet ta’ din il- ligi jew ta’ kull ligi ohra. Bonus u Bonus Addizzjonali: Emendat: XX.1987.12; XVI.1990.37; XIII.1991.35. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2, 21. 85. (1) Hlief kif provdut fl-artikolu 96 u kif soggett ghad- disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan l-Att, persuna li, f’xi jum bejn Jannar u Gunju jew bejn Lulju u Dicembru jkollha dritt li tircievi xi pensjoni (b’eskluzjoni ta’ Pensjoni ghall-Korriment, meta din tkun qieghda tithallas lil persuna li tkun qieghda f’impieg assigurabbli jew li tahdem ghaliha nnifisha), Allowance ta’ Ltim, Allowance Supplimentari ta’ Ltim, Ghajnuna dwar il-Lebbra jew Ghajnuna Socjali (minbarra dik li tithallas bhala allowance taht id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 30(9), izda inkluza dik imhallsa taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 30(10)) skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ghandu jkollu dritt li jircievi bonus. Dan il-bonus ghandu jkun jikkonsisti f’somma ta’ Lm58 li tithallas kull sitt xhur f’Gunju u f’Dicembru ta’ kull sena: Izda minkejja xi disposizzjoni ohra ta’ dan l-Att, dik il- persuna jkollha dritt li tircievi bonus wiehed biss fl-istess hin. (2) Salv kif hemm provdut fl-artikolu 96 u bla hsara ghad- disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan l-Att, persuna li ssir intitolata ghal xi pensjoni, ghajnuna jew allowance kif hemm imsemmi fis- subartikolu (1), tkun ukoll intitolata li tircievi Bonus Addizzjonali kull erba’ gimghat bir-rata ta’ Lm1.34 fil-gimgha minbarra l-Bonus li tkun intitolata ghalih bis-sahha tas-subartikolu (1): Izda minkejja kull disposizzjoni ohra ta’ dan l-Att, dik il- persuna tkun biss intitolata li tircievi Bonus Addizzjonali wiehed fl-istess waqt: Izda wkoll dak il-Bonus Addizzjonali ghandu jibqa’ biss jithallas sa dak iz-zmien meta xi pensjoni, ghajnuna jew allowance bhal dawk imsemmija fl-istess subartikolu (1) ikollhom jithallsu. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 61 Bonus imnaqqas u Bonus Addizzjonali: Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.22. Kap. 452. 86. Il-bonus li jithallas lil xi persuna taht l-artikolu 85(1) ghandu jitnaqqas bl-ammont ta’ xi bonus li dik il-persuna jista’ jkollha dritt li tircievi minghand xi principal skond l-Att dwar l- Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, dwar xi parti mill-perijodu ta’ sitt xhur li jintemmu fl-ahhar jum ta’ Gunju jew Dicembru, kif ikun il-kaz: Izda meta jkun mehtieg li jsir xi proporzjonament taht l- artikolu 87, l-ammont ta’ kull Bonus li r-ragel ikollu dritt li jircievi minghand principal kif imsemmi qabel f’dan l-artikolu u kull allowance fil-gimgha mhallsa minn principal skond l-ordni ta’ standard nazzjonali ta’ l-1988 dwar Allowance fil-Gimgha ghandhom jitnaqqsu mill-Bonus u/jew Bonus Addizzjonali dovut lir-ragel taht l-artikolu 85 qabel ma jsir il-proporzjonament ta’ dak il-Bonus u/jew Bonus Addizzjonali. Proporzjonament ta’ Bonus u Bonus Addizzjonali:. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.23. 87. (1) Meta, fil-kaz ta’ koppja mizzewga li dwarha l-artikolu 96(1) u (2) ma jkunux japplikaw, u wiehed jew wahda mill- mizzewgin ikun gie rikoverat f’istituzzjoni bhalma hi msemmija fl- artikolu 93 u d-disposizzjonijiet ta’ l-imsemmi artikolu 93 ikunu bdew japplikaw dwar dik il-persuna, il-Bonus, jew parti minnu, u l- Bonus Addizzjonali li jithallsu taht l-artikolu 85 ghandhom kull wiehed minnhom jigu proporzjonati b’mod indaqs bejn il-koppja msemmija. (2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ma ghandhomx japplikaw meta l-mara jkollha dritt ghall-Bonus, jew parti minnu, u, jew, il-Bonus Addizzjonali, taht dan l-artikolu bi dritt taghha stess jew ghax ikollha impieg assigurabbli jew tkun tahdem ghaliha nnifisha. Beneficcji li jithallsu ex-gratia. Mizjud: XVI.1989.15. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.24; XXI.1996.42; XVI. 1997.8. 88. (1) Il-Ministru jista’, b’ordni fil-Gazzetta, jipprovdi ghall- hlas ta’ beneficcju ex-gratia permezz ta’ hlas ta’ ghajnuna ta’ emergenza fi flus jew mhux fi flus minghand id-Direttur Generali (Affarijiet Socjali u tal-Familja) mahtur mill-Prim Ministru lil certi kategoriji ta’ persuni u b’dawk ir-rati u f’dik is-sura u b’dak il-mod u ghal dak iz-zmien li huwa jista’ jiddeciedi bi ftehim mal-Ministru responsabbli ghall-finanzi. (2) L-imsemmi qabel Direttur Generali ghandu jzomm dik is- sistema ta’ kontijiet u ghandu jadotta dawk il-mizuri ghat-tharis ta’ flus fdati lilu mid-Direttur ghall-finijiet ta’, u skond, is-subartikolu (1)(b) hekk kif approvat mill-Accountant General u l-kotba, ricevuti u dokumenti kollha mizmumin ghal dan il-ghan ghandhom, f’kull zmien, ikunu miftuhin ghall-ispezzjoni ta’ l-Accountant General, l-Awditur Generali u d-Direttur. 62 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA VII DISPOSIZZJONIJIET DIVERSI DWAR PENSJONIJIET, ALLOWANCES, BENEFICCJI U GHAJNUNA LI JITHALLSU TAHT DAN L-ATT Certi pensjonijiet ma ghandhomx jitnaqqsu. Emendat: XIII.1991.36; VIII.1992.32. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.13; XXV.1994.25; XXVII.1995.11. 89. Ebda pensjoni li tithallas lil persuna taht l-artikolu 26 jew it-Taqsimiet IV jew V ta’ dan l-Att ma ghandha titnaqqas minhabba f’xi zieda li tibda ssehh wara li dik il-persuna jibda jkollha dritt ghal dik il-pensjoni kif imsemmi qabel, fl-ammont li jithallas lil dik il-persuna bhala Pensjoni tas-Servizz, jew, fil-kaz ta’ armla, bhala pensjoni minn principal tal-mejjet zewgha li jkollha x’taqsam ma’ l-impieg tal-mejjet zewgha; hekk izda li, meta xi pensjoni bhal dik li tithallas taht dan l-Att ikollha tizdied minhabba revizjoni jew kalkolu mill-gdid tar-rati ta’ dik il-pensjoni, kull zidiet li jithallsu lil dik il-persuna bhala Pensjoni tas-Servizz jew, fil-kaz ta’ armla, bhala pensjoni minn principal tal-mejjet zewgha li jkollha x’taqsam ma’ l-impieg tal-mejjet zewgha, li tibda ssehh wara li dik il-persuna jew l-armla jibda jkollha dritt ghal dik il-pensjoni kif issemma qabel, ghandhom imbaghad ikunu kalkolati: Izda kull zidiet bhal dawk ghandhom mhux biss ma jolqtux b’mod avvers ir-rata tal-pensjoni li diga tkun qed tithallas lilu jew lilha minnufih qabel dik ir-revizjoni jew dak il-kalkolu mill-gdid kif intqal qabel f’dan l-artikolu, izda dak il-pensjonant ghandu, barra minn hekk, ikun intitolat ghal zieda fir-rata tal-pensjoni tieghu taht dan l-Att li tkun ekwivalenti ghal zewg terzi taz-zieda fil-paga li bil-ligi ghandha tinghata b’mod generali jekk dik il- pensjoni riveduta jew kalkolata mill-gdid li tithallas taht dan l-Att kienet xort’ohra taghti d-dritt lil dak il-pensjonant ghal zieda aktar baxxa. Drittijiet duplikati. Emendat: XX.1987.13; XVI.1990.38; XIII.1991.37; VIII.1992.33. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2, 26; XXI.1996.43; II. 2002.72. 90. Hlief kif provdut b’mod specifiku jew kif jiftiehem mod iehor f’dan l-Att dwar Ghajnuna Socjali, Pensjoni ta’ l-Eta u Pensjoni ghall-Wens li tithallas taht dan l-Att, meta persuna jkollha dritt, minkejja dan l-artikolu, ghal zewg pensjonijiet, allowances, beneficcji jew ghajnuna fl-istess waqt hija ma jkollhiex dritt ghalihom it-tnejn, izda jkollha dritt ghal dik il-pensjoni, allowance, beneficcju jew ghajnuna li jkunu l-iktar ta’ vantagg jew li jkunu jithallsu b’dik ir-rata li tkun oghla: Izda - (a) id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ma ghandhomx japplikaw fil-kaz ta’ Ghotja taz-Zwieg, Allowance ta’ Ltim, Allowance tat-Tfal, Allowance ta’ Min Jiehu Hsieb, Beneficcju dwar il-Maternita , Ghajnuna Medika, Allowance Supplimentari, Bonus jew Bonus Addizzjonali li jithallsu taht dan l-Att; (b) persuna ghandu jkollha dritt tircievi zewg pensjonijiet ghall-korriment jew iktar fl-istess hin sakemm it-total tar-rati fil-gimgha ta’ dawn il-pensjonijiet ma jkunx jaqbez ir-rata ta’ pensjoni li kien ikollha dritt ghaliha dwar telfien ta’ fakulta li kienet stmata bid-90% jew aktar; (c) b’sehh mill-1 ta’ Lulju, 1989, persuna li tkun ghalqet l- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 63 eta ta’ sittin sena li tkun michuda, jew tista’ ticcahhad, milli tircievi Pensjoni ta’ l-Eta taht dan l-Att minhabba fid-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 66(b)(ii), ma ghandhiex titqies li tikkwalifika ghal Pensjoni ghal Disabilita jew Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta skond l-artikolu 27 hlief jekk dik il-persuna tista’ ggib prova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li kienet qieghda tbati minn subnormalita mentali severa jew minn palsy cerebrali jew li kienet persuna gravement disabilitata jew li kienet persuna b’vista batuta skond dan l-Att qabel ma lahqet l-eta ta’ sittin sena taghha. Zidiet fil- pensjonijiet u fir- rati ta’ l-Ghajnuna Socjali minhabba f’zidiet ghall-gholi tal-hajja moghtija fil-pagi b’mod generali. Mizjud: XXV.1994.27. Emendat: XXVII.1995.12. Kap. 452. 90A. Minkejja kull disposizzjoni ohra ta’ dan l-Att, kull meta l- Gvern jaghti zieda ghall-gholi tal-hajja fir-rata tal-paga minima nazzjonali li tithallas lil persuni li jkolhom jew ikunu ghalqu t- tmintax-il sena skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, kull Ghajnuna Socjali jew pensjoni li tithallas bis-sahha ta’ u skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-Att (inkluza Allowance Supplimentari ghall-Orfni izda eskluzi - (i) Pensjoni ghal Korriment stmata b’89% jew inqas, u (ii) kull Allowance Addizzjonali ghall-Pensjoni Minima Nazzjonali), ghandhom, minn dik id-data meta tinghata d-decizjoni jew mid- data minn meta dik il-pensjoni jew ghajnuna jsiru dovuti, skond liema data tigi l-iktar tard, jizdiedu awtomatikament b’ammont ekwivalenti ghal tnejn minn tlieta minn dik iz-zieda ghall-gholi tal- hajja kemm-il darba ma tkunx dovuta zieda iktar gholja taht id- disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-Att, f’liema kaz, izda salv kif hemm provdut fis-Sitt Skeda u fit-Tnax-il Skeda, ma jkunux jghoddu d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu: Izda, fil-kaz ta’ Pensjoni Minima Nazzjonali li tithallas taht dan l-Att lil ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil martu, il- proporzjon ta’ tnejn minn tlieta kif imsemmi qabel f’dan l-artikolu ghandu jittella’ ghal erbgha minn hamsa: Izda wkoll, meta persuna tkun intitolata ghal zewg pensjonijiet jew iktar kif imsemmi qabel f’dan l-artikolu fl-istess waqt jew ghal pensjoni jew pensjonijiet kif imsemmi qabel f’dan l- artikolu li tkun jew li jkunu supplimentati bl-Ghajnuna Socjali, dik il-persuna tkun biss intitolata ghal zieda wahda biss bhal dik imsemmija qabel f’dan l-artikolu ghar-rigward ta’ l-istess perijodu. Zidiet f’certi allowances u ghajnuna bhala rizultat ta’ zidiet ta’ l-gholi tal-hajja mghotija fuq pagi b’mod generali. Mizjud: XXI.1996.44. Kap. 452. 90B. Bla hsara ghal kull disposizzjoni ohra ta’ dan l-Att, kull meta l-Gvern jaghti zieda ta’ l-gholi tal-hajja fir-rata tal-paga minima nazzjonali kif tithallas lil persuni ta’ tmintax-il sena jew izjed skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali, kull ghajnuna medika li tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 20, 21, 22 u 24, u kull allowance li tithallas minflok pensjoni skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 27(4), u kull allowance li tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 30(10), u kull allowance li tithallas minflok pensjoni skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 66(3), u kull allowance li tithallas skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 69(1), ghandha, 64 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI minn dik id-data ta’ dik iz-zieda jew minn dik id-data minn meta dik l-ghajnuna jew dik l-allowance tkun dovuta, liema tkun l-ahhar data, tigi awtomatikament mizjuda b’ammont daqs 20% ta’ dik iz- zieda ta’ l-gholi tal-hajja. Persuni l-habs. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI. 1996.45; II. 2002.73. 91. Persuna tkun skwalifikata milli tircievi pensjoni, beneficcju, allowance jew ghajnuna li tithallas taht dan l-Att ghal xi perijodu li matulu tkun qed tinzamm fi stat ta’ prigunerija jew detenzjoni b’konsegwenza ta’ sentenza moghtija talli tkun instabet hatja ta’ reat: Izda meta dik il-persuna kienet tkun qed tircievi allowance li tithallas taht l-artikoli 76, 76A u 79, dik l-allowance ghandha, matul dak il-perijodu, tithallas lill-kap tal-familja li mieghu it-tifel jew persuna, li dwarhom tkun qed tithallas dik l-allowance, ikunu joqghodu: Izda iktar meta dik il-persuna tkun ragel mizzewweg li kien ikollu dritt ghal pensjoni taht dan l-Att, u li, minnufih qabel ma nghata s-sentenza kif imsemmi fuq, ma kellux id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 96 japplikaw ghalih, il-mara tieghu ghandha jkollha dritt li tircievi nofs il-pensjoni li kienet tithallas lil zewgha li kieku hu ma kienx skwalifikat taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, sakemm hi ma jkollhiex ga dritt ghal pensjoni taht dan l-Att bi dritt taghha stess u anqas ma ghandha tigi kkunsidrata bhala persuna li tahdem bi qligh hekk illi tigi skwalifikata ghall-finijiet ta’ l- artikolu 45 . Persuni msiefrin. Emendat: XVI.1989.16. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.46. 92. (1) Persuna ghandha tkun skwalifikata milli tircievi - (a) Beneficcji dwar il-Mard u l-Korriment ghal xi perijodu li matulu tkun assenti minn Malta hlief jekk - (i) tkun assenti filwaqt li jkollha mpieg bhal dak imsemmi fil-paragrafu 2 tat-Taqsima I ta’ l- Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; jew (ii) tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li l- assenza taghha minn Malta kellha x’taqsam mal- kura medika taghha nnifisha barra minn Malta dwar dik il-marda jew dak il-korriment jew marda industrijali li jkunu taw lok ghat-talba taghha ghal-beneficcju; (b) Ghajnuna dwar il-Mard, Ghajnuna dwar il-Lebbra, jew Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi matul xi perijodu li fih il-persuna li dwarha tkun qieghda tithallas dik l- ghajnuna tkun assenti minn Malta hlief jekk din il- persuna tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li l- assenza taghha minn Malta kellha x’taqsam mal-kura medika taghha stess barra minn Malta ghal dik il- kundizzjoni jew marda li dwarha tkun qieghda tithallas dik l-ghajnuna. (2) Id-dritt ghall-Ghajnuna Socjali jew ghal Pensjoni ta’ l-Eta li tithallas taht dan l-Att ma ghandux jintemm dwar xi membru tal- familja li jkun barra minn Malta sakemm il-kap ta’ dik il-familja jipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li dik il-mawra barra minn Malta ghandha x’taqsam mal-kura medika ta’ dik il-persuna; b’dan SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 65 billi l-jedd ghal dik l-ghajnuna ghandu jintemm wara li jghaddu sitt xhur li jibdew mill-ewwel jum tan-nuqqas ta’ dik il-persuna minn Malta ghal dik il-kura hlief fejn dik il-mawra barra minn Malta tkun approvata mill-Gvern. Residenti ta’ djar statali ghall- harsien ta’ l- anzjani. Emendat: XX.1987.14; XVI.1989.17. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.28. Sostitwit: XI.2000.16. 93. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att meta matul xi perijodu persuna tkun qed tircievi xi pensjoni, Beneficcju ta’ Armla jew Allowance Supplimentari li jithallsu taht dan l-Att, ghandha - (a) jekk dik il-persuna jew konjugi relattiv tkun residenti ta’ istituzzjoni statali ghall-kura u harsien ta’ l-anzjani kif indikat mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta, ma tibqax tircievi dik il-pensjoni, beneficcju jew allowance ghal dak il-perijodu shih li matulu hi jew il- konjugi relattiv tkun hekk residenti; u (b) jekk dik il-persuna jew konjugi relattiv tkun residenti ta’ xi istituzzjoni statali ohra kif indikat mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta u kienet hekk residenti ghal perijodu li jkun jaqbez is-sitt xhur konsekuttivi, ma tibqax tircievi dik il-pensjoni, beneficcju jew allowance ghal kull perijodu li jigi minnufih wara s- sitt xhur imsemmija li matulhom hi jew il-konjugi relattiv tkun hekk residenti, u dik il-persuna jew il-konjugi relattiv ghandha tircievi, minflok, rata ta’ pensjoni, beneficcju jew allowance skond ma jista’ jigi permess taht regolamenti maghmulin taht is-subartikolu (2). (2) Il-Ministru jista’, bi ftehim mal-Ministru responsabbli ghall-finanzi, jaghmel regolamenti li jkunu jipprovdu dwar l- ghamla u l-mod li bihom jinqasmu l-pensjonijiet, beneficcji u allowances bejn il-beneficjarju, il-konjugi relattiv, jekk ikun il-kaz, u l-Kumitat dwar Welfare mwaqqaf taht l-artikolu 130. Hlasijiet minflok pensjoni li jinghataw lill-irgiel mizzewgin u lil marthom meta r- ragel ikun residenti f’hostel ta’ l-Istat ghall-kura u l- welfare ta’ l- anzjani. Mizjud: XIV.1988.10. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 94. Meta matul xi zmien ragel mizzewweg, li martu ma tkunx qieghda hija nnifisha tircievi pensjoni bi dritt taghha stess jew ma tkunx rikoverata f’istituzzjoni ta’ l-Istat kif hemm imsemmi fl- artikolu 93(1), ikun qieghed jircievi pensjoni, huwa ma ghandux, jekk ikun residenti f’hostel kif imsemmi fl-artikolu 131(1)(a)(ii), jibqa’ jircievi dik il-pensjoni ghaz-zmien kollu li matulu huwa jkun hekk residenti u minflok huwa ghandu jircievi 40% tar-rata tal- pensjoni li kieku kien jircievi fil-kaz tieghu, u martu ghandha tkun intitolata tircievi hlas fil-gimgha li jkun daqs il-bqija ta’ 60%: Izda, d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ma ghandhomx japplikaw meta l-mara tkun ukoll residenti ta’ hostel bhal dak jew meta l-mara u r-ragel kienu ga qeghdin jghixu mifrudin minn xulxin qabel ma r-ragel ikun dahal residenti f’dak il-hostel u kienu qeghdin jircievu pensjoni separata skond id-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 96 . 66 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Persuni li jibbenifikaw minn servizzi ta’ kura/ ghajnuna moghtijin fid-djar mill- Gvern. Mizjud: XIV.1988.10. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 95. (1) Persuna li tkun qieghda tibbenefika minn servizzi ta’ kura/ghajnuna moghtijin fid-djar mill-Gvern kif inhuma msemmijin fl-artikolu 131(1)(a)(iii) u li tkun qieghda fl-istess hin tircievi xi pensjoni, maghduda Beneficcju ghar-Romol jew Ghajnuna Socjali li tithallas taht dan l-Att ghandha, f’dak iz-zmien kollu li matulu dik il-persuna tkun qieghda tibbenifika minn dawk is-servizzi, jkollha l-pensjoni jew l-Ghajnuna Socjali taghha mnaqqsa b’Lm1 fil-gimgha jew, fejn dawn is-servizzi jinkludu l-preparazzjoni ta’ l- ikel, b’Lm1.50 fil-gimgha; izda hekk illi, fejn dawk is-servizzi jkunu qeghdin jinghataw lill-koppja mizzewga li tkun qieghda tghix flimkien u li minnha persuna wahda biss tkun qieghda tircievi pensjoni jew Ghajnuna Socjali dik il-pensjoni jew Ghajnuna Socjali ghandha titnaqqas b’Lm1.50 fil-gimgha jew, fejn dawk is-servizzi jinkludu l-preparazzjoni ta’ l-ikel, b’Lm2.25 fil-gimgha. (2) Kull tnaqqis li jsir bis-sahha tad-disposizzjonijiet tas- subartikolu (1) ghandu jithallas lill-Kumitat dwar Welfare mwaqqaf bl-artikolu 130 . Pensjonijiet separati, bonus maqsum u bonus addizzjonali maqsum. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.29. 96. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2), ragel mizzewweg li jkun qieghed jircievi pensjoni li tithallas bir- rata ta’ wiehed mizzewweg taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 27 u 66 ghandu jkollu dik il-pensjoni u kull Bonus u, jew, Bonus Addizzjonali li jithallas lilu taht l-artikolu 85 imqassam b’mod ugwali bejnu u bejn il-mara tieghu - (a) meta jew ir-ragel jew il-mara jitlob jew titlob lid- Direttur li dik in-nofs pensjoni u/jew nofs Bonus u, jew, nofs Bonus Addizzjonali ghandhom jithallsu dirett lill-mara; jew (b) meta r-ragel u l-mara huma separati de jure u ma jissemma xejn fis-sentenza jew fil-kuntratt ta’ separazzjoni dwar jekk isirx proporzjonament jew le ta’ dik il-Pensjoni u, jew, Bonus u, jew, Bonus Addizzjonali: Izda dak il-proporzjonament ghandu jibda biss isehh mid- data meta l-hlas li jmiss ta’ dik il-pensjoni u, jew, Bonus u, jew, Bonus Addizzjonali jkun dovut wara li ssir talba bil-miktub ghal dan l-iskop minn xi wahda miz-zewg partijiet koncernati. (2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ma ghandhomx japplikaw meta l-mara tkun qieghda ga tircievi xi pensjoni u, jew, Bonus u, jew, Bonus Addizzjonali taht dan l-Att bi dritt taghha stess jew meta dik il-pensjoni indikata fl-imsemmi subartikolu (1) tkun qed tithallas b’zieda ma’ xi pensjoni ohra li tithallas taht dan l-Att. (3) Meta b’rizultat ta’ xi sentenza tal-qorti jew ta’ xi ftehim legittimu bejn koppja mizzewga xi pensjoni li tithallas taht id- disposizzjonijiet tkun qieghda tithallas kollha kemm hi jew parti minnha lill-mara tal-pensjonant, il-Bonus u l-Bonus Addizzjonali li jithallas taht l-artikolu 85 ghandu jithallas kollu lir-ragel sakemm ma jkunx hemm sentenza tal-qorti li tkun tordna kuntrarju jew sakemm il-koppja mizzewga ma tiftihemx mod iehor. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 67 Iz-zmien u l-mod kif issir talba. Emendat: XIV.1988.11; XVI.1990.40; XIII.1991.38; VIII.1992.35. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2; XXI.1996.47; II. 1999.15. 97. (1) Tkun kundizzjoni tal-jedd ta’ xi persuna ghal xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna moghtija taht id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att li - (a) taghmel talba ghaliha fuq il-formola provduta mid- Direttur ghal dak il-beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna jew b’dak il-mod l-iehor li d-Direttur jista’ xort’ohra jiddeciedi dwar xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna partikolari jew dwar xi talba partikolari, u li dik it-talba tkun ufficjalment ricevuta mid-Dipartiment fil-limiti taz-zmien rispettivi stabbiliti bis-subartikolu (2); (b) tipproduci dawk ic-certifikati, dokumenti, informazzjoni u xiehda ghall-fini li jigi stabbilit il- jedd taghha ghal dak il-beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li d-Direttur jista’, minn zmien ghal zmien, jehtieg u ghal dak il-ghan tmur f’dak l-ufficcju jew post kif id-Direttur jista’ jistabbilixxi. (2) Il-limiti ta’ zmien imsemmija fis-subartikolu (1)(a) ghandhom ikunu dawn li gejjin: (a) fil-kaz ta’ Beneficcju ghal Mard u Beneficcju ghal Korriment, ghaxart ijiem li jibdew jghoddu mill-ewwel jum ta’ inkapacita ghax-xoghol; (b) fil-kaz ta’ Beneficcju ghad-Disimpieg, Beneficcju Specjali ghad-Disimpieg, Ghajnuna Socjali, Ghajnuna Medika, Pensjoni ta’ l-Eta , Pensjoni ghal Disabilita , Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta, Pensjoni ghall- Wens, xi pensjoni dwar invalidita , jew Allowance Supplimentari, hamest ijiem li jibdew jghoddu mill- jum li dwaru ssir it-talba; (c) fil-kaz ta’ Ghotja taz-Zwieg, Beneficcju dwar il- Maternita , Allowance tat-Tfal, Allowance ghal Tifel b’Disabilita jew xi Pensjoni ghal min Jirtira jew dwar ir-Romol, sitt xhur li jibdew jghoddu minn - (i) il-jum li fih l-iben jew il-bint titwieled, dwar Beneficcju dwar il-Maternita , Allowance tat- Tfal u Allowance ghal Tifel b’Disabilita ; (ii) il-jum li fih il-persuna koncernata tilhaq tirtira, fil-kaz ta’ xi Pensjoni ghal min Jirtira; (iii) il-jum li fih il-mara koncernata ssir armla, fil- kaz ta’ xi Pensjoni dwar ir-Romol; u (iv) il-jum taz-zwieg, fil-kaz ta’ Ghotja taz-Zwieg: Izda jekk ma ssir l-ebda talba ghal xi beneficcju, pensjonijiet, allowances jew ghajnuna imsemmijin qabel fil-limiti ta’ zmien imsemmijin qabel, id-dritt ghal dawk il-beneficcji, pensjonijiet, allowances u ghajnuna jibda jghodd biss mill-jum li fih it-talba relattiva tkun accettata mid-Direttur bhala li tkun ufficjalment ricevuta mid-Dipartiment; hekk izda li fil-kaz ta’ Ghotja taz-Zwieg jew Beneficcju dwar il-Maternita l-ebda dritt ghal dak il-beneficcju ma jibqa’ jghodd wara li jghaddi l-perijodu 68 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI msemmi fil-paragrafu (c): Izda wkoll - (i) ghall-finijiet ta’ dan is-subartikolu kull talba hekk kif imsemmija f’dan is-subartikolu ma tkunx accettata bhala li kienet ricevuta ufficjalment mid-Dipartiment jekk u sakemm ma jkollhiex dak it-timbru ufficjali tad-Dipartiment kif ikun stabbilit mid-Direttur, liema timbru jkun jinkludi d-data li fiha dik it-talba tkun giet ricevuta ufficjalment mid-Dipartiment; u (ii) meta l-persuna li taghmel talba ghal dak il- beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna ohra kif intqal qabel tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li kull dewmien li kellha biex it- talba taghha tkun ufficjalment ricevuta mid- Dipartiment ma kienx dovut minhabba xi negligenza min-naha taghha, id-Direttur jista’, fid-diskrezzjoni tieghu, jikkunsidra t-talba bhala li tkun giet ufficjalment ricevuta fil-hin, jew - (a) jekk dak id-dewmien ma jkunx izjed minn perijodu ta’ mija u erba’ gimghat, jew (b) fil-kaz ta’ Allowance ghal Tifel b’Disabilita jekk id-dewmien kien minhabba fiz-zmien mehud biex tigi processata l-prova medika konkluziva ta’ dik id-disabilita, jew (c) fil-kaz ta’ Allowance tat-Tfal, jekk dik l- allowance kienet qed tithallas qabel l- ewwel Sibt ta’ Lulju, 1996, u d-Direttur ikun sodisfatt li l-beneficjarju ma kienx intalab jaghmel dikjarazzjoni skond id- disposizzjonijiet tat-Taqsima VII tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (3) Meta f’xi zmien qabel it-23 ta’ Frar, 1990 xi persuna tkun ghamlet lid-Direttur talba ghal Allowance tat-Tfal jew Allowance Specjali taht dan l-Att u, ghal xi raguni hi liema hi, dik l-allowance baqghet mhix imhallsa jew sospiza sad-data msemmija qabel f’dan is-subartikolu dik il-persuna tista’, minkejja illi dik il-persuna kienet naqset li tappella lil Arbitru mahtur taht dan l-Att jew li tiehu xi azzjoni ohra li taghtiha l-ligi, taghmel talba gdida lid- Direttur ghal dik l-allowance mhux aktar tard mit-30 ta’ April, 1990. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 98(4) ghandhom japplikaw ghat-talba li tat lok ghal dik it-talba gdida, u jekk ma ssir l-ebda talba gdida bhal dik hekk kif imsemmija qabel, dik l-allowance ma ghandhiex tithallas taht dan l-Att fir-rigward ta’ kull perijodu li jigi qabel it-23 ta’ Frar, 1990: Izda d-disposizzjonijiet imsemmija qabel f’dan is- subartikolu m’ghandhomx japplikaw fil-kaz ta’ talba ghal Allowance tat-Tfal maghmula dwar xi tifel jew tifla li twieldu fit- 23 ta’ Awissu, 1989 jew wara jew fil-kaz ta’ talba ghal Allowance Specjali li ssir dwar persuna li tkun lahqet l-eta ta’ sittax-il sena fit- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 69 23 ta’ Awissu, 1989 jew wara; izda f’kull kazijiet bhal dawn id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 98(4) ghandhom minkejja kollox japplikaw: Izda wkoll id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is- subartikolu ghandhom japplikaw ukoll ghal talbiet li kienu originarjament saru bejn it-23 ta’ Frar, 1990 u d-19 ta’ April, 1990 dwar perijodi qabel it-23 ta’ Frar, 1990. (4) Kemm-il darba ma jkunx jinghad xort’ohra fid- disposizzjonijiet relattivi ta’ dan l-Att, meta persuna tkun b’xi mod skwalifikata milli tircievi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna taht dan l-Att, din ma tergax issir ntitolata ghal dak il- beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att kemm-il darba ma taghmilx talba ghal hekk mill-gdid skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan l-artikolu u ghal dan il-fini, il-limitazzjonijiet taz-zmien rispettivi stabbiliti fis-subartikolu (2) ghandhom, f’kull kaz partikolari, jibdew jghoddu mid-data li fiha dik l-iskwalifika msemmija qabel f’dan l-artikolu tieqaf. Hlasijiet. Emendat: XIV.1988.12; XVI.1989.18; XVI.1990.41; XIII.1991.39; VIII.1992.36. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2; XXI.1996.48; XI. 2000.17; II. 2002.74. 98. (1) Meta xi persuna jkollha dritt ghal xi pensjoni, beneficcju, allowance jew ghajnuna taht dan l-Att, il-hlas ghandu jsir - (a) fid-Dipartiment jew f’dak il post iehor jew b’dak il- mod kif id-Direttur jista’ jistabilixxi minn zmien ghal zmien; u (b) fil-kaz ta’ - (i) Ghotja ghal Zwieg, Ghotja ghall-Korriment jew Beneficcju ghal Maternita, kemm jista’ jkun malajr wara li t-talba tkun giet deciza; (ii) Beneficcji ghal Mard, Korriment u Disimpieg u Beneficcju Specjali ghal Disimpieg, jew ghajnuna socjali ghal min ikun minghajr xoghol, bl-arretrati f’dawk l-intervalli li d-Direttur jista’ minn zmien ghal zmien jistabilixxi; b’dak il- mod illi, meta talba ghal Beneficcju ghal Mard issir filwaqt li persuna tkun qieghda temporanjament barra minn Malta, il-hlas ta’ dak il-beneficcju ghandu jsir bl-arretrati f’somma wahda shiha kemm jista’ jkun malajr wara li dik il-persuna terga’ lura Malta; (iii) xi pensjoni, ghajnuna socjali jew medika, bil- quddiem f’dawk l-intervalli (li jkunu ntervalli mhux itwal minn hames gimghat) kif id-Direttur jista’ minn zmien ghal zmien jistabbilixxi, izda kull meta r-rati jizdiedu d-differenza bejn ir-rati l-godda u r-rati l-qodma jistghu jithallsu bil- quddiem f’intervalli li ma jkunux jaqbzu sitta w ghoxrin gimgha mid-data meta r-rati jizdiedu; u (iv) Allowance Supplimentari, Allowances tat-Tfal, Allowance ghal Min Jiehu Hsieb u Allowance ghal Tifel b’Disabilita , bil-quddiem f’dawk l- 70 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI intervalli (li jkunu ntervalli mhux itwal minn erbatax-il gimgha) kif id-Direttur jista’, minn zmien ghal zmien, jistabbilixxi. (2) Meta l-gurnata li fiha persuna ssir intitolata ghal pensjoni, inkluz Beneficcju ta’ Armla, allowance jew ghajnuna jew issir intitolata ghal xi wahda minnhom b’rata gdida, ma tkunx is-Sibt, b’sehh mill-15 ta’ Ottubru, 1977, id-dritt ghal dik il-pensjoni, allowance jew ghajnuna u/jew ir-rata gdida taghha ghandu, minkejja d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-Att, jibda jsehh biss mis-Sibt ta’ wara u, meta l-gurnata li fiha persuna ma tibqax intitolata ghalihom, jew jekk tkun intitolata ghalihom, hija tmut, ma tkunx il-Gimgha, l-hlas ghandu jsir dwar il-gimgha kollha li tintemm il-Gimgha ta’ wara. (3) Kull hlas li jsir bil-quddiem skond is-subartikolu (1)(b)(iii) u (iv) ghandu jibqa’ jitqies li kien dovut lil beneficjarju minkejja l- fatt illi, matul il-perijodu li jahbat bejn id-data ta’ dak il-hlas u d- data li fiha dak il-hlas jintemm skond is-subartikolu (2), kien hemm bidla fic-cirkostanzi li kieku kienet taffettwa minnufih b’mod kuntrarju r-rata ta’ dan il-hlas skond id-disposizzjonijiet l-ohrajn ta’ dan l-Att. (4) Minkejja kull disposizzjoni ta’ dan l-Att, kull talba ghal hlas ta’ xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance taht dan l- Att ma ghandhiex tithallas bl-arretrati ghal perijodu ta’ izjed minn sitt xhur, kif jista’ jiddeciedi d-Direttur, jekk l-istima jew l-istima mill-gdid jew il-hlas kontinwat dwar dik it-talba nzammet lura bhala rizultat tan-nuqqas ta’ osservanza tad-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 97(1)(b) minn naha ta’ min ikun ghamel it-talba. (5) Meta xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance taht dan l-Att jithallsu wara l-parir tal-panel mediku tad-Dipartiment skond il-proviso ghall-artikolu 106, jekk dan il-parir sussegwentement jinbidel wara ezami mill-gdid tal-kaz, il-parir mediku ta’ qabel jibqa’ validu sal-jum li fih l-imsemmi parir jinbidel. (6) Meta l-hlas ghal xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance taht dan l-Att ma jinkisibx mill-beneficjarju fi zmien sentejn mid-data tal-hrug tac-cekk originali, id-dritt ghal dak il- beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance jintilef. Ma jsirx hlas ta’ arretrati ta’ beneficcji, pensjonijiet, ghajnuna jew allowances lil persuni li ghandhom cittadinanza doppja. Mizjud: XVI.1990.42. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 99. Meta xi beneficcji, pensjoni, ghajnuna jew allowance imhallsa taht dan l-Att tehtieg sew specifikament, b’implikazzjoni jew b’inferenza li min jaghmel it-talba jew il-persuna li dwarha dak il-beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance jithallas ghandu jkun cittadin ta’ Malta, it-talbiet ghal dawk il-beneficcji, pensjonijiet, ghajnuna jew allowances minn dawk il-persuni li jkollhom cittadinanza doppja bis-sahha ta’ l-artikolu 27 tal- Kostituzzjoni ta’ Malta ma ghandhomx jintlaqghu meta dawn isiru ghal perijodi qabel l-1 ta’ Awissu, 1989. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 71 Rapprezentanza ta' persuni mejtin, u ta’ persuni li ma jistghux jagixxu. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 100. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, meta persuna li tkun ghamlet talba ghal beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance, jew li tkun allegata li hi jew li kellha dritt ghal beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance, jew li lilha ghandhom jithallsu xi beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance, ma tkunx tista’ tagixxi jew tmut, id-Direttur jista’ jahtar lil dik il-persuna li jista’ jidhirlu li tkun idonea sabiex tkompli, jew taghmel, talba jew tircievi hlas ta’ dak il-beneficcju, pensjoni, ghajnuna jew allowance f’isem jew bhala rapprezentanti ta’ dik il- persuna. Kull persuna li tinhatar b’dan il-mod ghandha, ghall- finijiet ta’ dan l-artikolu, titqies ghal kollox li tkun ir- rapprezentanta legittima ta’ dik il-persuna l-ohra jew ta’ l-eredita taghha. Beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna ma jistghux jigu trasferiti. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XI. 2000.18. Kap. 372. 101. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, kull assenjament jew hlas, u kull ftehim ghal assenjament jew hlas ta’ xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna, ghandu jkun minghajr ebda effett: Izda ebda haga f’dan is-subartikolu m’ghandha tiftiehem bhala li tillimita d-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l- Amministrazzjoni tat-Taxxa, ghar-rigward taz-zamma tat-taxxa minn ras il-ghajn, u b’dan ukoll illi d-Direttur jista’ fuq talba tad- Direttur tad-Dipartiment ghall-Harsien ta’ l-Anzjani jzomm minn kull pensjoni, beneficcju, allowance, bonus jew bonus addizzjonali li jithallsu taht dan l-Att, kull somma dovuta lill-Kumitat dwar Welfare imwaqqaf skond l-artikolu 130 li tkun skond ir-regolamenti mahruga skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 93 u 131. Kull somma hekk imnaqqsa ghandha tithallas direttament, f’isem kull residenti imsemmi f’dawk l-artikoli, lill-imsemmi Kumitat dwar Welfare. Kap. 12. (2) Kull beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna ma jistax isir mandat ta’ sekwestru fuqhom jew b’xi mod iehor jigu maqbudin u anqas ma tista’ tigi esegwita xi sentenza dwarhom; izda d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 381(3) tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili ghandhom ikunu japplikaw mutatis mutandis. Hlas lura ta’ beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna indebitament imhallsin. Sostitwit: XVI.1990.43. Emendat: XIII.1991.40; VIII.1992.37. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.49; II.1999.16. 102. (1) Hlief kif provdut fl-artikolu 98(3), b’sehh mill-1 ta’ April, 1978, kull persuna li tkun irceviet xi somma bhala beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna taht dan l-Att li ma kellhiex dritt ghalih skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ghandha thallas lura lid-Direttur is-somma li tkun hekk irceviet, u d-Direttur ghandu, minghajr pregudizzju ghal kull dritt iehor li taghtih il-ligi, jigbor lura dik is-somma permezz ta’ tnaqqis minn xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li jkollha dritt ghalihom wara dan: Izda, b’sehh mis-6 ta’ Jannar 1990 - (i) meta dak il-hlas zejjed isehh b’rizultat ta’ nuqqas ta’ stqarrija jew ta’ prezentazzjoni hazina ta’ fatti materjali (sew jekk in-nuqqas ta’ stqarrija jew prezentazzjoni hazina kienu jew ma kienux bi frodi) ir-rata ta’ gbir lura permezz ta’ tnaqqis minn xi beneficcju, pensjoni, allowance 72 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI jew ghajnuna li jkollha dritt ghalihom wara dan ghandu jigi deciz mid-Direttur izda fl-ebda kaz ma ghandu jkun anqas mill-ekwivalenti ta’ 10% tar-rata ta’ beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li jkollha dritt ghalihom wara dan; u (ii) meta dak il-hlas zejjed isehh b’rizultat ta’ xi eventwalita li ma tkunx wahda minn dawk imsemmija fil-paragrafu (i) ta’ dan il-proviso, ir- rata ta’ gbir lura permezz ta’ tnaqqis minn xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li jkollha dritt ghalihom wara dan ghandu wkoll jigi deciz mid-Direttur izda f’ebda kaz ma ghandu jkun aktar mill-ekwivalenti ta’ 5% tar- rata ta’ beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li jkollha dritt ghalihom wara dan, sakemm il-beneficjarju jew il-pensjonant koncernat, skond kif ikun il-kaz, jitlob illi rata oghla ta’ dak it-tnaqqis tigi effettwata; izda hekk illi fi kwalunkwe kaz id-Direttur ma ghandu jkollu ebda dritt li jaghmel kull tnaqqis bhal dak kif imsemmija f’dan il-paragrafu dwar hlasijiet zejda, li jkunu saru qabel il-perijodu ta’ sentejn qabel id-data li fiha d-Direttur ikun sar jaf b’dak il-hlas zejjed irrispettivament mill-perijodu li ghalih dak il-hlas zejjed jirreferi: Izda wkoll, hlief ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (i) tal- proviso ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu u d-disposizzjonijiet relatati mal-perijodu ta’ snin li dwaru flus imhallsa zejda ghandhom jigu rifuzi kif imsemmi fil-paragrafu (ii) ta’ l-imsemmi proviso, il- proviso ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu ghandu, b’effett mis-6 ta’ Jannar, 1990 japplika wkoll ghal kazijiet fejn dak il-hlas zejjed sar jaf bih id-Dipartiment f’xi zmien qabel is-6 ta’ Jannar, 1990, u dak il-hlas zejjed jew parti minnu kien ghadu dovut lid-Dipartiment wara d-data fuq imsemmija. (2) Meta xi persuna tircievi b’qerq xi Beneficcju ghal Disimpieg, Beneficcju Specjali ghal Disimpieg jew Ghajnuna Socjali taht dan l-Att, u bejn l-1 ta’ Novembru, 1990, u l-31 ta’ Dicembru, 1990, iz-zewg dati nkluzi, minn jheddha marret u gharrfet lill-Korporazzjoni ta’ Xoghol u Tahrig bl-abbuz taghha dwar dan, dik il-persuna m’ghandhiex, ghall-finijiet ta’ dan l- artikolu, titqies li ghandha thallas lura lid-Direttur xi beneficcju jew ghajnuna kif imsemmija f’dan is-subartikolu li jkunu thallsu lilha dwar kull perijodu sad-data li hekk tkun gharrfet lill- imsemmija Korporazzjoni. (3) Meta xi persuna tkun tircievi xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li tithallas taht dan l-Att, u tkun naqset li thallas xi kontribuzzjoni tat-tieni klassi dovuta taht id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew tkun hallset kontribuzzjoni b’rata, jew ta’ kategorija, jew ta’ klassi li ma jkunux skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, id-Direttur jista’ jirkupra kull ammont dovut rigward dawk il-kontribuzzjonijiet permezz ta’ tnaqqis minn xi beneficcju, pensjoni, allowance, jew ghajnuna li SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 73 dik il-persuna ssir intitolata ghaliha wara, u r-rata ta’ rkupru jew ta’ dak it-tnaqqis tkun skond id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (i) ta’ l- ewwel proviso tas-subartikolu (1). (4) Meta persuna li tkun tircievi xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li tithallas taht dan l-Att tkun irceviet xi ammont bhala beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna taht dan l-Att, u sussegwentement ikollha jedd ghal xi ammont f’daqqa bhala arretrati ta’ xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li tithallas taht dan l-Att bhala rizultat ta’ xi revizjoni, stima mill- gdid jew jedd ghal xi beneficcju, pensjoni, allowance godda taht dan l-Att, ghaldaqshekk kull ammont li jkun ghadu dovut biex jithallas lura skond is-subartikolu (1) ghandu, dakskemm dak l- ammont jista’ jigi hekk imnaqqas, jigi mnaqqas minn kull arretrati li hija tista’ sussegwentement ikollha jedd ghalihom kif imsemmi qabel. Irkupru ta’ beneficcji dwar korriment kagunat b’att volontarju jew b’negligenza. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.50. 103. (1) Id-Direttur ghandu jkollu d-dritt li jirkupra permezz ta’ azzjoni civili l-ammont ta’ xi beneficcju mhallas jew li jista’ jithallas taht dan l-Att - Kap. 16. (a) minn xi persuna, minbarra l-beneficjarju, meta korriment li dwaru jithallas jew jista’ jithallas beneficcju kien kagunat b’att volontarju jew b’negligenza ta’ dik il-persuna jew ta’ xi persuna ohra li ghaliha taht il-Kodici Civili l-ewwel persuna msemmija tkun responsabbli; Kap. 16. Kap. 367. (b) minghajr pregudizzju ghall-generalita tal-paragrafu (a) imsemmi, minn xi principal, meta l-korriment kien kagunat minhabba jew permezz tan-nuqqas ta’ osservanza minnu stess, jew minn xi persuna ohra li ghaliha taht il-Kodici Civili ikun responsabbli, ta’ xi obbligazzjonijiet imqeghdin fl-Att ghall-Promozzjoni tas-Sahha u s-Sigurta fuq ix-Xoghol jew b’xi regolamenti li jkunu saru tahtu. Kap. 16. (2) Ebda disposizzjoni f’dan l-artikolu ma ghandha teffettwa bi pregudizzju xi dritt ghal kumpens jew danni li l-persuna korruta jew dawk li jitolbu minflokha jista’ jkollhom taht id- disposizzjonijiet tal-Kodici Civili kontra l-persuna li permezz ta’ l- att volontarju jew b’negligenza taghha gie kawzat il-korriment; izda meta tkun qieghda ssir l-istima ta’ dak il-kumpens jew danni l- qorti ghandha tqis l-ammont ta’ beneficcju irkuprat mid-Direttur kif provdut fis-subartikolu (1). (3) Kull ammont irkuprat taht dan l-artikolu jew taht l-ahhar artikolu ta’ qabel dan ghandu jittiehed bhala kreditu tal-Fond Konsolidat. 74 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Kontribuzzjonijiet taht l-Att dwar il- Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Kap. 58. 104. Minkejja xi disposizzjoni ta’ l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema ebda kontribuzzjoni ma ghandha tithallas taht dak l-Att, izda d-disposizzjonijiet kollha ta’ dak l-Att ghandhom ikomplu fis-sehh daqslikieku l-kontribuzzjonijiet kollha illi, li ma kienx ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kienu jithallsu taht dak l-Att, kienu fil-fatt thallsu. TAQSIMA VIII DECIZJONI DWAR TALBIET U KWISTJONIJIET Decizjoni ta’ Kwistjonijiet dwar assigurabilita u kontribuzzjonijiet. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.51. 105. Meta jkun hemm xi kwistjoni dwar - (a) jekk xi mpieg ikunx impieg assigurabbli; (b) jekk persuna hijiex jew kienetx persuna impjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha; (c) min hu jew min kien il-principal ta’ persuna impjegata; (d) jekk ghandhomx jithallsu kontribuzzjonijiet minn jew dwar xi persuna; (e) jekk kontribuzzjoni thallsitx minn jew dwar xi persuna; dik il-kwistjoni ghandha tigi deciza mid-Direttur wara li jaghmel dawk l-investigazzjonijiet li jista’ jqis li jkunu necessarji, jew, jekk id-Direttur jahseb li jkun hekk spedjenti, il-kwistjoni ghandha tigi riferita minnu, wara li jinghata avviz lil kull persuna li jidhirlu li tkun interessata, lill-Arbitru mahtur taht l-artikolu 107 . Decizjoni ta’ talba. Emendat: XIV.1988.13; XVI.1989.19; XVI.1990.44; VIII.1992.38. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2; XXI.1996.52. 106. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97, kull talba ghal beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna ghandha titqies mid-Direttur li jista’ - (a) jilqa’ t-talba; jew (b) jichad it-talba; jew (c) wara li jinnotifika lir-rikorrent, jibghat it-talba quddiem l-Arbitru mahtur taht l-artikolu 107: Izda - (a) jekk it-talba tkun ghal Ghotja ghall-Korriment, Pensjoni ghall-Korriment, Pensjoni ghal Invalidita , Ghajnuna Medika, jew Ghajnuna Socjali mhallsa taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 30(4) u (8), Pensjoni ghall-Wens, Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta, Pensjoni ghal Disabilita jew Allowance ghal Tifel b’Disabilita , id-Direttur ghandu, qabel jaghti d- decizjoni tieghu, hlief jekk it-talba ma tintlaqax minhabba f’kundizzjonijiet statutorji ohra, jikkonsulta dwar l-aspetti medici tat-talba ma’ persuna wahda jew iktar li jkollhom warrant biex jezercitaw il-professjoni medika maghzula minn fost panel ta’ persuni mahtura SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 75 mill-Ministru bil-ghan li jaghtu parir dwar dawn il- kazijiet, skond kif tkun tehtieg in-natura tat-talba; (b) jekk it-talba hi ghal Beneficcju ghal Korriment u l- perijodu ta’ inkapacita ghax-xoghol li jirrizulta minnha jeccedi ghaxart ijiem ta’ beneficcju, id- disposizzjonijiet tal-paragrafu (a) ta’ dan il-proviso ghandhom japplikaw, u meta l-perijodu ta’ inkapacita ghax-xoghol ma jeccedix ghaxart ijiem ta’ beneficcju, id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (c) ta’ dan il-proviso ghandhom japplikaw; (c) jekk it-talba tkun ghal Beneficcju ghall-Maternita , id- Direttur jista’ jekk ikun jidhirlu li hekk jehtieg, qabel ma jaghti d-decizjonijiet tieghu, hlief jekk it-talba ma tintlaqax minhabba f’kundizzjonijiet statutorji ohra, jikkonsulta dwar l-aspetti medici tat-talba ma’ persuna wahda jew iktar li jkollhom warrant biex jezercitaw il- professjoni medika, mahtura mill-Ministru ghal dan il- ghan; u (d) jekk it-talba tkun ghal Beneficcju ghal Mard, b’sehh mill-jum li l-Ministru jista’ jistabbilixxi b’avviz fil- Gazzetta, id-Direttur ma ghandux jilqa’ xi talba bhal dik dwar ir-raba’ jum u kull jum iehor li jigi wara f’kull perijodu ta’ inkapacita ghax-xoghol hlief jekk ic-certifikat mediku li jikkonferma l-inkapacita ta’ persuna li tahdem ikun miktub u ffirmat minn persuna li jkollha l-warrant li tezercita l-professjoni medika li tkun mahtura mill-Ministru ghal dan il-ghan; b’dak il- mod illi, meta d-Direttur ikun sodisfatt li min ikun qieghed jaghmel it-talba ghal dak il-beneficcju jkun ordinarjament residenti f’Malta izda li, fid-data ta’ dik it-talba, tkun temporanjament barra minn Malta, id- Direttur jista’, minkejja d-disposizzjonijiet imsemmijin qabel f’dan il-paragrafu, jilqa’ dik it-talba bhala valida ghall-finijiet ta’ dan l-Att sakemm din tkun akkumpanjata minn certifikat mediku li jkollu dik l-ghamla u jkun ta’ dak il-mod li d-Direttur jista’ fic- cirkostanzi tal-kaz jidhirlu xierqa u sakemm il-persuna koncernata tipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li ma jkollhiex jedd ghal xi forma ta’ beneficcju bhalma tista’ tithallas minn xi awtorita li tkun responsabbli ghall-hlas ta’ beneficcju tas-Sigurta Socjali fil-pajjiz fejn dik il-persuna tkun temporanjament toqghod matul il-perijodu ta’ dik l-inkapacita taghha li tahdem: Izda aktar li, f’kull talba ghal Beneficcju ghal Mard, id-Direttur jista’, jekk ikun jidhirlu li hekk jehtieg, jikkonsulta dwar l-aspetti medici tat-talba ma’ persuna wahda jew iktar li jkollhom warrant biex jezercitaw il-professjoni medika, mahtura mill- Ministru ghal dan il-ghan. 76 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Hatra ta' Arbitru u Arbitru-Deputat. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 107. (1) Ghall-finijiet ta’ dan l-Att, il-Ministru jista’ jahtar Arbitru u Arbitru-Deputat, li jkun f’kull kaz persuna li kellha warrant biex tezercita l-professjoni ta’ avukat f’Malta ghal mill- anqas seba’ snin. (2) L-Arbitru ghandu, qabel ma jibda d-dmirijiet tieghu, jiehu gurament tal-kariga tieghu quddiem l-Avukat Generali fil-formola approvata mill-Ministru. (3) L-Arbitru jkollu s-setgha li jiehu parir ta’ espert meta fid- diskrezzjoni tieghu jqis li hu mehtieg, u li jharrek lil min irid biex jidher quddiemu, jixhed bil-gurnament u/jew biex igib dokumenti; u ghal dawn l-iskopijiet ikollu l-poteri moghtijin bil-ligi lill-Prim’ Awla tal-Qorti Civili. Kull tahrika ghandha tkun iffirmata minnu u ghandha tkun notifikata jew persunalment jew inkella bil-posta registrata, u fil- kaz ta’ l-ahhar, fil-prova tan-notifika, ikun bizzejjed li tingieb il- prova illi t-tahrika kienet giet indirizzata sewwa u mpustata. (4) Id-Direttur ikollu l-jedd jidher u jinstema’ fuq kull appell jew riferenza lill-Arbitru. (5) L-appelli u r-riferenzi kollha lill-Arbitru ghandhom jinstemghu u jigu decizi mill-Arbitru, u, fil-kaz ta’ assenza jew impediment legittimu iehor ta’ l-Arbitru, mid-Deputat Arbitru. Kap. 12. (6) L-Arbitru ghandu jastjeni ruhu milli jiehu konjizzjoni tal- kaz jew jista’ jigi rikuzat f’xi wahda jew ohra mic-cirkostanzi li fihom imhallef jastjeni ruhu jew jista’ jkun rikuzat skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 734 tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili u f’kull kaz bhal dan ghandhom jghoddu d- disposizzjonijiet tas-sub-Titolu II tat-Titolu II tat-Tielet Ktieb ta’ dak il-Kodici sa fejn dawn jistghu jghoddu. Appell lill-Arbitru. Emendat: XVI.1989.20. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXIV.1993.14; XXV.1994.2, 30. 108. (1) Jista’ jsir appell lill-Arbitru dwar kull decizjoni tad- Direttur fuq xi punt ta’ ligi jew principju ta’ importanza li jitqanqal dwar - (i) id-decizjoni ta’ xi kwistjoni taht l-artikolu 105; jew (ii) xi talba taht l-artikolu 106; jew (iii) xi decizjoni tad-Direttur moghtija taht il-proviso li hemm ma’ l-artikolu 35 u taht l-artikolu 58, it- tnejn ta’ dan l-Att. Appell bhal dan jista’ jsir - (a) fuq talba ta’ xi persuna li thoss ruhha aggravata b’xi decizjoni tad-Direttur; jew (b) mill-armla jew mill-armel, skond il-kaz, jew mill-eredi ta’ xi persuna li tkun hekk hasset ruhha aggravata; jew (c) fuq talba ta’ trade union jekk il-persuna li thoss ruhha hekk aggravata tkun jew fil-waqt ta’ mewtha kienet membru ta’ dik it-trade union. (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), appell minn kull decizjoni tad-Direttur li tinghata taht l-artikolu 105 jista’ SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 77 jsir lill-Arbitru bil-miktub mhux iktar tard minn ghaxar snin minn dik id-decizjoni. (3) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), appell minn decizjoni tad-Direttur moghtija taht il-proviso li hemm ma’ l- artikolu 35 u taht l-artikoli 58 u 106 jista’ jsir lill-Arbitru bil- miktub fi zmien tletin gurnata mid-data li fiha d-Direttur jikkomunika d-decizjoni tieghu bil-miktub lir-rikorrent jew lill- beneficjarju skond il-kaz. (4) Meta jkun qieghed jikkunsidra xi appell, l-Arbitru ghandu jkollu l-ghajnuna ta’ - (i) persuna wahda jew iktar mahtura mill-Ministru, biex jaghmluha ta’ assessuri, mill-panel proprja ta’ dawk il-persuni msemmijin fl-artikolu 106, jekk it-talba tkun ghal Beneficcju ghal Korriment, Ghotja ghal Korriment, Pensjoni ghal Korriment, Pensjoni ghall-Invalidita , Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta jew Pensjoni ghal Disabilita u l-Arbitru jidhirlu li jkun mehtieg parir mediku; u (ii) assessur maghzul minn panel ta’ persuni li jkunu jirrapprezentaw il-principali u assessur maghzul minn panel ta’ persuni li jkunu jirrapprezentaw persuni mpjegati. (5) L-assessuri msemmijin fis-subartikolu (4)(ii) ghandhom jinhatru mill-Ministru wara li jikkonsulta dawk l- organizzazzjonijiet li jkollhom x’jaqsmu ma’ l-interessi tal- principali u tal-persuni mpjegati rispettivament. (6) Ebda assessur imsemmi fis-subartikolu (4) ma ghandu jaqdi d-dmirijiet tal-kariga tieghu meta jkun qieghed jigi kkunsidrat kaz - (i) fejn hu jkun qieghed jidher bhala rapprezentant tar-rikorrent; jew (ii) li bih huwa jkun jew jista’ jkun direttament involut; jew (iii) fejn hu jkun ha jew jista’ jiehu xi parti bhala principal jew bhala ufficjal ta’ trade union jew bhala xhud. (7) F’kull kaz meta l-Arbitru jiddeciedi li jisma’ appell jew riferenza verbali, ghandha tinghata notifika ragonevoli tal-hin u lok li fih ikun sejjer isir is-smigh lir-rikorrent jew lill-beneficjarju skond il-kaz, u lil kull persuna ohra li l-Arbitru jidhirlu li jista’ jkollha interess fil-kaz, u f’din is-seduta ir-rikorrent jew persuna li lilha tkun inghatat in-notifika regolari tas-smigh jistghu jidhru kemm persunalment jew billi jkollhom rapprezentant li jkun inhatar minnhom biex jidher ghalihom. (8) Jekk, f’kaz, ta’ appell, ir-rikorrent jew beneficjarju, skond il-kaz, li jkun gie notifikat regolarment bis-smigh, ma jidhirx ghas- seduta u ma jaghtix spjegazzjoni ragonevoli ghall-assenza tieghu, l- Arbitru jista’ jghaddi biex jiddeciedi l-kaz, minkejja l-assenza tieghu, jew jista’ jichad l-appell. 78 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (9) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att il-procedura ghall-konsiderazzjoni u decizjoni ta’ kull riferenza jew appell lill- Arbitru tkun dik skond ma jiddeciedi hu, wara li jkun ikkunsidra sew li qed jitwettqu l-principji tal-gustizzja u ekwita . Appell minn decizjonijiet ta’ l- Arbitru. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Sostitwit: XXV.1994.31. Emendat: VI. 2001.17. 109. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, appell minn decizjoni ta’ l-Arbitru ghandu jsir lill-Qorti ta’ l-Appell (Kompetenza Inferjuri) fuq it-talba ta’ kull persuna, inkluz id- Direttur, li kienet parti fil-procedimenti quddiem l-Arbitru: Izda, meta persuna tmut fi zmien li jigi bejn id-data ta’ l- ghoti tad-decizjoni ta’ l-Arbitru u z-zmien li matulu jkun jista’ jsir appell skond is-subartikolu (2), jista’ wkoll isir appell fuq talba ta’ l-armla jew ta’ l-armel, jew ta’ l-eredi ta’ dik il-persuna. (2) Appell kif imsemmi qabel f’dan l-artikolu ghandu jsir permezz ta’ rikors fi zmien tletin jum mill-gurnata meta d-decizjoni ta’ l-Arbitru tkun twasslet bil-miktub permezz ta’ posta registrata lil min jaghmel it-talba jew lill-beneficjarju jew lid-Direttur, skond il-kaz. (3) Il-Ministru responsabbli ghall-gustizzja jista’ b’regolamenti taht dan is-subartikolu jistabbilixxi d-drittijiet li ghandhom jithallsu fir-registru tal-qorti ghar-rigward tal-prezentata ta’ atti bil-miktub f’konnessjoni ma’ appelli lill-Qorti ta’ l-Appell taht dan l-Att: Kap. 12. Izda sakemm dawk id-drittijiet ikunu gew hekk stabbiliti mill-Ministru, ghandhom japplikaw id-drittijiet li hemm fl-Iskeda A li tinsab mal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili. (4) Il-bord imwaqqaf tagt l-artikolu 29 tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili jista’ jaghmel regoli li jirregolaw appelli lill-Qorti ta’ l-Appell (Kompetenza Inferjuri) taht dan l-Att. Setgha biex tigi riveduta decizjoni . Rinumerat: XXIV. 1993.2. 110. Id-Direttur jew l-Arbitru, wara li jaghti xi decizjoni fuq xi talba jew kwistjoni jista’ jirrevedi dik id-decizjoni jekk ikun sodisfatt illi - (a) tkun nghatat, billi ma kienx maghruf xi fatt materjali jew illi d-decizjoni kienet bazata fuq zball dwar xi fatt materjali; jew (b) mid-data tad-decizjoni sar xi tibdil rilevanti tac- cirkostanzi; u jista’ jaghti decizjoni riveduta li tibda ssehh minn dik id-data li jista’ jiddeciedi. Id-decizjoni ta’ l- Arbitru ghandha tkun konkluziva ghall-ghan tal- procedimenti. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 111. Fil-procedimenti li jsiru quddiem xi qorti - (a) ghal reat taht dan l-Att; jew (b) li jinvolvu xi kwistjoni dwar il-hlas ta’ xi kontribuzzjoni taht dan l-Att; jew (c) ghall-gbir lura ta’ xi somom dovuti taht dan l-Att, id-decizjoni ta’ l-Arbitru f’xi kwistjoni msemmija fl-artikolu 105 ghandha tkun konluziva ghall-ghan ta’ dawk il-procedimenti. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 79 TAQSIMA IX AMMINISTRAZZJONI U FINANZI Hatra ta' Spetturi. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 112. Id-Direttur jista’ jahtar dawk l-ufficjali pubblici li huwa jista’ jiddeciedi li jkunu spetturi ghall-ghan ta’ dan l-Att. Setghat ta’ l- ispetturi. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.53. 113. (1) Spettur mahtur taht l-artikolu ta’ qabel dan ghandu, ghall-finijiet tat-twettiq ta’ dan l-Att, ikollu s-setgha li jaghmel dan kollu jew xi wahda mill-hwejjeg li gejjin jigifieri: (a) li jidhol minghajr ma jaghti avviz bil-quddiem fil- hinijiet kollha ragonevoli gewwa kull fond jew lok fejn huwa jkollu raguni valida li jahseb li fihom ikun hemm persuni li jkollhom impieg assigurabbli jew li jkunu jahdmu ghalihom infushom; (b) li jaghmel dak l-ezami u inkjesta li jkunu spedjenti sabiex jaccerta ruhu jekk id-disposizzjonijiet ta’ dan l- Att ikunux qeghdin jinzammu jew ikunux inzammu f’xi fond jew lok, jew sabiex jinvestiga c-cirkostanzi li fihom xi korriment jew marda li taw lok ghal talba ghal beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna kien jew seta’ gie inflitt jew ittiehed; (c) li jezamina, sew jekk wahdu jew fil-prezenza ta’ xi persuna ohra, kif jidhirlu xieraq, dwar dawk il-hwejjeg taht dan l-Att li dwarhom jista’ jkun ragonevolment jehtieg informazzjoni, lil xi persuna li jsib f’dak il- fond jew lok, jew li dwarha jkollu kawza ragonevoli sabiex jahseb li hi jew li kienet persuna impjegata jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, u li tehtieg li kull persuna bhal din li tigi hekk ezaminata; (d) li tezercita dawk is-setghat l-ohra li jistghu jinhtiegu sabiex jitwettaq dan l-Att. (2) Meta xi fond jew lok ikun taht il-kontroll ta’ dipartiment tal-Gvern, id-Direttur jista’ jaghmel arrangamenti specjali ma’ dak id-dipartiment dwar l-ispezzjonijiet b’mod konformi mac- cirkostanzi tal-kaz. (3) Min ikun joqghod f’dak il-fond jew lok, u kull persuna ohra li tkun jew li kienet qieghda timpjega lil xi persuna, u l-qaddejja jew l-agenti ta’ dak li jkun joqghod hemm jew persuna ohra, u kull persuna impjegata ghandhom jaghtu lill-ispettur dik l- informazzjoni kollha u ghandhom jipproducu ghall-ispezzjoni dawk id-dokumenti kollha li l-ispettur jista’ ragonevolment jehtieg. (4) Jekk xi persuna - (a) volontarjament iddewwem jew timpedixxi spettur fit- twettiq ta’ xi setgha taht dan l-artikolu; jew (b) tirrifjuta li twiegeb jew tonqos li twiegeb xi mistoqsija jew li taghti xi informazzjoni jew li tipproduci xi dokument meta tkun mehtiega li taghmel hekk taht dan l-artikolu; jew (c) tahbi jew tipprova tahbi lil xi persuna jew izzomm jew 80 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI tipprova zzomm lil xi persuna milli tidher quddiem jew tigi ezaminata minn spettur, ghandha meta tinstab hatja, minghajr pregudizzju ghal kull piena oghla li tista’ tehel taht xi ligi ohra, tehel multa ta’ mhux inqas minn mitt lira. (5) Kull spettur ghandu jinghata certifikat tal-hatra tieghu li jkun iffirmat mid-Direttur u fit-twettiq ta’ kull dmir tieghu taht dan l-Att huwa ghandu, jekk ikun hekk mehtieg, juri dan ic-certifikat. (6) Spettur ma ghandu jkollu ebda interess dirett jew indirett f’xi intrapriza li tista’ taqa’ taht l-ispezzjoni tieghu; ma ghandu jirrivela f’ebda hin, ukoll wara li ma jibqax spettur, xi informazzjoni dwar kif issir manifattura jew ta’ xorta kummercjali jew xi process ta’ xoghol li jsir jaf dwarhom filwaqt li jkun qed iwettaq dmirijietu; ma ghandux jikxef kif ikun inbeda ilment li jigbidlu l-attenzjoni ghal xi ghelt taht, jew bi ksur ta’, d- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att; u ma ghandux f’kull kaz jinforma lill-principal jew lil persuna li timpjega lilha nnifisha jew lil persuna li tahdem ghaliha nnifisha koncernati jew r-rapprezentanti taghhom li tkun saret zjara ta’ spezzjoni b’konsegwenza li jkun ircieva dak l-ilment. Kap. 9. (7) Kull spettur li jikser d-disposizzjonijiet tas-subartikolu ta’ qabel dan ghandu, b’zieda mal-piena li jista’ jehel taht l-artikolu 133 tal-Kodici Kriminali, ikun ukoll suggett ghat-tkeccija tieghu ipso facto mill-impieg tieghu mal-Gvern. Kont tas-Sigurta Socjali. Emendat: XVI.1989.21; XVI.1990.45. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.54. XVI. 1997.8. Kap. 174. 114. (1) Il-beneficcji, allowances, pensjonijiet u ghajnuna kollha li jithallsu taht dan l-Att ghandhom johorgu mill-Fond Konsolidat minghajr aktar approprjazzjoni hlief dan l-Att. (2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l- Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika, u skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 132, id-Direttur ghandu jzomm records xierqa tal-hrug u d-dhul kollu (inkluzi xi multi jew penalitajiet imposti skond l-artikoli 113, 117, 119 u 125) taht dan l- Att, u kull spejjez biex tigi mplimentata kull disposizzjoni ta’ dan l-Att, u ghal dan il-ghan ghandu jzomm Kont tas-Sigurta Socjali separat, hawnhekk izjed ’il quddiem imsejjah "il-Kont", kif jistabbilixxi bl-approvazzjoni ta’ l-Accountant General. Kap. 174. (3) Dikjarazzjoni li turi d-dhul fil-Kont u l-hlasijiet li jsiru minnu ghandha, kemm jista’ jkun malajr wara l-eghluq ta’ kull sena finanzjarja u f’ebda kaz iktar tard minn tliet xhur wara l-eghluq ta’ dik is-sena tintbaghat mill-Accountant General lill-Awditur Generali, u l-artikolu 65(2) ta’ l-Att dwar l-Amministrazzjoni Finanzjarja u l-Verifika ghandu japplika ghal dikjarazzjonijiet bhal dawn. Spejjez ta’ amministrazzjoni. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 115. L-ispejjez kollha li jintefqu fit-twettiq ta’ dan l-Att ghandhom jintefqu mill-Fond Konsolidat. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 81 TAQSIMA X ESEKUZZJONI U NUQQAS TA’ THARIS Nuqqas ta’ principal jew ta’ persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha li thallas kontribuzzjonijiet. Emendat: XVI.1989.22. Sostitwit: XVI.1990.46. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.55; XI.2000.19. 116. (1) Jekk xi principal jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha jew persuna li dwarha d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 13 japplikaw, tonqos jew titraskura li thallas fiz-zmien preskritt xi kontribuzzjoni ta’ l- Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi, kif ikun il-kaz, li tkun suggetta li thallas taht dan l-Att, ghandha tkun dovuta kontribuzzjoni addizzjonali ekwivalenti ghal - (a) 10% tal-valur totali ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet mhux imhallsin, dwar kontribuzzjonijiet dovuti taht dan l-Att f’kull zmien qabel it-3 ta’ Lulju, 1989; u (b) 5% tal-valur totali ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet mhux imhallsin, li jkunu kontribuzzjonijiet dovuti taht dan l- Att ghar-rigward ta’ kull perijodu wara t-2 ta’ Lulju, 1989, izda qabel it-3 ta’ Jannar, 2000; u (c) 1% fix-xahar tal-valur totali ta’ dawk il- kontribuzzjonijiet mhux imhallsa li jkunu kontribuzzjonijiet dovuti taht dan l-Att ghar-rigward ta’ kull perijodu wara t-2 ta’ Jannar, 2000; u (d) 1 % fix-xahar tad-differenza totali li tirnzulta mir-rata li bihom dawk il-kontribuzzjonijiet kienu thallsu u r- rata applikabbli dovuta fiz-zmien meta dawk il- kontribuzzjonijiet kienu dovuti skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, dwar kull perijodu wara t-2 ta’ Jannar, 2000, u din il-kontribuzzjoni addizzjonali ghandha tithallas minnha lid- Direttur: Izda meta l-perijodu ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet mhux imhallsin ikun jahbat bejn is-7 ta’ Mejju, 1956 u l-1 ta’ Jannar, 1989, jekk dawk il-kontribuzzjonijiet mhux imhallsin ikunu effettivament imhallsin f’xi zmien bejn l-1 ta’ April, 1989 u t-30 ta’ April, 1990, iz-zewg granet inkluzi, dawk il-kontribuzzjonijiet addizzjonali msemmijin qabel li jistghu jithallsu minnu lid-Direttur skond dan is-subartikolu, ghandhom sussegwentement jinghataw lura lill-principal jew lill-persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, kif ikun il-kaz, jekk dawk il- kontribuzzjonijiet kollha mhux imhallsin fil-fatt jithallsu sa u nkluz it-30 ta’ April, 1990, u kull kontribuzzjoni dovuta taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att ghall-perijodu bejn it-2 ta’ Jannar, 1989 u t-30 ta’ April, 1990, iz-zewg granet inkluzi, tkun ukoll debitament imhallsa skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att fid- data meta xi kontribuzzjonijiet mhux imhallsin kif imsemmi qabel f’dan il-proviso effettivament jithallsu skond dan il-proviso: Izda wkoll fil-kaz meta persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha jew persuna li dwarha d- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 13 japplikaw, iggib prova ghas- sodisfazzjon tad-Direttur li fiz-zmien meta dawk il- kontribuzzjonijiet kienu dovuti hija kienet imsiefra jew qieghda l- 82 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI isptar, iz-zmien preskritt imsemmi qabel ghandu jittawwal sal-31 jum mill-migja lura taghha f’Malta jew minn meta tkun harget mill- isptar, kif ikun il-kaz. Kap. 12. (2) Meta principal jew persuna bhal dik imsemmija fis- subartikolu (1) tonqos milli thallas il-kontribuzzjonijiet dovuti minnu flimkien mal-kontribuzzjoni addizzjonali msemmija qabel fi zmien tliet xhur miz-zmien preskritt imsemmi qabel, id-Direttur jista’, minghajr pregudizzju ghal kull dritt iehor li huwa jkollu, permezz ta’ ittra ufficjali, li tigi notifikata lil dik il-persuna li ghandha thallas dawk il-kontribuzzjonijiet jew kontribuzzjonijiet addizzjonali, jitlob dak il-hlas, u man-notifika ta’ dik l-ittra ufficjali, it-talba tad-Direttur kif maghmula f’dik l-ittra ufficjali ghandha, wara li jiskadu ghaxart ijiem minn dik in-notifika, tikkostitwixxi titolu esekuttiv ghall-finijiet tat-Titolu VII tat- Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili, hlief jekk il-persuna li lilha jigi notifikat ma ggibx ’il quddiem, fi zmien l-imsemmi perijodu ta’ ghaxart ijiem jew dak il-perijodu addizzjonali, li ma jkunx ta’ aktar minn tletin jum, hekk kif il-qorti civili kompetenti tista’ tistabbilixxi wara li tintwera kawza gusta biex isir dan, sfida ghal dik it-talba permezz ta’ rikors kontra d-Direttur quddiem il-qorti civili kompetenti, li ghalih japplikaw id-disposizzjonijiet li gejjin ta’ dan is-subartikolu: (a) ir-rikors ghandu, taht piena ta’ nullita , jghid b’mod car u fil-qosor ix-xorta ta’ l-ilment, il-fatti li minnhom jinqala’ l-ilment u r-ragunijiet ghaliex dak l-ilment ghandu jintlaqa’; (b) ir-rikorrent ghandu jehmez mar-rikors dawk id- dokumenti kollha li hu jkun jista’ jipproduci b’sustenn tat-talba tieghu, u ghandu jaghti fir-rikors tieghu l- ismijiet tax-xhieda kollha li jkun fi hsiebu jipproduci fejn ighid, dwar kull wiehed, il-prova li jkun bil-hsieb li jaghmel; (c) il-qorti ghandha, minghajr dewmien, tqieghed is- smigh tar-rikors ghal data kmieni, liema data ma ghandha f’ebda kaz tkun iktar tard minn tletin jum mid-data li fiha jigi pprezentat ir-rikors; (d) ir-rikors, u l-avviz tad-data stabbilita ghas-smigh, ghandhom jigu notifikati lid-Direttur minghajr dewmien, u l-imsemmi Direttur ghandu jipprezenta r- risposta tieghu ghalih fi zmien hmistax-il jum mid- data tan-notifika tar-rikors; (e) id-Direttur ghandu, fir-risposta tieghu, ighid b’mod car u fil-qosor jekk jaqbilx mal-fatti murija fir-rikors, u r- ragunijiet ghaliex joggezzjona ghat-talba; huwa ghandu wkoll jaghti fir-risposta tieghu l-ismijiet tax- xhieda b’sustenn ghar-ragunijiet tieghu u ghandu jehmez maghha d-dokumenti kollha b’sustenn ta’ dan; (f) fil-jum stabbilit ghas-smigh tar-rikors, il-qorti ghandha tikkunsidra l-punti ta’ fatt u tal-ligi li jistghu jigu accertati biss mir-rikors, mir-risposta jew mid- dokumenti pprezentati, minn kull wahda mill-partijiet, SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 83 jew mix-xiehda ndikati minn kull wahda mill-partijiet fir-rikors jew fir-risposta, skond il-kaz, jew mit- trattazzjoni verbali ta’ kull wahda mill-partijiet; (g) il-qorti ghandha tisma’ r-rikors sal-konkluzjoni f’gheluq hamest ijiem tax-xoghol mid-data stabbilita ghas-smigh originali tar-rikors, u ma ghandu jinghata ebda differiment hlief jew bil-kunsens taz-zewg partijiet jew ghal raguni eccezzjonali li tigi registrata mill-qorti, u dik id-data ta’ differiment ma tkunx iktar tard minn kemm ikun gustifikat ghal dik ir-raguni; Kap. 12. (h) bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is- subartikolu, id-disposizzjonijiet tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili dwar il- procedimenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Civili ghandhom japplikaw dwar kull rikors bhal dak. (3) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ kull ligi ohra, it-talba tad- Direttur ghal xi ammont dovut bhala kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi taht dan l-artikolu tikkostitwixxi talba privileggata, fil-kaz ta’ kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi, fl-istess grad bhall-pagi ta’ mpjegati fuq l-attiv tal-principal u, fil-kaz ta’ kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi, fuq l-assi tal-persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha koncernata u ghandha tithallas bi preferenza fuq it-talbiet l-ohra kollha (minbarra l-pagi) sew jekk privileggati jew ipotekarji. (4) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, avviz mid-Direttur lil xi principal jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha li juri n-numru u l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet li dak il-principal jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha jkun naqas jew ittraskura li jhallas ikun, sakemm ma jigix ippruvat kuntrarju, prova bizzejjed li l-ammont fuq l-imsemmi avviz huwa l-ammont li ghandu jithallas lid-Direttur mill-principal jew mill-persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha koncernata. (5) Minghajr hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l- artikolu, meta persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha tonqos li thallas xi kontribuzzjoni li tkun dovuta skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew thallas kontribuzzjoni b’rata, jew ta’ kategorija, jew ta’ klassi li ma tkunx skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att: (i) kull talba maghmula mid-Direttur ghall-hlas ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet mhux mhallsa, jew ghall-hlas ta’ xi differenza dovuta b’rizultat ta’ tiswija fir-rata, kategorija jew klassi ta’ kontribuzzjonijiet, tkun preskritta wara li jghaddu tletin sena; u (ii) kull talba maghmula minn persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha biex thallas dawk il-kontribuzzjonijiet, jew kull talba ghall-rifuzjoni li tirrizulta bhala rizultat ta’ tiswija fil-klassi jew fil-kategorija 84 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI mhallsa tkun nulla u minghajr effett jekk tigi sottomessa wara li dik il-persuna tilhaq l-eta tal- pensjoni jew wara li jghaddu hames snin miz- zmien li r-rata xierqa ta’ kontribuzzjoni kienet dovuta, liema tigi qabel. Ezenzjoni. Mizjud: VII. 1998.2. 116A. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 116, il- kontribuzzjoni addizzjonali li ghandha tithallas skond dak l- artikolu m’ghandhiex tkun dovuta minn principal jew minn persuna li timpjega lilha nnifisha jew minn persuna li tahdem ghaliha nnifisha dwar kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi li kellhom jithallsu minnhom, skond il-kaz, u li jithallsu sal- 31 ta’ Dicembru, 1997, u fil-kaz ta’ kontribuzzjoni ta’ l-Ewwel Klassi li kellha tithallas minn principal ghar-rigward tax-xahar ta’ Dicembru, 1997, din tkun thallset sa l-10 ta’ Jannar, 1998: Izda xejn f’dan l-artikolu m’ghandu jinftiehem bhala li - (a) inaqqas xi haga mid-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 116(5)(ii); jew (b) jaghti lil xi persuna l-jedd li jitlob il-hlas lura ta’ xi kontribuzzjoni addizzjonali mhallsa minnu skond l- imsemmi artikolu 116 qabel id-29 ta’ Settembru, 1997. Uzu hazin ta’ dokumenti u nuqqas ta’ rappurtar ta’ bidliet. Emendat: XIII.1991.41. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 117. (1) Kull min, bl-iskop li jakkwista xi hlas taht dan l-Att, kemm ghalih innifsu jew ghal xi hadd iehor, jew ghal xi skop iehor li ghandu x’jaqsam ma’ dan l-Att - (i) xjentement jew bi traskuragni jaghmel dikjarazzjoni falza jew juri haga b’ohra; jew (ii) igib jew jaghti, jew jikkaguna jew igieghel jew xjentement ihalli illi jingieb jew jinghata xi dokument jew taghrif li jkun jaf li jkun falz f’xi haga materjali; jew (iii) bi frodi jonqos milli jirrapporta lid-Direttur, qabel ma jircievi xi hlas, xi bidla fic-cirkostanzi li ghandha jew jista’ jkollha konsegwenza materjali fuq l-ammont, jew fuq il-mod kif jinghata dak il-pagament, jista’ jehel, meta jinstab hati, multa ta’ mhux inqas minn ghoxrin lira izda li ma tkunx iktar minn darba w nofs ta’ l-ammont ta’ beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna li jkunu gew ricevuti illegalment jew hames mitt lira, liema minnhom ikun l-oghla, jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux inqas minn tliet xhur izda mhux itwal minn tnax-il xahar jew sew dik il-multa u dik il-prigunerija flimkien. (2) Meta sabiex thallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi, bir-rata aktar baxxa minn dik li tkun hekk dovuta, persuna li timpjega lilha nnifisha - (i) xjentement jew bi traskuragni taghmel xi dikjarazzjoni falza jew rapprezentazzjoni falza; jew (ii) tipproduci jew taghti, jew iggieghel jew xjentement thalli li jigi prodott jew moghti, xi SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 85 dokument jew taghrif li hi tkun taf li hu falz f’materjal partikolari, tehel, meta tinstab hatja, multa ta’ mhux inqas minn hames mitt lira izda mhux izjed minn elf lira. A.L. 110 ta’ l- 1974. (3) Meta principal jonqos li jaderixxi ma’ disposizzjonijiet ta’ l-Ordni ta’ l-1974 dwar il-Kotba tax-Xoghol safejn ghandu x’jaqsam ma’ l-ingagg jew reklutagg ta’ impjegati u minhabba f’hekk dik il-persuna tircievi xi beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna taht dan l-Att b’mod illegittimu u li kieku xort’ohra ma kienx ikollha dritt ghalihom taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l- Att, dak il-principal ikollu jhallas lid-Direttur danni ekwivalenti ghall-ammont hekk ricevut minn dik il-persuna bhala beneficcju, pensjoni, allowance jew ghajnuna fi zmien gimgha minn talba tad- Direttur ghal hlas ta’ dawk id-danni u, ghall-finijiet ta’ dan is- subartikolu, sakemm ma jigix ppruvat il-kuntrarju mill-principal ghas-sodisfazzjon tad-Direttur, l-ammont hekk mitlub mid-Direttur jikkostitwixxi talba legittima lil dak il-principal. Falsifikazzjoni ta’ bolli tas-Sigurta Nazzjonali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Kap. 147 - Revokat. 118. (1) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 136, kull bolla mahsuba li kienet bhala bolla tas-sigurta li kienet preparata, stampata jew maghmula b’mod mhux skond id-direttivi moghtija mill-Ministru bis-sahha ta’ l-artikolu 8(2) ta’ l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali, kif fis-sehh sal-31 ta’ Marzu, 1978, ghandha titqies li tkun falsifikata. (2) Kull min - Kap. 147 - Revokat. (a) jiffalsifika bolla tas-sigurta mahruga taht id- disposizzjonijiet u ghall-finijiet ta’ l-Att dwar is- Sigurta Nazzjonali; (b) jaghmel jew, minghajr skuza legittima, jkollu fil- pussess tieghu xi konn, pjanca, ghodod jew materjal biex jiffalsifika bolla tas-sigurta ; (c) xjentement imexxi, ibiegh, jinnegozja, iqassam jew juza bolla tas-sigurta falsifikata; (d) igieghel jew jipprokura li jsir, jew xjentement ighin, ihajjar, jew jassisti fl-eghmil ta’ xi att imsemmi fil- paragrafi (a), (b) u (c), jista’, meta jinstab hati, jehel prigunerija ghal zmien ta’ mhux inqas minn tliet snin izda mhux izjed minn seba’ snin. Pieni generali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 119. Kull min jikser jew jonqos li joqghod ghal xi wahda mill- htigijiet ta’ dan l-Att li dwarha ebda piena specjali ma hi provduta, ikun hati ta’ reat u ghandu ghal kull reat bhal dan, meta jinstab hati, jehel ammenda ta’ mhux anqas minn hames liri. Natura ta’ reati taht dan l-Att. Emendat: XVI.1990.47. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 120. Ir-reati kollha taht dan l-Att, hlief dawk taht l-artikolu 113(6) u taht l-artikoli 117 u 118 ghandhom jitqiesu kontravvenzjonijiet. 86 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Procedimenti kriminali. Emendat: VIII.1990.3. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 121. (1) Fi procedimenti kriminali maghmulin mill-Pulizija quddiem il-Qorti tal-Magistrati ghal reat kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, id-Direttur jew ufficjal iehor imqabbad minnu jista’, hemm x’hemm fid-disposizzjonijiet ta’ xi ligi f’sens kuntrarju, jaghmel l-akkuza quddiem il-qorti, igib il-provi, jittratta u xort’ohra jmexxi l-kawza ghall-prosekuzzjoni minflok il-Pulizija. (2) Id-dikjarazzjoni bil-gurament ta’ kull ufficjal imsemmi fl- ahhar subartikolu qabel dan, li huwa gie mqabbad mid-Direttur ghall-iskop hawnhekk imsemmi, tkun prova bizzejjed li hu gie hekk imqabbad, jekk din il-prova tigi mitluba mill-akkuzat. (3) Id-Direttur jew l-ufficjal imqabbad minnu jista’, madankollu, jingieb bhala xhud fuq talba ta’ l-akkuzat, imma jekk ix-xiehda tieghu tkun tinhtieg mill-prosekuzzjoni, huwa ghandu jinstema’ bhala xhud qabel ma jibda dmirijietu bhala ufficjal prosekutur (minbarra dak li jghid il-fatti li jiffurmaw ir-reat) hlief meta l-htiega tax-xiehda tieghu tinqala’ wara. Restrizzjoni ta’ azzjoni. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 122. (1) Minkejja kull disposizzjoni f’xi ligi ohra, il- procedimenti ghal reat taht dan l-Att jistghu jinbdew f’kull zmien matul il-perijodu ta’ tnax-il xahar mid-data li fiha d-Direttur isir jaf bi provi bizzejjed fil-fehma tieghu biex issir prosekuzzjoni ghar- reat, jew matul perijodu ta’ ghaxar snin wara li jsir ir-reat, liema perijodu jaghlaq l-ahhar. (2) Ghall-finijiet tas-subartikolu (1) certifikat li jidher li hu ffirmat mid-Direttur jew f’ismu dwar id-data li fiha dawk il-provi hawn qabel imsemmija sar jaf bihom tkun prova finali ta’ hekk. Responsabbilita ta’ manager u ta’ ufficjal principali iehor ta’ korp ta’ persuni. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Kap. 249. 123. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 13 ta’ l- Att dwar l-Interpretazzjoni, meta xi att, affarijiet jew haga ohra li huma mehtiega li jsiru jew li m’ghandhomx isiru skond jew taht dan l-Att ghandhom isiru jew m’ghandhomx isiru minn korp jew ghaqda ohra ta’ persuni, dak l-att, affarijiet jew haga jkunu wkoll mehtiega li jsiru jew li ma jsirux persunalment mill-manager jew ufficjal principali iehor ta’ dak il-korp jew dik l-ghaqda; u d- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’ kull regolamenti maghmula bis- sahha tieghu ghandhom japplikaw f’dan is-sens. (2) Meta fl-applikazzjoni tas-subartikolu (1) jkollu jsir xi hlas minn korp jew ghaqda ta’ persuni u mill-manager jew ufficjal principali iehor taghha, dak l-obbligu jkun in solidum. Procedimenti kontra principal ghal beneficcju mitluf bi htija tieghu. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 124. (1) Meta principal jonqos jew jittraskura - (a) li jhallas xi kontribuzzjoni li taht dan l-Att ghandu jhallas dwar xi persuna mpjegata fl-impieg tieghu; jew (b) li joqghod, dwar xi persuna bhal dik, ghall-htigijiet ta’ dan l-Att dwar il-hlas u l-gbir ta’ kontribuzzjonijiet, u minhabba f’hekk xi persuna tkun tilfet, ghal kollox jew parti minn xi beneficcju, pensjoni jew allowance li ghaliha kien ikollha dritt, dik il-persuna jkollha dritt li tigbor minn ghand il-principal bhala dejn civili somma daqs l-ammont tal-beneficcju, pensjoni jew allowance hekk mitluf, jew dik is-somma li l-qorti tista’, meta tikkunsidra c-cirkostanzi tal-kaz, tiddeciedi. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 87 (2) Jistghu jittiehdu procedimenti taht dan l-artikolu ghalkemm ikunu ittiehdu procedimenti taht xi artikolu iehor ta’ dan l-Att ghall-istess nuqqas jew traskuragni. (3) Jistghu jittiehdu procedimenti taht dan l-artikolu, hemm x’hemm fid-disposizzjonijiet ta’ xi ligi ohra f’sens kuntrarju, f’kull zmien matul sentejn wara d-data li fiha l-persuna tigi nfurmata bil- miktub mid-Direttur dwar il-jedd taghha ghal xi beneficcju, pensjoni jew allowance mitlubin minnha taht dan l-Att. Taghrif mehtieg mid-Direttur. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: II.1999.17. 125. (1) Kull persuna li f’xi zmien ikollha jew kellha fl- impieg taghha xi persuna mpjegata, ghandha taghti lid-Direttur dak it-taghrif dwar dik il-persuna mpjegata li hu jista’ jehtieg ghall- finijiet ta’ dan l-Att u f’dak iz-zmien li jkun muri fit-talba. (2) Jekk xi persuna tonqos li taghti xi taghrif bhal dak ghal kollox jew f’parti fiz-zmien muri fit-talba jew li xjentement jew bi traskuragni taghti taghrif mhux korrett din tehel, meta tinstab hatja, multa ta’ mhux inqas minn hamsin lira ghal kull reat bhal dak u multa ohra ta’ mhux inqas minn lira ghal kull gurnata li matulha l- imsemmi reat ikompli: Izda ebda procedimenti ma ghandhom jittiehdu kontra taghha jekk, wara li intimazzjoni bil-miktub ta’ l-akkuza kontra taghha tkun inghatat lilha, hi taqbel li thallas u fil-fatt thallas lid- Direttur f’dak iz-zmien stabbilit minn dan ta’ l-ahhar penali ta’ mhux izjed minn hamsa u ghoxrin lira ghal kull nuqqas hekk kif intqal qabel u penali ohra ta’ mhux izjed minn hamsin centezmu ghal kull gurnata li matulha dak in-nuqqas ikompli. Meta mpjegat ma jkollux htija l- kontribuzzjonijiet mhux imhallsa jitqiesu bhala imhallsa. Emendat: XVI.1990.49. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 126. Meta ssir talba ghal beneficcju, pensjoni jew allowance minn persuna mpjegata taht dan l-Att, sabiex jigi stabbilit jekk din kellhiex impieg assigurabbli matul xi zmien qabel it-talba taghha, kull kontribuzzjoni dovuta izda mhux imhallsa dwarha, taht l- artikolu 7, ghandha titqies mid-Direttur li din tkun thallset jekk ikun sodisfatt li dan in-nuqqas ta’ hlas ma kienx dovut minhabba htija tal-persuna impjegata koncernata, jew ghax dik il-persuna tkun halliet dak in-nuqqas isir; izda ghall-finijiet l-ohra kollha, dawk il-kontribuzzjonijiet jitqiesu bhala mhux imhallsa: Izda meta persuna impjegata tonqos li thallas xi kontribuzzjonijiet skond l-artikolu 8(5), dak in-nuqqas ta’ hlas ghandu, meta dik il-persuna impjegata tkun irceviet il-pagi dovuti lilha, dejjem jitqies li jkun htija tal-persuna impjegata. Appelli fuq talba ta’ l-Avukat Generali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: VIII.1990.3. Kap. 9. 127. Minkejja d-disposizzjonijiet tal-Kodici Kriminali, l- Avukat Generali jkollu dejjem jedd ghal appell lill-Qorti ta’ l- Appell Kriminali minn kull decizjoni moghtija mill-Qorti tal- Magistrati dwar procedimenti kriminali li jinqalghu mid- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 88 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA XI TWAQQIF TA’ BORD GHALL-GHAJNUNA SOCJALI U KUMITAT GHAL WELFARE Bord ghall- Ghajnuna Socjali. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 128. (1) Ghandu jitwaqqaf Bord li jkun maghruf bhala l-Bord ghall-Ghajnuna Socjali, li jkun maghmul mid-Direttur jew mir- rapprezentant tieghu bhala Chairman u minn mhux inqas minn tliet membri ohra mahtura mill-Ministru. Minn dawn il-membri hekk mahtura tnejn ikunu membri tal-Kamra tad-Deputati, wiehed minn kull naha tal-Kamra, u l-iehor jirrapprezenta l-organizzazzjoni ta’ haddiema f’Malta li jkollha l-aktar numru ta’ membri. (2) Il-membri mahtura mill-Ministru jzommu l-kariga ghal perijodu ta’ mhux izjed minn sena, izda jistghu jinhatru mill-gdid. (3) Il-Ministru ghandu wkoll jahtar Segretarju tal-Bord li ma jkunx membru. (4) Il-quorum ikun nofs in-numru totali ta’ persuni li jkunu fuq il-Bord. (5) Bla hsara ghas-subartikolu (4), il-Bord jista’ jagixxi minkejja kull post battal fost il-membri tieghu. (6) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-Bord ghandu jirregola l-procedura tieghu nnifsu. Funzjonijiet tal- Bord ghall- Ghajnuna Socjali. Emendat: XVI.1989.24. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.32. 129. (1) Il-funzjonijiet tal-Bord ikunu li jezamina l-kazijiet mibghuta lilu mid-Direttur taht l-artikolu 30(5), u li jiddeciedi jekk, fic-cirkostanzi partikolari ta’ kull kaz, ghandhiex tithallas Ghajnuna Socjali dwar il-familja li tkun, u jekk il-Bord jiddeciedi li dik l-ghajnuna ghandha hekk tithallas, li jistabbilixxi l-ammont ta’ dik l-ghajnuna u li jsemmi lil persuna li lilha, fl-ahjar interessi tal- familja, ghandu jsir il-hlas ta’ dik l-ghajnuna. (2) B’zieda mal-funzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (1), il- Bord ghandu wkoll jezamina l-kazijiet li fihom skond il-paragrafi 3 u/jew 4 ta’ l-Ordni ta’ l-1989 dwar Ghajnuna b’Emergenza, id- Direttur Generali (Affarijiet Socjali u tal-Familja) mahtur mill- Prim Ministru hu tal-fehma illi l-limiti mnizzla hemmhekk jinhtieg li jinqabzu. (3) Ikun id-dmir tal-Bord li jittratta kull kaz bl-akbar urgenza u li jasal ghal decizjoni fl-iqsar zmien possibli. (4) Ghall-qadi tal-funzjonijiet tieghu taht dan l-Att il-Bord ikollu s-setgha - (a) li jehtieg li tidher quddiemu kull persuna biex taghti taghrif bil-gurament jew b’dikjarazzjoni; (b) li jehtieg lil kull persuna biex tipproduci quddiemu kull kotba u dokumenti ohra. Il-gurament jinghata mic-Chairman. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 89 Kap. 141 - Revokat. (5) L-ammont fil-gimgha ta’ Ghajnuna Socjali li l-Bord jista’ jawtorizza taht is-subartikolu (1) m’ghandux ikun izjed mill- ammont li l-kap tal-familja kien ikun, hlief ghall-fatt li ma jkunx registrat taht il-Taqsima I tar-Registru ta’ l-Impieg mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizz ta’ l-Impieg, intitolat ghalih taht dan l-Att, hekk izda li l-kap tal-familja ma jinghaddx sabiex jigi stabbilit in-numru ta’ persuni f’dik il-familja ghall- finijiet tat-Taqsima I tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (6) L-oghla ammont ta’ Ghajnuna b’Emergenza fi flus li l-Bord jista’ jawtorizza taht is-subartikolu (2) m’ghandux jeccedi Lm14.50 f’xi perijodu ta’ sebat ijiem konsekuttivi izda jista’ b’danakollu jibqa’ jithallas ghal kull perijodu ta’ zmien li l-Bord jista’ jistabbilixxi fic-cirkostanzi tal-kaz. (7) L-ammont ta’ Ghajnuna b’Emergenza f’oggetti li mhumiex flus li l-Bord jista’ jawtorizza taht is-subartikolu (2) m’ghandux ikun soggett ghal xi limitu izda l-Bord ghandu jassigura, safejn hu possibbli, illi l-affarijiet li jridu jinxtraw lil hinn mill-limitu mnizzel fil-paragrafu 4 ta’ l-Ordni ta’ l-1989 dwar Ghajnuna b’Emergenza huwa assolutament ta’ htiega u li l-ispiza fuqhom se tinzamm f’limiti ragonevoli gustifikati. (8) Kull decizjoni tal-Bord taht dan l-artikolu tkun finali u konluziva. Kumitat ghal Welfare. Emendat: XIV.1988.14. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XI.2000.20. 130. (1) Ghandu jitwaqqaf Kumitat, li jkun maghruf bhala l- Kumitat ghal Welfare, li jkun maghmul minn Chairman u minn mhux inqas minn tmien membri ohra mahtura mill-Ministru li minnhom tnejn ikunu tobba, wiehed minn kull naha tal-Kamra tad- Deputati, wiehed mid-Dipartiment ghall-Harsien ta’ l-Anzjani, wiehed mid-Dipartiment tal-Welfare u wiehed mid-Dipartiment tas- Sahha. Il-membri l-ohra jkunu maghzula minn fost l-inmates ta’ l- istituzzjonijiet imsemmija fl-artikolu 93, membri tal-familji taghhom, membri tal-kumitati tax-xoghol, jew persuni ohra li, fil- fehma tal-Ministru, huma kwalifikati biex iservu fil-kumitat. (2) Il-Ministru ghandu wkoll jahtar Segretarju ghall-Kumitat, li ma jkunx membru. (3) Ic-chairman u l-membri l-ohra tal-Kumitat ikunu mahtura ghal perijodu ta’ mhux izjed minn sena, izda jkunu jistghu jergghu jinhatru mill-gdid. (4) Il-quorum ikun nofs it-total tan-numru tal-membri li jaghmlu l-Kumitat. (5) Bla hsara ghas-subartikolu (4), il-Kumitat jista’ jagixxi minkejja kull vakanza fost il-membri tieghu. (6) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il- Kumitat jista’ jirregola l-procedura tieghu stess. 90 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Funzjonijiet tal- Kumitat ghal Welfare. Emendat: XIV. 1988.15. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XVI. 1997.8. 131. (1) Il-funzjonijiet tal-Kumitat ghal Welfare ikunu - (a) li jamministra l-fondi fdati lilu skond dan l-Att jew xort’ohra, ghall-beneficcju ta’ - (i) dawk l-inmates kif imsemmijin fl-artikolu 93 u ta’ dawk l-inmates l-ohrajn li jkunu msemmija ghalhekk mill-Ministru; (ii) residenti ta’ hostels ta’ l-Istat ghall-kura u l- welfare ta’ l-anzjani kif specifikati mill-Ministru b’avviz fil-Gazzetta; u (iii) dawk li jircievu servizzi ta’ kura/ghajnuna kif moghtijin fid-djar mill-Gvern ghall-anzjani li principalment jinkludu l-bzonnijiet taghhom ta’ kuljum ta’ xiri u qadi persunali, friex tas-sodda, hasil tal-hwejjeg, tinxif u moghdija ta’ hwejjeg, attenzjoni persunali limitata, bhalma huma ghajnuna fit-tilbis, u fil-hasil, skond ma jkun mehtieg fic-cirkostanzi tal-kaz, tindif generali tad-dar, u fejn specifikament mitlub minn dak li jkun qieghed jircievi dak is-servizz, tisjir u titmigh; (b) li jircievi r-rati li jithallsu minn xi residenti ta’ dak il- hostel ghaz-zamma tieghu hekk kif il-Ministru, bi ftehim mal-Ministru responsabbli ghall-finanzi, jista’ jippreskrivi fil-Gazzetta; u, ghal dan il-ghan, il- Kumitat ghandu, minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 101, jkollu l-jedd li jigbor ir-rati msemmija qabel, jew parti minnhom, minghand id-Direttur permezz ta’ tnaqqis minn xi pensjoni, jew minn xi hlas li jkun dovut jew li jkollu jithallas lil residenti tali skond l-artikoli 93 u 94, kif ikun il-kaz; (c) meta ebda pensjoni jew hlas bhal dak imsemmi fil- paragrafu (b) ma jkunu dovuti lil residenti, jew meta r- rata ta’ dik il-pensjoni jew hlas iehor ma tkunx bizzejjed biex tkopri l-hlasijiet dovuti lill-Kumitat bis- sahha ta’ l-imsemmi paragrafu (b), li jaghmel kuntratt ma’ dak ir-residenti u/jew xi parti ohra, hekk kif ikun jehtieg il-kaz, ghal kull hlas li jista’ jkun dovut lill- Kumitat ghaz-zamma ta’ dak ir-residenti li ma jkunx jista’ jingabar bil-mod indikat fl-imsemmi paragrafu (b); (d) meta ebda pensjoni jew Ghajnuna Socjali bhal dawk imsemmija fl-artikolu 95 ma jkunu dovuti lil beneficjarju ta’ xi servizzi ta’ kura/ghajnuna moghtijin fid-djar imsemmijin fis-subartikolu (1)(a)(iii), jew meta dik il-pensjoni jew Ghajnuna Socjali tkun inqas mill-ammont li ghandu jitnaqqas minnha skond l- artikolu 95 imsemmi, li jaghmel kuntratt ma’ dak il- beneficjarju u/jew kull parti ohra, kif ikun jehtieg il- kaz, ghal kull hlas li jista’ jkun dovut lill-Kumitat skond ir-rati ta’ tnaqqis li hemm provduti fl-imsemmi artikolu 95 li ma jkunux jistghu jitpattew bil-mod SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 91 hemm imfisser; (e) li jaghti parir lill-Ministru fuq kull haga imsemmija fil-paragrafi ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, u fuq kull haga ohra li ghandha x’taqsam mal-welfare tal- kategoriji ta’ persuni msemmija fil-paragrafu (a) kif il- Ministru jista’ jirreferilu. (2) Fl-ezercizzju tal-funzjonijiet tieghu l-Kumitat jista’ jistabbilixxi kumitati sussidjarji, u dawn il-kumitati ghandhom, safejn ikun possibbli, jinkludu persuni rapprezentanti l-kategoriji msemmija fl-artikolu 130(1), b’dan li kull wiehed minn dawn il- kumitati sussidjarji jkollu bhala chairman membru tal-Kumitat. (3) Fl-amministrazzjoni tal-fondi fdati lilu, il-Kumitat ghandu jzomm dik is-sistema ta’ kontijiet u ghandu juza dawk il-proceduri ghall-kustodja u nfiq tal-flus fdati lilu kif jigi approvat mill- Accountant General u l-kotba, ir-ricevuti u r-records kollha mizmuma ghal dan l-ghan ghandhom, f’kull zmien, ikunu jistghu jigu spezzjonati mid-Direttur, mill-Accountant General, mill- Awditur Generali u minn kull ufficjal pubbliku iehor li l-Ministru jahtar ghal dan il-ghan. (4) Il-Kumitat ghandu juza l-fondi kollha fdati lilu ghall-kura, welfare u beneficcju tal-kategoriji ta’ persuni msemmija fis- subartikolu (1)(a): Izda - (i) dik il-parti minn dawk il-fondi li tigi approvata mill-Ministru tista’ tintuza mill-Kumitat ghall- ispejjez tieghu stess; u (ii) dik il-parti minn dawk il-fondi tista’, fuq direttiva tal-Ministru minn zmien ghall-iehor, tintuza ghal dak il-ghan jew klassi ta’ ghanijiet hekk kif il-Ministru jista’ jiddetermina ghall- beneficcju tal-kategoriji msemmija qabel. (5) Il-Ministru jista’ jaghti lill-Kumitat direttivi ta’ xorta generali dwar il-linji li ghandu jimxi fuqhom. (6) Il-Kumitat ghandu, mhux iktar tard minn xahrejn wara l-1 ta’ Jannar ta’ kull sena, jissottometti lill-Ministru rapport tal-hidma tieghu ghas-sena kalendarja ta’ qabel, flimkien ma’ dikjarazzjoni li turi d-dettalji ta’ l-infiq li jkun sar matul dik is-sena, flimkien ma’ dikjarazzjoni li turi d-dettalji tal-fondi fdati lilu li tqieghdu ghad- disposizzjoni tal-Kumitat u kull bilanc ta’ dawk il-fondi li jibqa’ fl- ahhar ta’ l-imsemmija sena. 92 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA XII DMIRIJIET, FUNZJONIJIET U SETGHAT SPECJALI TAD-DIRETTUR Dmirijiet u funzjonijiet tad- Direttur. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Sostitwit: II.1999.18. 132. (1) L-amministrazzjoni ta’ dan l-Att qieghda fid-Direttur (Sigurta Socjali) jew, skond il-htiega tal-kaz, fil-Kummissarju tat- Taxxi Interni. (2) B’zieda ma’ kull funzjoni ohra jew dmir iehor li jmissu lilu, b’xi ligi ohra jew bis-sahha ta’ xi ligi ohra, id-Direttur (Sigurta Socjali) ghandu, bla hsara tad-direzzjoni u l-kontroll tal-Ministeru, jaghmel dawk il-funzjonijiet u dmirijiet illi, minn zmien ghal zmien il-Gvern jista’ jordnalu. Setghat specjali tad-Direttur. Emendat: XVI.1989.25; Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXI.1996.56; II.1999.19. 133. B’zieda mas-setghat moghtija lilu minn xi jew kull disposizzjonijiet ta’ qabel f’dan l-Att jew mid-disposizzjonijiet ta’ xi ligi ohra, id-Direttur ghandu wkoll is-setgha - (a) li jaghti guramenti bil-ghan li jaqdi l-funzjonijiet tieghu b’mod ahjar, u sabiex dan l-Att ikun amministrat u esegwit b’mod ahjar, liema setgha hu jista’ wkoll jiddelega lil xi ufficjal iehor tad- Dipartiment tieghu; (b) li jordna lil kull persuna, inkluzi lil xi ufficjal pubbliku fis-servizz tal-Gvern u lil xi Bank jew ditta, socjeta , kumpannija jew korporazzjoni li jaghtuh l- informazzjoni kollha li jista’ jinhtieg sabiex ikun jista’ jiehu kull decizjoni jew jirrivedi kull decizjoni, li hu jista’ jiehu taht id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l- Att; u minkejja d-disposizzjonijiet ta’ xi ligi ohra li jkunu jehtiegu li tinzamm is-segretezza mghoddija qabel, fi jew wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, dawk l- ufficjali hawn imsemmija f’dan il-paragrafu huma b’dan awtorizzati li jaghtu lid-Direttur dik l- informazzjoni li jista’ jkun jinhtieg: Kap. 9. Izda hlief sa fejn ikun mehtieg sabiex ikun jista’ jaghmel u jaqdi kif jixraq, il-funzjonijiet u dmirijiet tieghu jew ghall-iskopijiet ta’ prosekuzzjoni quddiem il-qorti, id-Direttur ikun marbut li jzomm is-segretezza dwar kull taghrif moghti lilu bis-sahha ta’ dan il- paragrafu, illi, hlief kif hemm f’dan il-paragrafu, imissu jinzamm sigriet, u d-disposizzjonijiet ta’ l- artikolu 133 tal-Kodici Kriminali ikunu jghoddu ghal kull ksur volontarju ta’ dan id-dmir: Izda iktar, id-disposizzjonijiet tal-proviso li jigi minnufih qabel dan ghandhom japplikaw ukoll ghal kull ufficjal jew impjegat iehor tad-Dipartiment involut li, ghal kull raguni li tkun, jintebah b’din l- informazzjoni waqt il-qadi xieraq ta’ dmirijietu; (c) li jordna kull persuna li turi l-prospett taghha tat-taxxa fuq l-income u/jew l-istimi sabiex jigi stabbilit x’inhu d-dhul nett jew qligh taghha. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 93 TAQSIMA XIII DISPOSIZZJONIJIET GENERALI Ftehim reciproku. Rinumerat: XXIV. 1993.2. Emendat: XXV.1994.2. 134. (1) Sabiex jinghata effett ghal xi ftehim mal-Gvern ta’ xi pajjiz, li jkun ftehim li jahseb ghal reciprocita fi hwejjeg ta’ sigurta socjali, il-Ministru jista’ jaghmel ordni biex ibiddel jew jadatta dan l-Att fil-hdim tieghu ghall-kazijiet li jintlaqtu mill-ftehim. (2) Il-Ministru jista’, permezz ta’ ordni, jestendi l-hdim ta’ dan l-Att, ghal dak li ghandu x’jaqsam ma’ Ghajnuna Socjali u Medika, jew l-ghoti ta’ Pensjoni ta’ l-Eta , Pensjoni ghal Disabilita jew Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta, lill-persuni li ma jkunux cittadini ta’ Malta, sabiex iwettaq xi konvenzjoni, ftehim jew arrangamenti li Malta tkun parti fihom, u li jkunu jipprovdu ghal reciprocita f’dawk li huma Ghajnuna Socjali u Medika jew fl-ghoti ta’ dawn il-pensjonijiet. Posta bla hlas. Rinumerat: XXIV. 1993.2. 135. Certifikati u dokumenti ohra li jistghu jintalbu mid- Direttur ghall-ahjar amministrazzjoni u twettiq ta’ dan l-Att, jistghu jintbaghtu minghajr ma jsir hlas ta’ pustagg lid-Direttur f’envelopes immarkati "Sigurta Socjali". Rizerva. Kap. 120, Kap. 136, Kap. 147, Kap. 148 - Revokati 136. (1) Ir-regolamenti u l-ordnijiet kollha li hemm fis-sehh taht l-Att dwar il-Pensjonijiet ghax-Xjuh, l-Att dwar id-Direttur tas-Servizzi Socjali, l-Att dwar is-Sigurta Nazzjonali u l-Att dwar l-Ghajnuna Nazzjonali ghandhom, bit-tibdiliet, adattazzjonijiet u limitazzjonijiet mehtiega, u sakemm ma jkunux inkonsistenti mad- disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jibqghu fis-sehh u jkollhom effett daqslikieku saru taht dan l-Att u jistghu hekk jigu mhassra, emendati jew sospizi skond il-kaz. (2) Kull riferenza f’xi ligi ohra ghall-ligijiet imsemmija fis- subartikolu (1), li jkunu riferenzi ta’ natura generali, ghandhom jidhlu minflokhom riferenzi ghat-titolu ta’ dan l-Att. Emendata: XIV.1988.16; XVI.1989.26; VIII.1992.39; XXI.1996.57. L-EWWEL SKEDA (Artikolu 5) Impiegi Assigurabbli TAQSIMA I IMPIEGI Kap. 134 - Revokat. 1. Impiegi f’Malta taht kull kuntratt ta’ servizz jew tahrig bhala apprendista, bil-miktub jew orali, u sew espress jew mifhum, li jinkludi mpieg minn jew taht il-Gvern ta’ Malta. Ghall-ghan ta’ din l-Iskeda "tahrig" ghandha l-istess tifsira moghtija lilha skond l- artikolu 2 ta’ l-Att dwar it-Taghlim fl-Industrija: Izda, bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ xi ftehim ma’ xi pajjiz iehor, impieg kif intqal qabel barra minn Malta ghandu jitqies bhala mpieg f’Malta jekk l-impjegat koncernat ikun 94 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI ordinarjament residenti f’Malta u l-principal ikun il-Gvern ta’ Malta jew jekk ikollu post ta’ negozju f’Malta. 2. Impieg kif fuq imsemmi barra minn Malta - (a) bhala kaptan jew membru ta’ l-ekwipagg ta’ xi bastiment jew bicca tal-bahar registrat Malta; (b) bhala pilota, kmandant, navigatur jew membru ta’ l- ekwipagg ta’ xi ingenju ta’ l-ajru licenzjat Malta; (c) abbord ta’ xi bastiment, jew bicca tal-bahar, li ma jkunx bhala kaptan jew membru ta’ l-ekwipagg: Izda - (i) dan l-impieg ikun ghall-iskopijiet tal-bastiment jew bicca tal-bahar jew ekwipagg tieghu jew ta’ xi passiggieri jew merkanzija jew posta mghobbija fuqu; (ii) meta l-impjegat koncernat ma jkunx cittadin Malti, il-kuntratt ikun sar Malta, u, fil-kazijiet kollha, irrispettivament minn nazzjonalita ta’ l- impjegat, ikun sar bi skop tat-twettiq tieghu (ghal kollox jew f’parti minnu) waqt li l- bastiment jew bicca tal-bahar ikun fil-vjagg; u (iii) il-principal ikollu post tan-negozju f’Malta; (d) abbord ta’ xi ingenji ta’ l-ajru, li ma jkunx bhala pilota, kmandant, navigatur jew membru ta’ l- ekwipagg: Izda - (i) dan l-impieg ikun ghal skopijiet ta’ l-ingenji tal- ajru jew l-ekwipagg tieghu jew ta’ xi passiggieri jew merkanzija jew posta mghobbija fuqu; (ii) meta l-impjegat koncernat ma jkunx cittadin Malti, il-kuntratt ikun sar Malta, u, fil-kazijiet kollha, irrispettivament minn nazzjonalita ta’ l- impjegat, ikun sar bi skop tat-twettiq tieghu (ghal kollox jew f’parti minnu) waqt li l-ingenju ta’ l-ajru ikun fit-titjira tieghu; u (iii) il-principal ikollu post tan-negozju f’Malta. 3. Servizz wara l-14 ta’ Awissu, 1979, f’xi wahda mill-karigi specifikati fl-artikoli 48, 59(1), 80 u 88 tal-Kostituzzjoni. 4. Servizz wara l-5 ta’ Jannar, 1981, bhala membru tal-Kamra tad-Deputati, barra minn servizz f’xi wahda mill-karigi specifikati fl-artikoli 59(1), 80 u 88 tal-Kostituzzjoni, hlief meta l-persuna koncernata tkun persuna li tahdem ghaliha nnifisha. 5. Kull perijodu wara l-1 ta’ April, 1978 li matulu persuna tkun qed taghmel kors ta’ studju jew ta’ taghlim full-time taht l- Iskema Haddiem-Student jew Skular-Haddiem jew xi skemi ohra bhal dawn, li jinvolvu perijodi distinti ta’ xoghol u ta’ studju, li ghalih tkun qed tircievi rimunerazzjoni. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 95 Kap. 278. 6. Impjegati tal-Gvern li jkunu gew mehlusa b’leave minghajr hlas milli jwettqu dmirijiethom mal-Gvern biex isiru membri ta’ socjeta koperativa primarja skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Socjetajiet Koperativi. TAQSIMA II IMPIEGI ECCETTWATI 1. Impieg ta’ xorta okkazjonali hlief ghall-iskopijiet tas- sengha jew negozju tal-principal. 2. Impieg ta’ persuna li ma tkunx ordinarjament residenti f’Malta jekk il-principal ta’ dik il-persuna ma jkunx residenti f’Malta u ma jkollux xi post tan-negozju hemm. 3. Impieg minn kull principal ghal anqas minn tmien sighat f’gimgha kalendarja. 4. Impieg bhala segretarju jew skrivan ta’ socjeta , kazin, istitut filantropiku, skola jew korp jew istitut iehor bhal dan, meta servizz persunali jkun ordinarjament biss mehtieg okkazjonalment u barra mill-hinijiet ordinarji tax-xoghol, izda s-sighat li ssir riferenza ghalihom fil-paragrafu 3 ta’ din it-Taqsima ma ghandhomx jinqabzu. 5. Impieg ta’ persuna li ma tkunx ordinarjament residenti f’Malta jekk il-principal ta’ dik il-persuna ikun qieghed ihallas kontribuzzjonijiet dwar dik il-persuna taht skema ta’ sigurta socjali f’pajjiz iehor. 6. Impieg ta’ xi diretturi f’xi socjeta , ghall-finijiet ta’ dik is- socjeta , fejn f’din is-socjeta jkunu nghaqdu flimkien persuni li jkunu jigu minn xulxin, sa u nkluzi kugini fl-ewwel grad u/jew in- nisa taghhom jew zwieghom, sakemm xi diretturi bhal dawk ikunu huma nnifishom socji bhal dawk jew in-nisa ta’ jew zwieg dawk is- socji. 7. Impieg ta’ xi azzjonist maggoritarju f’xi socjeta ghall- finijiet ta’ dik is-socjeta ; u ghal dan il-ghan kull azzjonist jibqa’ jitqies li hu azzjonist maggoritarju jekk, minkejja l-fatt li n-numru ta’ azzjonijiet tieghu ma jkunx jikkostitwixxi l-maggoranza, il- valur jew il-poteri marbutin mal-holding tieghu ikun iktar mill- valur jew il-poteri totali aggregati marbutin mal-holding ta’ l- azzjonisti l-ohrajn f’dik is-socjeta . Kap. 452. 8. B’sehh mis-6 ta’ Jannar, 1992, impieg ta’ persuna li tkun lahqet l-eta tal-pensjoni, kemm-il darba l-paga fil-gimgha jew is- salarju taghha ma jaqbizx il-paga minima nazzjonali, jew l- ekwivalenti taghha fix-xahar, li tkun applikabbli ghal persuni ta’ l- eta ta’ tmintax-il sena jew izjed stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali. 9. B’sehh mill-4 ta’ Lulju, 1988, impieg ta’ persuna bhala Assistenta Socjali Kazwali mad-Dipartiment tal-Kura ta’ l-Anzjani 96 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI tal-Gvern ta’ Malta. Emendata: XX.1987.15; XIV.1988.17; XVI.1989.27; XVI.1990.50; XIII.1991.42; VIII.1992.40; XXIV.1993.15; XXV.1994.2, 33; XXVII.1995.13; XXI.1996.58; II. 1999.20; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; II. 2002.75, 76, 77. Sostitwita: A.L. 422 ta’ l- 2002; A.L. 436 ta’ l- 2003. IT-TIENI SKEDA (Artikoli 12, 20, 23, 27, 30, 66, 68, 73, 76 u 76A) Kalkoli tal-mezzi ghall-finijiet ta’ ezenzjoni mill-hlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi u ghall-ghoti ta’ Ghajnuna Socjali, Ghajnuna ghal Mard, Ghajnuna Medika bla Hlas, Pensjoni ta’ l-Eta , Pensjoni ghal Disabilita , Pensjoni ghal Persuna b’Vista Batuta, Pensjoni ghall-Wens, Allowance tat-Tfal, Allowance Supplimentari u Allowance ghal tifel b’Disabilita. TAQSIMA I EZENZJONI MILL-HLAS TA’ KONTRIBUZZJONIJIET TAT-TIENI KLASSI 1. Fil-kalkoli tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 12, ghandu jitqies - (a) il-valur ta’ kull proprjeta (minbarra d-dar tar- residenza) ta’ dik il-persuna li tkun, jew tista’ tkun, investita jew tintuza bi qligh, bl-eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija u hwejjeg ohra personali: Izda, meta l-flus fil-Bank u fl-idejn (inkluzi xi assi likwidi, depoziti ghal xi zmien, bonds, stocks, azzjonijiet jew titoli ohra) u l-valur kapitali ta’ kull proprjeta immobbli urbana (b’eskluzjoni tad-dar tar- residenza) li ma tkunx qed tintuza bi qligh, ikunu flimkien jaqbzu Lm4,000 fil-kaz ta’ persuna wahedha jew ta’ armel jew armla, jew Lm7,000 fil-kaz ta’ persuna mizzewga, il-persuna li tkun qed titlob ezenzjoni mill-hlas ta’ kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi ghandha titqies li ma tkunx intitolata ghal din l- ezenzjoni; u (b) bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ din it-Taqsima, kull dhul jew privilegg li huwa ricevut jew jista’ jigi ricevut minn, jew ikun ta’ tgawdija ghal, dik il-persuna. 2. Meta r-rizorsi kapitali totali msemmijin fil-paragrafu 1(a) ta’ din it-Taqsima, ma jkunux jaqbzu l-limiti hemm imsemmijin - (a) l-ewwel Lm250 minn dawn ir-rizorsi kapitali ma ghandux jinghata kaz taghhom; u (b) il-valur ta’ kull proprjeta immobbli urbana msemmija fil-proviso li tinsab ma’ l-imsemmi subparagrafu (a) ghandu jitqies li jkun qieghed jipproduci dhul ta’ kull sena ekwivalenti ghal 5.5% tal-valur kapitali tieghu. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 97 3. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg li huwa, jew jista’ jigi, ricevut jew jitgawda mill-persuna li tkun qed titlob ezenzjoni mill- hlas ta’ kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi, ma ghandhomx jitqiesu - (a) kull ghajnuna, pensjoni, beneficcju jew allowance li jithallsu taht dan l-Att; (b) kull beneficcju ghal mard moghti minn socjeta filantropika jew trade union; (c) kull somma mhallsa minn fond tal-karita ; Kap. 207. (d) kull pensjoni ohra li ma tkunx pensjoni li tithallas bis- sahha ta’ l-artikolu 16A ta’ l-Att dwar it-Tarzna ta’ Malta li tkun qed tithallas mhux bis-sahha ta’ dan l- Att; u (e) l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku. TAQSIMA II GHAJNUNA GHAL MARD 1. Fil-kalkolu ta’ mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 20, ghandu jitqies - (a) bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ din it-Taqsima, il-valur ta’ kull proprjeta (minbarra d-dar tar-residenza) li tkun tal-membri kollha tal-familja li la jkunu persuni mpjegati lanqas persuni li jinpjegaw lilhom infushom jew persuni li jahdmu ghalihom infushom skond dan l-Att li hija jew tista’ tkun, investita jew uzata bi qligh b’eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija jew oggetti ohra persunali: Izda, meta l-flus fil-Bank u fl-idejn (inkluzi assi likwidi, depoziti ghal xi zmien, bonds, stocks, azzjonijiet u titoli ohra) u l-valur kapitali ta’ kull proprjeta immobbli urbana (bl-eskluzjoni tad-dar fejn wiehed joqghod) li ma tkunx qed tintuza bi qligh, ikunu flimkien jaqbzu - (i) Lm6,000 fil-kaz ta’ familja li tikkonsisti f’membru wiehed biss jew f’numru ta’ membri li l-kap taghhom ikun persuna mhux mizzewga jew genitur singlu; jew (ii) Lm10,000 fil-kaz ta’ familja li tikkonsisti f’ghall-anqas il-kap tal-familja u martu; il-persuna li tkun qed titlob l-Ghajnuna ghal Mard ma ghandhiex titqies li tkun intitolata ghal dik l-ghajnuna; u 98 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (b) bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 4 ta’ din it-Taqsima, kull dhul jew privilegg li huwa, jew jista’ jigi, ricevut jew ikun ta’ tgawdija minn xi membru tal- familja li la jkun persuna mpjegata lanqas persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha skond dan l-Att: Izda kull proprjeta jew dhul li ghandhom ikunu kalkolati ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima skond id- disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu ghandhom jinkludu kull proprjeta jew dhul li xi membru tal-familja kif intqal qabel f’din it-Taqsima kien direttament jew indirettament cahhad lilu nnifsu minnhom sabiex ikollu jedd ghal Ghajnuna ghal Mard jew sabiex ikollu jedd ghal rata aktar vantagguza: Kap. 452. Izda wkoll, meta membru, li ma jkunx il-kap tal- familja jew martu, jkun persuna impjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha, jekk il-paga gross jew id-dhul gross taghha, skond il-kaz, ma jkunx izjed minn 35% tal-paga minima nazzjonali applikabbli ghal persuni ta’ l-eta ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali mahrug taht l-Att dwar l-Impiegi u r- Relazzjonijiet Industrijali, matul il-perijodu li dwaru dik l-ghajnuna tkun dovuta, dak il-membru ma ghandux, ghall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, jitqies bhala persuna impjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li tahdem ghaliha nnifisha . 2. Meta r-rizorsi kapitali kollha li hemm riferenza ghalihom fil-paragrafu 1(a) ta’ din it-Taqsima, ma jkunux jaqbzu l-limiti msemmija - (a) l-ewwel Lm250 ta’ dawn ir-rizorsi kapitali ma ghandhomx jitqiesu; u (b) il-valur ta’ kull proprjeta immobbli urbana msemmija fil-proviso li tinsab ma’ l-imsemmi subparagrafu (a) ghandu jitqies li jkun qieghed jipproduci dhul fis-sena ekwivalenti ghal 5.5% tal-valur kapitali tieghu. 3. Meta xi membru, kif intqal qabel f’din it-Taqsima, tal- familja, minbarra l-kap tal-familja u l-mara tieghu, ikollu fil- pussess tieghu xi proprjeta bhal dik imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ din it-Taqsima - (a) il-valur kollu ta’ xi dar tar-residenza li jkollu fil-futur jew parti minnha li tkun proprjeta ta’ dan il-membru bil-hsieb li jkun ser jizzewweg, ma ghandux jitqies; (b) nofs il-valur ta’ xi proprjeta ohra bhal din ma ghandux jitqies hlief jekk din il-proprjeta ma tkunx giet trasferita jew moghtija lilu mill-kap tal-familja jew il- mara tieghu fi zmien it-tnax-il xahar minnufih qabel ma ssir it-talba ghall-ghajnuna ghal mard. 4. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg li huwa, jew jista’ jigi, ricevut jew jitgawda minn xi membru kif intqal qabel f’din it- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 99 Taqsima tal-familja, ma ghandhomx jitqiesu - (a) l-ewwel Lm40 li johorgu mill-uzu tal-proprjeta ; (b) xi Ghajnuna Socjali, Ghajnuna dwar il-Lebbra, Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi, Ghotja ghal Halib u Ghajnuna ghal Mard li jithallsu taht dan l-Att u xi pensjoni jew pensjonijiet (sew jekk imhallsin taht dan l-Att sew jekk le) sa ammont massimu totali ekwivalenti ghall-ghadd kollu ta’ l-oghla rata tal- Pensjoni Minima Nazzjonali, inkluza l-allowance addizzjonali li tithallas, skond l-istat civili ta’ min ikun qed jaghmel it-talba kif imsemmi fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; (c) kull Allowance Supplimentari, Allowance tat-Tfal, Allowance ghal Min Jiehu Hsieb, Allowance ghal Tifel b’Disabilita jew Beneficcju tal-Maternita imhallas taht dan l-Att; u Kap. 123. (d) 81.6% tad-dhul nett totali jew ta’ xi privilegg, beneficcju jew allowance jew ta’ xi pensjoni zejda li tkun qieghda jew tista’ tigi ricevuta jew gawduta minn dak il-membru tal-familja, barra mill-kap tal-familja jew mill-mara tieghu, u, ghal dan il-ghan, id-dhul nett totali, il-privilegg, il-beneficcju, l-allowance jew il- pensjoni zejda ghandhom jitnaqqsu b’kull hlas ta’ taxxa fuq l-income li jsir mill-persuna li tkun skond l- Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, u l-espressjoni "pensjoni zejda" tfisser kull parti mill-pensjoni li tkun ’il fuq mill-pensjoni minima nazzjonali kif imsemmi fis-subparagrafu (b); (e) kull ammont imsemmi fil-paragrafu 3(b) u (c) tat- Taqsima I ta’ din l-Iskeda; (f) kull stipendju ricevut minn xi membru tal-familja, li ma jkunx il-kap tal-familja jew il-konjugi ta’ dak jew dik il-kap tal-familja fiz-zmien meta jkun qed isir kors ta’ studji jew istruzzjoni full-time taht kull skema li tithaddem mill-Gvern, sew jekk din tkun jew ma tkunx tinvolvi perijodi ta’ xoghol u ta’ studju; u, ghal dan il- ghan, "stipendju" ma tinkludix xi paga jew rimunerazzjoni ohra li tista’ tithallas lill-persuna involuta matul xi fazi ta’ studju li tista’ tkun parti minn skema bhal dik; u (g) l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku. 5. Ghall-finijiet ta’ din it-taqsima, "mara tieghu" ghandha tinkludi dik il-mara li, fl-opinjoni tad-Direttur, qed tghix mal-kap tal-familja daqslikieku kienet il-mara tieghu mizzewga, u fil-kaz fejn il-mara tkun, fl-opinjoni tad-Direttur, il-kap tal-familja, ragel li fl-opinjoni tad-Direttur ikun joqghod ma’ dik il-kap ta’ familja bhallikieku kien ir-ragel taghha mizzewweg matul xi perijodu li 100 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI matulu l-Ghajnuna ghal Mard tkun qieghda jew tista’ tithallas lill- kap tal-familja skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 6. Meta kap ta’ familja jkun qieghed jircievi Ghajnuna ghal Mard taht dan l-Att, kwalunkwe zieda moghtija effett f’xi zmien wara s-6 ta’ Jannar, 1989 li ghaliha jista’ jigi intitolat hu jew xi membru iehor (kif inrtqal qabel f’din it-Taqsima) tal-familja tieghu dwar xi pensjoni, beneficcju, ghajnuna jew allowance hekk kif imhallas lilu jew lil xi membru iehor tal-familja tieghu taht dan l- Att matul l-istess perijodu li fih hu jkun qed jircievi l-imsemmija Ghajnuna ghal Mard, ma ghandhiex titqies fil-kalkolazzjoni tal- mezzi ta’ dik il-familja ghal finijiet biex jigi stabbilit jekk ghadx baqa’ jedd jew le ghal dik l-Ghajnuna ghal Mard. TAQSIMA III GHAJNUNA MEDIKA BLA HLAS 1. Fil-kalkolu ta’ mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 23, ghandu jitqies - (a) salv id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ din it- Taqsima, il-valur ta’ kull proprjeta (minbarra d-dar tar- residenza) li tkun tal-membri kollha tal-familja li hija jew tista’ tkun, investita jew uzata bi profitt b’eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija jew oggetti ohra personali: Izda, meta l-flus fil-bank u fl-idejn (inkluzi assi likwidi, depoziti ghal xi zmien, bonds, stocks, azzjonijiet u securities ohra) u l-valur kapitali ta’ kull proprjeta immobbli urbana (bl-eskluzjoni tad-dar fejn wiehed joqghod) li ma tkunx qed tintuza bi qligh, ikunu flimkien jaqbzu - (i) Lm4,000 fil-kaz ta’ familja li tikkonsisti f’membru wiehed biss jew f’numru ta’ membri li l-kap taghhom ikun persuna mhux mizzewga jew genitur singlu; jew (ii) Lm7,000 fil-kaz ta’ familja li tikkonsisti f’ghall- anqas il-kap tal-familja u martu, il-persuna li tkun qed titlob l-Ghajnuna Medika bla Hlas ma ghandhiex titqies li tkun intitolata ghal dik l- ghajnuna; u (b) salv id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 4 ta’ din it- Taqsima, kull dhul jew privilegg li huwa, jew jista’ jigi, ricevut jew ikun ta’ tgawdija minn xi membru tal- familja: Izda kull proprjeta jew dhul li ghandhom ikunu kalkolati ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima skond id- disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu ghandhom jinkludu kull proprjeta jew dhul li xi membru tal-familja kien direttament jew indirettament SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 101 cahhad lilu nnifsu minnhom sabiex ikollu jedd ghal Ghajnuna Medika bla Hlas. 2. Meta r-rizorsi kapitali totali li hemm riferenza ghalihom fil-paragrafu 1(a) ta’ din it-Taqsima, ma jkunux jaqbzu l-limiti msemmija - (a) l-ewwel Lm250 ta’ dawn ir-rizorsi kapitali ma ghandhomx jitqiesu; u (b) il-valur ta’ kull proprjeta immobbli urbana msemmija fil-proviso li tinsab ma’ l-imsemmi subparagrafu (a) ghandu jitqies li jkun qieghed jipproduci dhul fis-sena ekwivalenti ghal 5.5% tal-valur kapitali tieghu. 3. Meta xi membru tal-familja, minbarra l-kap tal-familja u l- mara tieghu, ikollu fil-pussess tieghu xi proprjeta bhal dik imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ din it-Taqsima - (a) il-valur kollu ta’ xi dar tar-residenza li jkollu fil-futur jew parti minnha li tkun proprjeta ta’ dan il-membru bil-hsieb li jkun ser jizzewweg, ma ghandux jitqies; (b) nofs il-valur ta’ xi proprjeta ohra bhal din ma ghandux jitqies hlief jekk din il-proprjeta tkun trasferita jew moghtija lilu mill-kap tal-familja jew il-mara tieghu fi zmien it-tnax-il xahar minnufih qabel ma ssir it-talba ghall-Ghajnuna Medika bla Hlas. 4. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg li huwa, jew jista’ jigi, ricevut jew jitgawda minn xi membru tal-familja, ma ghandhomx jitqiesu - (a) l-ewwel Lm40 li johorgu mill-uzu tal-proprjeta ; (b) xi Ghajnuna Socjali, Ghajnuna dwar il-Lebbra, Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi, Ghotja ghal Halib u Ghajnuna ghal Mard li jithallsu taht dan l-Att u xi pensjoni jew pensjonijiet (sew jekk imhallsin taht dan l-Att sew jekk le) sa ammont massimu totali ekwivalenti ghall-ghadd kollu ta’ l-oghla rata tal- pensjoni minima nazzjonali, inkluza l-allowance addizzjonali li tithallas skond l-istat civili ta’ min ikun qed jaghmel it-talba kif imsemmi fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; (c) kull Allowance Supplimentari, Allowance tat-Tfal, Allowance ghal Tifel b’Disabilita jew Beneficcju tal- Maternita imhallas taht dan l-Att; u (d) 81.6% tad-dhul nett totali, jew ta’ xi paga jew salarju jew ta’ xi privilegg, beneficcju jew allowance jew ta’ pensjoni zejda li tkun qieghda jew tista’ tigi ricevuta jew imgawdija minn xi membru tal-familja, barra mill- kap tal-familja jew mill-mara tieghu; u ghal dan il- ghan, id-dhul nett totali, paga, salarju jew pensjoni ghandhom jitqiesu bhala d-dhul gross totali, paga, salarju jew pensjoni neqsin kull hlas li l-persuna koncernata tista’ taghmel ta’- Kap. 123. 102 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI l-Income; (ii) spejjez li jintefqu ghall-ivjaggar permezz tat- trasport pubbliku, jew b’kull forma ohra ta’ trasport li tista’ tkun provduta mill-principal tal- persuna koncernata, sal-post tax-xoghol u lura; u (iii) dawk l-ispejjez li jsiru mill-persuna koncernata sabiex tiggenera dak id-dhul, u l-espressjoni "pensjoni zejda" tfisser kull pensjoni li tkun ’il fuq mill-pensjoni minima nazzjonali kif imsemmija fis-subparagrafu (b); (e) l-ammonti kollha msemmija fil-paragrafu 3(b) u (c) tat-Taqsima I ta’ din l-Iskeda; L.S.452.62 (f) kull allowance fil-gimgha li tithallas minn principal skond l-Ordni ta’ standard nazzjonali dwar Allowance fil-Gimgha; (g) kull beneficcju, dhul, privilegg jew ghotja dovuta lil membru ta’ familja taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ xi wahda mill-Manpower Incentive Schemes imhabbrin mill-Gvern, ghall-ewwel tnax-il gimgha ta’ jedd ghalihom; (h) kull stipendju ricevut minn membru tal-familja, barra mill-kap tal-familja jew ir-ragel jew il-mara ta’ dak il- kap tal-familja fiz-zmien meta jkun qed isir kors ta’ studji jew istruzzjoni full-time taht kull skema li tithaddem mill-Gvern, sew jekk din tkun jew ma tkunx tinvolvi perijodi ta’ xoghol u ta’ studji distinti; u, ghal dan l-ghan, "stipendju" ma tinkludix xi paga jew rimunerazzjoni ohra li tista’ tithallas lill-persuna koncernata matul xi fazi ta’ studju li tista’ tkun parti minn skema bhal dik; (i) kontribuzzjonijiet li jsiru taht dan l-Att; u (j) l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku. 5. Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, "mara tieghu" ghandha tinkludi dik il-mara li, fl-opinjoni tad-Direttur, qed tghix mal-kap tal-familja daqslikieku kienet il-mara tieghu mizzewga u fil-kaz fejn il-mara tkun, fl-opinjoni tad-Direttur, il-kap tal-familja, ragel li fl-opinjoni tad-Direttur ikun joqghod ma’ dik il-kap ta’ familja bhallikieku kien ir-ragel taghha mizzewweg, matul kull perijodu li matulu l-Ghajnuna Medika bla Hlas tkun qieghda jew tista’ tinghata lill-kap tal-familja skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 103 TAQSIMA IV PENSJONI TA’ L-ETA U PENSJONI GHALL-WENS 1. Sabiex jinhadmu x’inhuma il-mezzi ghall-finijiet ta’ l- artikoli 66 u 68, ghandhom jitqiesu kull proprjeta (minbarra d-dar tar-residenza) dhul jew privilegg skond kif imsemmi fil-paragrafu 1 tat-Taqsima I ta’ din l-Iskeda; u, bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ din it-Taqsima, meta l-limiti indikati fl-imsemmi proviso li hemm mal-paragrafu 1(a) tat-Taqsima I ta’ din l-Iskeda jinqabzu, il-persuna li tkun qed titlob li tinghata Pensjoni ta’ l-Eta jew Pensjoni ghall-Wens, skond il-kaz, ghandha titqies li ma tkunx intitolata ghal dik il-pensjoni: Izda fil-kalkolu tal-mezzi skond dan il-paragrafu, minflok il-limiti stipulati fil-proviso li hemm mal-paragrafu (a) tat-Taqsima I ta’ din l-Iskeda, ghandhom minflok jittiehdu in konsiderazzjoni fil-kalkolu tal-mezzi Lm6,000 fil-kaz ta’ persuna wehidha jew ta’ armel jew armla jew Lm10,000 fil-kaz ta’ ragel mizzewweg. 2. Il-mezzi li jingabru, jew li jistghu jingabru, minn xi proprjeta , dhul jew privilegg skond ma jidher fit-Taqsima I ta’ din l-Iskeda ghandhom jinhadmu bil-mod indikat fil-paragrafi 2 u 3 (bl-eskluzjoni tal-paragrafu 3(a) u (d) ta’ l-imsemmija Taqsima I); izda hekk illi, ma ghandhomx jitqiesu - (a) l-ewwel Lm165 ta’ dawk il-mezzi, fil-kaz ta’ koppja mizzewga; jew (b) l-ewwel Lm115 ta’ dawk il-mezzi, fil-kaz ta’ persuna mhux mizzewga jew li tkun romlot; u (c) kull Ghajnuna Medika, kull Allowance Supplimentari, Allowance tat-Tfal, Allowance ghal Min Jiehu Hsieb, Allowance ghal Tifel b’Disabilita jew Beneficcju dwar il-Maternita li jithallsu taht dan l-Att; (d) l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku. 3. Kull proprjeta jew dhul li ghandhom ikunu kalkolati ghall- finijiet ta’ din it-Taqsima skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-Taqsima, ghandhom jinkludu kull proprjeta jew dhul li l- persuna koncernata tkun direttament jew indirettament cahhdet lilha nnifisha minnhom sabiex ikollha jedd ghal Pensjoni ta’ l-Eta , jew Pensjoni ghall-Wens, skond il-kaz, jew biex ikollha jedd ghal rata aktar vantagguza; hekk izda li, meta d-dhul li l-persuna involuta tkun direttament jew indirettament cahhdet lilha nnifisha minnu jkollu x’jaqsam ma’ xi skema ohra ta’ ghajnuna finanzjarja jew sussidju ghal pensjonanti li tkun imhaddma mill-Gvern ta’ Malta jew f’ismu, id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu m’ghandhomx japplikaw dwar dik l-ghajnuna jew dak is-sussidju. 4. Sabiex jinhadmu l-mezzi ta’ koppja mizzewga ghall- finijiet ta’ l-ghoti ta’ Pensjoni ta’ l-Eta ’, ghandha titqies xi tkun il- proprjeta (minbarra d-dar tar-residenza) tal-koppja jew id-dhul li jkun qieghed jigi, jew li jista’ jigi, ricevut minn kull wiehed jew 104 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI wahda mill-koppja: Izda, meta ma jkunx hemm komunjoni ta’ l-akkwisti bejniethom jew ghaliex din il-komunjoni ta’ l-akkwisti kienet giet eskluza b’kuntratt jew ghaliex tkun inhallet b’rizultat tas- separazzjoni legali taghhom, ghandha titqies biss dik il-proprjeta li tkun ta’, jew dak id-dhul li jkun qieghed jigi jew li jista’ jigi, ricevut, minn kull wiehed jew wahda mill-koppja, hekk izda li fil- kaz fejn il-koppja tkun separata de facto, jigi kkonsidrat (a) il- proprjeta li tappartjeni lill-komunjoni ta’ l-akkwisti, u (b) dak id- dhul biss li jigi ricevut jew li jista’ jigi ricevut minghand ir- rikorrent: Izda wkoll kull wiehed jew wahda mill-koppja li dwarhom tghodd il-proviso ta’ qabel din ghandhom ikunu intitolati sabiex jircievu ir-rata li tkun applikabbli lill-persuna wahedha jew lil armel jew armla skond it-Taqsima II tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l-Att kif imnaqqsa bil-mezzi ta’ kull gimgha li jkunu attribwibbli lill kull wiehed minnhom. 5. Meta ragel mizzewweg li jkun separat minn ma’ martu legalment jew de facto jipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li jkun qieghed ihallas xi somma lil martu bhala kondizzjoni integrali tas-separazzjoni taghhom, dik is-somma ghandha titnaqqas meta jigu kalkolati il-mezzi tieghu. TAQSIMA V PENSJONI GHAL DISABILITA U PENSJONI GHAL PERSUNI B’VISTA BATUTA 1. Fil-kalkolu tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 27, ghandu jitqies - (a) il-valur ta’ kull proprjeta (minbarra d-dar ta’ residenza) ta’ dik il-persuna li tkun, jew tista’ tkun, investita jew tintuza bi qligh, bl-eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija u hwejjeg ohra personali; u (b) bla hsara ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ din it-Taqsima, kull dhul jew privilegg li huwa ricevut jew jista’ jigi ricevut minn, jew ikun ta’ tgawdija ghal dik il-persuna, kalkolat fuq bazi ta’ gimgha. 2. Il-mezzi li jistghu jingabru minn xi proprjeta kif deskritt taht il-paragrafu 1(a) taht din it-Taqsima, li mhux qed tintuza bi qligh ghandhom jigu kkalkolati kif gej: (a) l-ewwel Lm250 ta’ proprjeta bhal dik ma ghandux jinghata kaz taghhom; u (b) il-valur ta’ proprjeta bhal dik fl-eccess ta’ Lm250 ghandu jitqies li qed jirrendi dhul fil-gimgha ekwivalenti ghal 0.11% tal-valur kapitali taghha. 3. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg kif deskritt taht il- paragrafu 1(b) ta’ din it-Taqsima, ma ghandhomx jitqiesu - SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 105 (a) kull beneficcju ghal mard moghti minn socjeta filantropika jew trade union; (b) kull somma mhallsa minn fond tal-karita ; u (c) kull Ghajnuna Medika, Allowance tat-Tfal, Allowance ghal Tifel b’Disabilita jew Beneficcju ghal Maternita li jithallsu taht dan l-Att; u (d) l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku. 4. Sabiex jinhadmu l-mezzi ta’ koppja mizzewga ghall- finijiet ta’ l-ghoti ta’ Pensjoni ghal Disabilita jew Pensjoni ghal Persuni b’Vista Batuta, ghandha titqies xi tkun il-proprjeta (minbarra d-dar tar-residenza) tal-koppja jew id-dhul li jkun qieghed jigi, jew jista’ jigi, ricevut minn kull wiehed jew wahda mill-koppja: Izda, meta ma jkunx hemm komunjoni ta’ l-akkwisti bejniethom jew ghaliex din il-komunjoni ta’ l-akkwisti kienet giet eskluza b’kuntratt jew ghaliex tkun inhallet b’rizultat tas- separazzjoni legali taghhom, ghandha titqies biss dik il-proprjeta li tkun ta’, jew dak id-dhul li jkun qieghed jigi, jew li jista’ jigi, ricevut minn kull wiehed jew wahda mill-koppja, hekk izda li fil- kaz fejn il-koppja tkun separata de facto, jigi kkonsidrat (a) il- proprjeta li tappartjeni lill-komunjoni ta’ l-akkwisti, u (b) dak id- dhul biss li jigi ricevut jew li jista’ jigi ricevut minghand ir- rikorrent: Izda wkoll kull wiehed jew wahda mill-koppja li dwarhom tghodd il-proviso ta’ qabel din ghandhom ikunu ntitolati sabiex jircievu r-rata li tkun applikabbli lill-persuna wahedha jew lil armel jew armla skond it-Taqsima III tas-Sitt Skeda li tinsab ma’ dan l- Att kif imnaqqsa bil-mezzi ta’ kull gimgha li jkunu attribwibbli lil kull wiehed minnhom. 5. Meta ragel mizzewweg li jkun separat minn ma’ martu legalment jew de facto jipprova ghas-sodisfazzjon tad-Direttur li jkun qieghed ihallas xi somma lil martu bhala kondizzjoni integrali tas-separazzjoni taghhom, dik is-somma ghandha titnaqqas meta jigu kalkolati l-mezzi tieghu. TAQSIMA VI GHAJNUNA SOCJALI 1. Meta jsir il-kalkolu tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 30, ghandhom jitqiesu kull proprjeta , dhul jew privilegg skond kif ikun indikat fil-paragrafu 1 tat-Taqsima II ta’ din l-Iskeda; b’dan li m’ghandhomx jitqiesu l-ewwel Lm200 li jsiru bi qligh minn persuna li taghmel hdim ta’ maljar bl-idejn, bizzilla, xoghol tal- ganc u rakkmu, gewwa d-dar, u li l-manifattura ta’ dak l-artiggjanat ma tkun tinvolvi ebda process mekkaniku; u meta jinqabez il-limitu 106 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI indikat fl-imsemmi proviso li hemm mal-paragrafu 1(a) tat- Taqsima II ta’ din l-Iskeda, il-persuna li tkun qed titlob l-Ghajnuna Socjali ghandha titqies li ma tkunx intitolata ghal dik l-ghajnuna. 2. Il-mezzi li jingabru jew li jistghu jingabru minn kull proprjeta, dhul jew privilegg kif imsemmijin fit-Taqsima II ta’ din l-Iskeda ghandhom jinhadmu bil-mod imsemmi fil-paragrafi minn 2 sa 5 ta’ l-imsemmija Taqsima II; izda hekk illi, minkejja d- disposizzjonijiet tal-paragrafu 4(b) taghha, ghandha titqies kull Ghajnuna Socjali u/jew pensjoni, jekk ikun il-kaz, li tkun ga qieghda tithallas taht dan l-Att lill-istess kap ta’ familja u lil martu, jekk ikun il-kaz, fiz-zmien meta ssir it-talba ghal dik l-ghajnuna. TAQSIMA VII ALLOWANCE TAT-TFAL U ALLOWANCE GHAL TIFEL B’DISABILITA 1. (a) Fil-kalkolu tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 76, ghandu jitqies id-dhul li gej minn kull proprjeta , li tkun investita jew tintuza bi qligh, bl-eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija u hwejjeg ohra personali, u kull dhul jew privilegg, li jigi jew li jista’ jigi ricevut mill- kap tal-familja u mill-konjugi tieghu jew taghha. U ghal dan l-ghan dak il-privilegg ghandu jkun jinkludi kull profitti qabel it-taxxa, sew jekk imqassmin sew jekk mhumiex, li jkollha xi kumpannija jew impriza kummercjali ohra li taghha l-kap tal-familja u l- konjugi tieghu jew taghha jkunu azzjonisti jew sidien, kemm-il darba d-Direttur ikun sodisfatt li dawk il- profitti qabel it-taxxa ma jistghux ragonevolment isiru disponibbili jew jigi gawduti mill-kap tal-familja u mill-konjugi tieghu jew taghha. (b) Fil-kalkolu tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 77, ghandu jitqies id-dhul li gej minn kull proprjeta , li tkun investita jew tintuza bi qligh, bl-eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija u hwejjeg ohra personali, u kull dhul jew privilegg, li jigi jew li jista’ jigi ricevut mill- kap tal-familja u mill-konjugi tieghu jew taghha, liema minnhom ikun l-akbar dhul. U ghal dan l-ghan dak id- dhul ghandu jkun jinkludi kull profitti qabel it-taxxa, sew jekk imqassmin sew jekk mhumiex, li jkollha xi kumpannija jew impriza kummercjali ohra li taghha l- kap tal-familja u l-konjugi tieghu jew taghha jkunu azzjonisti jew sidien, kemm-il darba d-Direttur ikun sodisfatt li dawk il-profitti qabel it-taxxa ma jistghux ragonevolment isiru disponibbili jew jigi gawduti mill- kap tal-familja u mill-konjugi tieghu jew taghha: Izda kull dhul bhal dak li ghandu jitqies ghall- ghanijiet ta’ din it-Taqsima skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu, ghandu jkun jinkludi kull dhul jew privilegg li l-kap tal-familja u, jew mill- SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 107 konjugi tieghu jew taghha, skond il-kaz, u kif imsemmi qabel f’din it-Taqsima, kien jew kienu, direttament jew indirettament, cahhad lilu nnifsu jew cahhdu lilhom infushom sabiex ikun jew isir, jew ikunu jew isiru, hekk intitolati b’rata iktar vantagguza. 2. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg li jkun jew jista’ jigi ricevut jew li jitgawda mill-kap tal-familja jew martu, ma ghandhomx jitqiesu: (a) l-allowance li tithallas taht l-artikoli 69, 76 u 77; (b) kull ghajnuna medika li tithallas taht u skond l-artikoli 20, 21 u 22; (c) kull ghotja ghal korriment jew kull pensjoni ghal korriment li tithallas taht u skond l-artikolu 29; (d) l-allowance li tithallas lil armla jew armel taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31; (e) kontribuzzjonijiet li jithallsu taht u skond dan l-Att mill-1 ta’ Jannar, 1996; (f) fil-kaz ta’ l-ewwel tifel, kull dhul jew privilegg li jigi ricevut jew li jitgawda qabel id-data taz-zwieg jew id- data minn meta jibdew jghixu flimkien, hekk izda li fil-kaz ta’ genituri mhux mizzewga l-perijodu ta’ l- istima ghandu jibda mill-ewwel tax-xahar li jahbat disa’ xhur qabel it-twelid tat-tarbija. 3. Kap tal-familja li jircievi ghajnuna socjali jew pensjoni ta’ l-eta taht u skond dan l-Att, jitqies li ma ghandux mezzi ghall- finijiet tal-kalkolu tad-dhul taht u skond din it-Taqsima. 4. (a) Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, il-mezzi li jittiehdu ghall-finijiet ta’ l-istima tad-dhul ghandhom ikunu dawk li jingabru fis-sena kalendarja qabel l-ewwel Sibt f’Lulju tas-sena li fiha issir it-talba; u (b) Minkejja kull bidla fic-cirkostanzi, dawk il-mezzi jigu meqjusa li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tar-rati ta’ skala applikabbli skond l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l- Att, sa l-ahhar gimgha qabel l-ewwel Sibt f’Lulju tas- sena wara is-sena kalendarja li fiha dawk il-mezzi kienu gew meqjusa ghall-finijiet ta’ stima: Izda, fil-kaz tal-mewt tal-kap tal-familja jew ta’ martu jew ta’ zewgha, is-superstiti, jew dik il-persuna li hekk titiqies taht u skond l-artikolu 82(2), tkun intitolata li taghzel, jekk ikun iktar ta’ beneficcju ghalih jew ghaliha ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, li l- allowance li jkun intitolat jew li tkun intitolata ghaliha tigi stmata mill-gdid b’effett mill-ewwel Sibt wara l-mewt ta’ zewgha jew ta’ martu, u li f’din l-istima mill-gdid jigu kkunsidrati biss il-mezzi u d-dhul kurrenti. Hekk izda li din it-talba ghal stima mill-gdid tista’ ssir biss fi zmien sitt xhur mid-data tal-mewt ta’ zewgha jew ta’ martu: Izda wkoll fil-kaz ta’ persuna li tkun tircievi pensjoni (kemm jekk imhallsa taht u skond dan l-Att jew le) u li ma kenitx tahdem bi qligh, il-mezzi fis-sena li jitqiesu ghall-finijiet ta’ din it- 108 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Taqsima jkunu l-mezzi kurrenti fis-sena li jingabru minghandu jew minn martu, jekk ikun hemm: Izda wkoll fil-kaz ta’ koppja mizzewga, meta jew ir-ragel jew il-mara ma jibqghux iktar jahdmu bi qligh, il-kap tal-familja jkun intitolat li jaghzel, jekk ikun aktar ta’ beneficcju ghalih jew ghaliha ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, li l-allowance li jkun intitolat jew li tkun intitolata ghaliha tigi stmata mill-gdid b’effett mill-ewwel Sibt wara li r-ragel jew il-mara jtemmu milli jibqghu jahdmu bi qligh, u li f’din l-istima mill-gdid jigu kkunsidrati biss il-mezzi u d-dhul kurrenti ta’ dik il-familja. Hekk izda li din it- talba ghal stima mill-gdid tista’ ssir biss fi zmien sitt xhur mid-data meta r-ragel jew il-mara jtemmu milli jibqghu jahdmu bi qligh. 5. Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima ''konjugi'' ghandha tinkludi dik il-mara li, fl-opinjoni tad-Direttur, qed tghix mall-kap tal- familja daqslikieku kienet il-mara tieghu mizzewga, u fil-kaz fejn il-mara tkun, fl-opinjoni tad-Direttur, il-kap tal-familja, ragel li, fl- opinjoni tad-Direttur, ikun joghqod ma’ dik il-kap tal-familja bhallikieku kien ir-ragel taghha mizzewweg matul xi perijodu li matulu l-allowance taht din it-Taqsima tkun qeghda jew tista’ tithallas lill-kap tal-familja skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. TAQSIMA VIII ALLOWANCE SUPPLIMENTARI 1. Fil-kalkolu tal-mezzi ghall-finijiet ta’ l-artikolu 73, ghandu jitqies id-dhul li gej minn kull proprjeta , li tkun investita jew tintuza bi qligh, bl-eskluzjoni ta’ ghamara, gojjellerija u hwejjeg ohra personali, u kull dhul jew privilegg li jigi ricevut jew gawdut mill-kap tal-familja u minn martu, jekk ikun il-kaz. 2. Fil-kalkolu tad-dhul jew privilegg li jkun jew jista’ jigi ricevut jew li jitgawda mill-kap tal-familja jew martu, ma ghandhomx jitqiesu - (a) kull ghajnuna medika li tihallas taht u skond l-artikoli 20, 21 u 22; (b) kull ghotja ghal korriment jew kull pensjoni ghal korriment li tithallas taht u skond l-artikolu 29; (c) kontribuzzjonijiet imhallsa taht u skond dan l-Att; Kap .123. (d) 81.6% tad-dhul nett totali jew ta’ xi privilegg, beneficcju jew allowance jew ta’ pensjoni zejda li tkun qieghda jew tista’ tigi mgawdija minn xi membru tal- familja, barra mill-kap tal-familja jew martu, u ghal dan il-ghan mid-dhul nett totali, privilegg, beneficcju, allowance jew pensjoni zejda ghandhom jitnaqqsu kull pagamenti tat-taxxa tad-dhul maghmulin mill-persuna kkoncernata skond l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, u l-kliem "pensjoni zejda" ifissru kull pensjoni iktar mill-pensjoni minima nazzjonali, inkluza l-allowance addizzjonali, skond jekk ir-rikorrent hux mizzewweg SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 109 jew le, kif imfisser fit-Tnax-il Skeda ta’ dan l-Att. 3. Kap tal-familja li jircievi ghajnuna socjali jew pensjoni ta’ l-eta ta ht u skond dan l-Att, jitqies li ma ghandux mezzi ghall- finijiet tal-kalkolu tad-dhul taht u skond din it-Taqsima. 4. Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, fil-kaz ta’ kap tal-familja li jkun jircievi pensjoni (kemm jekk imhallsa taht u skond dan l-Att jew le), xi dhul, jew xi privilegg, beneficcju jew allowance ricevuti minn xi membru, li ma jkunx la l-kap tal-familja u lanqas martu, ma jitqiesux. 5. (a) Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, il-mezzi li jittiehdu ghall-finijiet ta’ l-istima tad-dhul ghandhom ikunu dawk li jingabru fis-sena kalendarja qabel l-ewwel Sibt f’Lulju tas-sena li fiha issir it-talba; u (b) Minkejja kull tibdil fic-cirkostanzi, dawk il-mezzi jkunu meqjusa li jissodisfaw il-kondizzjonijiet tar-rati ta’ skala applikabbli skond l-Erbatax-il Skeda ta’ dan l-Att, sa l-ahhar gimgha qabel l-ewwel Sibt f’Lulju tas- sena wara is-sena kalendarja li fiha dawk il-mezzi kienu gew meqjusa ghall-finijiet ta’ stima: Izda, fil-kaz tal-mewt tal-kap tal-familja jew ta’ martu jew ta’ zewgha, is-superstiti, jew dik il-persuna li hekk titiqies taht u skond l-artikolu 82(2), tkun intitolata li taghzel, jekk ikun iktar ta’ beneficcju ghalih jew ghaliha ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima, li l- allowance li jkun intitolat jew li tkun intitolata ghaliha tigi stmata mill-gdid b’effett mill-ewwel Sibt wara l-mewt ta’ zewgha jew ta’ martu, u li f’din l-istima mill-gdid jigu kkunsidrati biss il-mezzi u d-dhul kurrenti. Hekk izda li din it-talba ghal stima mill-gdid tista’ ssir biss fi zmien sitt xhur mid-data tal-mewt ta’ zewgha jew ta’ martu: Izda wkoll fil-kaz ta’ persuna li tkun tircievi pensjoni (kemm jekk imhallsa taht u skond dan l-Att jew le) u li ma kenitx tahdem bi qligh, il-mezzi fis-sena li jitqiesu ghall-finijiet ta’ din it- Taqsima jkunu l-mezzi kurrenti fis-sena li jingabru minghandu jew minn martu, jekk ikun hemm. 110 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Sostitwita: XVI.1990.51. Emendata: XIII.1991.43. Sostitwita: VIII.1992.41. Emendata: XXIV.1993.16; XXV.1994.2, 34. Sostitwita: XXVII.1995.14; XXI.1996.59; XXII. 1997.7; A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; AL. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l- 2002; A.L. 436 ta’ l- 2003. IT-TIELET SKEDA (Artikoli 18, 28, 29 u 30) Rati ta’ Beneficcju ghal Mard, ghal Disimpieg Specjali, ghal Disimpieg, u ghal Korriment; Ghotja ghal Korriment u Pensjoni ghal Korriment TAQSIMA I TAQSIMA II Ammonti ta’ Ghotja ghal Korriment Rata ta’ Kuljum ta’ Beneficcju Xorta ta’ Beneficcju Genitur singlu jew persuna mizzewga li qed tmantni lill-parti l-ohra fiz-zwieg li ma tkunx impjegata full-time Kull persuna ohra Lm c Lm c Beneficcju ghal Mard Beneficcju ghal Korriment Beneficcju ghal Disimpieg Beneficcju Specjali ghal Disimpieg 6.32 9.49 3.84 6.44 4.09 7.14 2.50 4.20 Grad ta’ Disablita Ammont ta’ Ghotja % Lm c 1 77.56 2 155.11 3 232.67 4 310.23 5 387.77 6 465.33 7 542.88 8 620.44 9 698.00 10 775.55 11 853.11 12 930.67 13 1008.22 14 1085.78 15 1163.33 16 1240.87 SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 111 TAQSIMA III L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghal Korriment TAQSIMA IV Allowance ta’ Ltim TAQSIMA V Allowance ta’ Ltim Supplimentari 17 1318.43 18 1395.98 19 1473.54 Rata fil-gimgha Lm c 22.35 Rata fil-gimgha Lm c 13.88 Rata fil-gimgha Lm c 30.99 112 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI IR-RABA’ SKEDA (Artikolu 28) Mard jew Korriment tax-Xoghol Deskrizzjoni ta’ marda jew korriment Xorta ta’ Xoghol Avvelenament minn: Kull xorta ta’ xoghol li jimplika: 1. Comb jew kompost ta’ comb L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, ghabra jew fwar ta’, comb jew kompost tac-comb, jew sustanza li jkollha c-comb. 2. Manganiz jew kompost ta’ Manganiz L-uzu jew maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, ghabra jew fwar ta’, manganiz jew kompost tal-manganiz, jew sustanza li jkollha l-manganiz. 3. Fosfru jew fosfin jew avvelenament minhabba azzjoni anti-cholinesterase ta’ komposti ta’ fosfru organiku L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, ghabra jew fwar ta’, fosfru jew kompost tal-fosfru, jew sustanza li jkollha l-fosfru. 4. Arseniku jew kompost ta’ arseniku L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, ghabra jew fwar ta’, l-arseniku jew kompost ta’ l-arseniku, jew sustanza li jkollha l-arseniku. 5. Merkurju jew kompost ta’ merkurju L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, ghabra jew fwar ta’, merkurju jew kompost tal-merkurju, jew sustanza li jkollha l-merkurju. 6. Carbon bisulphide L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen, jew fwar tal-carbon bisulphide jew kompost tal-carbon bisulphide, jew sustanza li jkollha l-carbon bisulphide. 7. Benzene jew omologu L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, ghabra jew fwar li jkollhom il-benzene jew xi wahda mill-omologi taghha. 8. Derivattiv ta’ nitro- jew amino- jew chloro- ta’ benzene, jew omologu ta’ benzene, jew avvelenamentb’nitro- chlorobenzene L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, ghabra jew fwar li jkollhom derivattiv ta’ nitro- jew amino- jew chloro- ta’ benzene jew ta’ omologu ta’ benzene jew nitro-chlorobenzene. 9. Dinitrophenol jew omologu jew b’sostituti dinitrophenoles jew b’imluh ta’ dawk is-sustanzi L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, jew fwar li jkollhom, dinitrophenol jew omologu jew sostituti dinitrophenols jew l-imluh ta’ dawk is- sustanzi. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 113 10. Derivattiv ta’ halogen ta’ idrokarburi tas-serje alifatika L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, jew fwar li jkollhom, derivattiv ta’ halogen ta’ idrokarburi tas-serje alifatika. 11. Fosfat tri-cresyl L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, jew fwar li jkollu, l-fosfat tri-cresyl. 12. Fosfat tri-phenyl L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, jew fwar li jkollu, l-fosfat tri-phenyl. 13. Diethylene dioxide (dioxan) L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, jew fwar li jkollu, d-diethylene dioxide (dioxan). 14. Naftalina klorinata L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, ghabra jew fwar li jkollhom, in-naftalina klorinata. 15. Nickel carbonyl L-esposizzjoni tal-bniedem ghal gass tan- nickel carbonyl. 16. Dhahen nitruzi L-uzu jew il-maniggar ta’ l-acidu nitriku jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen nitruzi. 17. Beryllium jew kompost tal- beryllium L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen ta’, ghabra jew fwar ta’, beryllium jew kompost tal-beryllium, jew sustanza li jkollha l-beryllium. 18. Cadmium L-esposizzjoni tal-bniedem ghad-dhahen tal- cadmium. 19. Goniomakamassi (African box- wood) Il-maniggar ta’ gonioma kamassi jew xi process fi jew incidentali ghall-fabbrikazzjoni ta’ oggetti derivati minnha. 20. Anthrax Il-maniggar tas-suf, xaghar, lanzit, glud jew prodotti ohra ta’ annimali jew fdalijiet, jew kuntatt ma’ annimali infettati bl-anthrax, jew it- taghbija, hatt jew trasport ta’ merkanzija. 21. Glanders Kuntatt ma’ annimali tar-razza taz-ziemel jew mal-karkassi taghhom. 22. (a) Infezzjonibil-Leptospira itteromorragika (b) Infezzjoni bil-Leptospira canicola Xoghol f’postijiet li jkunu, jew li jkunu suggetti li jkunu, mimlija bil-grieden. Xoghol f’postijiet fejn jinzammu l-klieb jew il-kura jew maniggar tal-klieb. 23. Tuberkolozi Kuntatt vicin u spiss ma’ nissiel jew nissiela ta’ infezzjoni tuberkolari minhabba fl-impieg - (a) fil-kura medika jew fin-nursing ta’ persuna jew persuni li jbatu mit- tuberkolozi, jew f’servizz ancillari ghal dik il-kura jew nursing; 114 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (b) fl-attendenza ma’ persuna jew persuni li jbatu mit-tuberkolozi, meta l-bzonn ghal dik l-attendenza jinqala’ minhabba mard fiziku jew mentali; (c) bhala haddiem f’ricerki, imqabbad f’ricerki in konnessjoni ma’ tuberkolozi; (d) bhala haddiem f’laboratorju, patologu jew persuna li tiehu sehem fi jew li tassisti f’awtopsja ta’ fdalijiet umani meta l-okkupazzjoni tinvolvi xoghol b’materjal li jkun nissiel ta’ infezzjoni tuberkolari. 24. Brucellozi Kuntatt ma’ annimali bovini, naghag u moghoz infettati b’organizmi tal-brucella, mal- karkassi taghhom jew ma’ partijiet minnhom jew ma’ prodotti mhux trattati taghhom, jew ma’ kampjuni tal-laboratorju jew ma’ vaccini ta’ jew li jkun fihom organizmi tal-brucella, minhabba f’impieg - (a) bhala haddiem fil-biedja; (b) bhala haddiem veterinarju; (c) bhala haddiem fil-biccerija; (d) bhala haddiem fil-laboratorju; jew (e) f’xi xoghol iehor li ghandu x’jaqsam mal-harsien, kura, ezami jew manigg ta’ dawk l-annimali, karkassi jew partijiet taghhom, jew prodotti maghdud halib mhux trattat. 25. Katarratta tas-shana L-esposizzjoni tal-bniedem spissa jew prolongata ghar-raggi minn materjal imdewweb jew jikwi. 26. Marda minn arja kompressata Assoggettazzjoni ghall-arja kompressata jew indensa. 27. Cellulite ta’ taht il-gilda ta’ l-id (Beat hand) Xoghol manwali li jikkaguna tahkik jew pressjoni qawwija jew prolungata fuq l-id. 28. Bursite jew cellulite ta’ taht il-gilda li titla’ fl-irkoppa jew hdejha minhabba tahkik jew pressjoni esterna qawwija jew prolungata fl-irkoppa jew hdejha (Beat Knee) Xoghol manwali li jikkaguna tahkik jew pressjoni esterna qawwija jew prolungata fl- irkoppa jew hdejha. 29. Bursite jew cellulite ta’ taht il-gilda li titla’ fil-minkeb jew hdejha minhabba tahkik jew pressjoni esterna qawwija jew prolungata fil-minkeb jew hdejh (Beat Elbow) Xoghol manwali li jikkaguna tahkik jew pressjoni esterna qawwija jew prolungata fil- minkeb jew hdejh. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 115 30. Infjammazzjoni jew ulcerazzjoni tal-gilda jew tal-membrana mukoza tax- sheaths tat-tendini assocjati Xoghol manwali, jew movimenti spissi jew ripetuti ta’ l-id jew tal-polz. 31. Infjammazzjoni jew ulcerazzjoni tal-gilda jew tal-membrana mukoza tal- passaggi ta’ fuq tan-nifs jew tal-halq prodotti mill-ghabra, likwidu jew fwar L-esposizzjoni tal-bniedem ghall-ghabra, likwidu jew fwar. 32. Dermatitis mhux infettiva ta’ origini esterna (inkluza ulcerazzjoni tal- gilda li tigi mill-kromju izda eskluza dermatitis minhabba partikoli jonizzanti jew radjazzjonijiet elettro-manjetici barra minn shana radjanti) L-esposizzjoni tal-bniedem ghall-ghabra, likwidu, jew fwar jew kull agent iehor estern kapaci li jirrita l-gilda (inkluz tahkik jew shana izda eskluzi partikoli jonizzanti jew radjazzjonijiet elettro-manjetici li ma jkunux shana radjanti). 33. (a) Distrofija tal-kornea (inkluza ulcerazzjoni fis-superficji korneali) ta’ l-ghajn; (b) kankru lokalizzat fil-gilda ta’ ghamla papillomatuza jew keratotika; L-uzu jew il-maniggar ta’, jew l-esposizzjoni tal-bniedem ghall-arseniku, qatran, zift, bitum, zejt minerali (inkluza paraffina), nigrufum jew xi kompost, prodott (inkluz quinone jew hydro- quinone), jew fdal ta’ kull sustanza minnhom. (c) squamous-celled carcinoma tal-gilda minhabba f’kull kaz ghall-arseniku, qatran, zift, bitum, zejt minerali (inkluza l- paraffina), nigrufum jew kull kompost, prodott (inkluzi quinone jew hydro-quinone) jew fdal ta’ kull wahda minn dawn is-sustanzi 34. Infjammazzjoni, ulcerazzjoni jew marda malinja tal-gilda jew tat-tessuti ta’ taht il-gilda jew ta’ l-ghadam, jew dyscrastia tad-demm, jew katarratta, minhabba radjazzjonijiet elettro-manjetici (hlief shana radjanti) jew ghall-partikoli jonizzanti L-esposizzjoni tal-bniedem ghar- radjazzjonijiet elettro-manjetici barra minn shana radjanti, jew ghall-partikoli jonizzanti. 35. (a) Ikkankrartal-membrana mukoza ta’ l-imnieher jew tas- seni assocjati tieghu; (b) Ikkankrar primarju ta’ bronki jew ta’ pulmun Xoghol f’fabbrika fejn huwa prodott in- nickel minn dekomposizzjoni ta’ kompost ta’ nickel fi stat gassus li jehtieg xoghol gewwa jew hdejn bini fejn dak il-process jew xi process iehor industrijali ancillari jew incidentali ghalih ikun qed isir. 36. Neoplasma primarja tar- rita epiteljali tal-buzzieqa ta’ l-awrina (Papilloma tal-buzzieqa), jew tar-rita epiteljali tal-pelvis renali jew tar-rita epiteljali ta’ l-uretere (a) Xoghol f’bini li fih xi wiehed mis- sustanzi li gejjin jigi prodott ghall- skopijiet kummercjali - (i) alpha-naphthylamine jew beta- naphthylamine; 116 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (ii) diphenyl sostitut b’mill-anqas b’nitro wiehed jew grupp primarju amino jew mill-anqas b’nitro wiehed u grupp primarju amino; (iii) kull wahda mis-sustanzi msemmija fis-sub-paragrafu (ii) ta’ hawn fuq jekk ring iehor sostitut bi gruppi ta’ halogen, methyl jew methoxy, izda mhux bi gruppi ohra; (iv) l-imluh ta’ xi wahda mis-sustanzi msemmija fis-sub-paragrafi (i) sa (iii) ta’ hawn fuq; (v) auramine jew magenta; (b) l-uzu jew il-maniggar ta’ xi wahda mis-sustanzi msemmija fis-sub- paragrafi (i) sal-(iv) tal-paragrafu (a), jew xoghol fi process li fih xi wahda minn dawk is-sustanzi tkun uzata jew maniggata jew tkun mehlusa; (c) il-manutenzjoni jew it-tnaddif ta’ xi mpjant jew makkinarju wzat f’xi process tali bhal dak imsemmi fil- paragrafu (b), jew it-tnaddif ta’ hwejjeg uzati f’xi bini bhal dak imsemmi fil-paragrafu (a) jekk dawk il-hwejjeg jigu mnaddfa f’dik il- fabbrika li minnha jifforma parti l-bini jew laundry mizmuma u wzata unikament in konnessjoni ma’ dik il- fabbrika. 37. Neoplasma primarja malinjatal- mesotholium (mesotelioma diffuza) tal- plewra jew tal-peritoneum (a) Il-hdim jew il-maniggar ta’ asbestos jew xi tahlita ta’ asbestos; (b) il-fabbrikazzjoni jew it-tiswija ta’ tessuti ta’ asbestos jew ta’ oggetti ohra li jkollhom jew li jkunu komposti minn asbestos; (c) it-tnaddif ta’ kull makkinarju jew impjant uzat f’xi wahda mill- operazzjonijiet imsemmija qabel u ta’ xi kmamar, fixtures u apparat ghal gbir ta’ ghabra ta’ l-asbestos; (d) esposizzjoni sostanzjali tal-bniedem ghall-ghabra li tigi minn xi wahda mill-operazzjonijiet ta’ hawn fuq. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 117 38. Marda pulmonari minhabba l-gbid ghal gol-pulmun ta’ ghabra tal-huxlief immuffat jew ta’ prodott vegetali iehor immuffat, u karatterizzata b’sintomi u sinjali attribwibbli ghal reazzjoni fil-parti periferali tas-sistema bronko-pulmonari, u li ggib difett fil-bidla tal-gass (Farmer’s lung) L-esposizzjoni tal-bniedem ghall-ghabra ta’ huxlief immuffat jew prodott iehor vegetali immuffat minhabba fl-impieg - (a) fl-agrikoltura jew ortikoltura; jew (b) fit-taghbija jew hatt jew maniggar fil- magazzininagg ta’ dak il-huxlief jew prodott iehor vegetali; jew (c) il-maniggar ta’ bagasse. 39. Byssinosis Xoghol f’xi kamra fejn ikun qed isir xi process li jwassal ghall-carding u inkluz il- process tal-carding f’fabbriki fejn ikun qed isir l-ghazil jew il-maniggar ta’ tajjar mhux mahdum jew ta’ fdal ta’ tajjar jew ta’ ghazel. 40. Fibrosite tal-pulmun minhabba ghabra silika, ghabra ta’ l-asbestos jew ghabra ohra fibrogenika, inkluza l- kundizzjoni tal-pulmun maghrufa bhala retikulazzjoni mill-ghabra (Pneumoconiosis); u silico tuberculosis kemm-il darba s-silicosis ikun fattur essenzjali li jikkawza l-inkapacita jew il- mewt. L-esposizzjoni tal-bniedem ghall-ghabra fibrogenika. 41. Bughawwieg tat-telegrafisti L-uzu ta’ strumenti telegrafici tal-Morse ghal perijodi twal. 42. Bughawwieg tal-kittieba. Il-kitba bl-idejn ghal perijodi twal. 43. Bughawwieg ta’ nies li xogholhom hu li jilwu jew jghawgu oggetti. Il-brim ta’ hajt tat-tajjar jew tas-suf (inkluz dak maghruf bhala worsted). 44. Tifojde Kuntatt vicin u spiss ma’ nissiel jew nissiela ta’ infezzjoni tat-tifojde minhabba fl-impieg - (a) bhala haddiem f’ricerki, mqabbad f’ricerki in konnessjoni mat-tifojde; (b) bhala haddiem f’laboratorju meta l- okkupazzjoni tinvolvi xoghol b’materjal li jkun nissiel ta’ infezzjoni tat-tifojde. 45. Newralgija tad-driegh It-thaddim fit-tul ta’ magni industrijali ghat- tlugh, imbuttar u gbid lura ta’ drapp li jkun tqil, ohxon jew it-tnejn flimkien. 118 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Emendata: XVI.1990.52; XIII.1991.44; XXV.1994.2,35. Sostitwita: A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999. IL-HAMES SKEDA (Artikoli 20 u 23) TAQSIMA I Mard u kundizzjonijiet li dwarhom tista’ tithallas Ghajnuna ghal Mard 1. Mard ta’ natura malinja 2. Mard Kardjovaskolari: (a) failure kongestiv tal-qalb (b) pressjoni gholja persistenti b’qari tad-dijastolika ’l fuq minn 110 jekk imhollija mhux ikkurata 3. Mard Endokrinu: (a) il-marda ta’ Addison (b) diabete mellitus taz-zghar (c) disturbi kawzati minn nuqqas ta’ enzimi 4. Mard tal-Kliewi: (a) nephrotic syndrome (b) nuqqas kroniku renali 5. Sistema digestiv: (a) ulcera ta’ l-istonku kronika (b) marda coeliac u stejatorreja idjopatiku (c) il-marda ta’ Crohn u kolite ulcerattiva 6. Mard tal-Fwied: (a) cirrosi epatika flimkien ma’ axxite jew sintomi newrologici (b) il-marda ta’ Wilson 7. Skizofrenja kronika 8. Infezzjoni bil-mikrobu ta’ l-H.I.V. 9. Mard iehor: (a) hsara fizika jew mentali kawzata mid-dijabete mellitus sew jekk kongenita jew akkwizita; (b) il-kazijiet kollha ta’ dijabete. TAQSIMA II Mard u kundizzjonijiet li dwarhom tista’ tithallas Ghajnuna Medika Bla Hlas 1. Mard ta’ natura malinja 2. Mard kardjovaskolari: (a) failure kongestiv tal-qalb SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 119 (b) pressjoni gholja persistenti b’qari tad-dijastolika ’l fuq minn 110 jekk imhollija mhux ikkurata (c) Ischaemic Heart Disease 3. Mard Respiratorju: (a) nuqqas respiratorju kroniku (b) azma kronika 4. Mard Kollagenu: (a) artrite rewmatojde kronika (b) Lupus Erythematosus generalizzat (c) sklerozi generalizzata (d) dermatomijosite (e) polyarteritis nodosa 5. Mard Endokrinu: (a) il-marda ta’ Addison (b) ipopitwitarizmu inkluza id-dijabete Insipida (c) disturbi kawzati minn nuqqas ta’ enzimi (d) endomitriosis 6. Mard tal-kliewi: (a) nephrotic syndrome (b) nuqqas kroniku renali 7. Sistema digestiv: (a) ulcera ta’ l-istonku kronika (b) marda coeliac u stejatorreja idjopatiku (c) il-marda ta’ Crohn u kolite ulcerattiva 8. Mard tal-Fwied: (a) cirrosi epatika flimkien ma’ axxite jew sintomi newrologici (b) il-marda ta’ Wilson 9. Mard tas-Sistema Nervuza Centrali: (a) epilessija (b) marda ta’ Parkinson li ggib inkapacita (c) myasthenia gravis (d) multiple sclerosis (e) motor neurone disease 10. Skizofrenja 11. Emofilija 12. Marda ta’ Paget: (a) marda ta’ Paget generalizzata li turi attivita kif tidher minn livell ta’ alkaline phosphatase li ma jkunx inqas 120 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI minn 100 King Armstrong Units; (b) marda ta’ Paget tas-sinsla tad-dahar li tipproduci sintomi newrologici 13. Glawkoma 14. Psorjasi Estensiva 15. Huntington’s Chorea 16. Auto-Immune Enteropathy 17. Infezzjoni bil-mikrobu ta’ l-H.I.V. 18. Congenital indifference to pain. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 121 Rati ta’ Skala ta’ l-Ghajnuna Socjali fil-gimgha, inkuzi kull mizuri kollha taht id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A Meta in-numru ta’ membri eligibbli fil-familja ikun izjed minn numru muri fil- kolonna ta’ hawn fuq, ir-rata fil-gimgha indikata ghandha tizdied bi Lm3.50 fil- gimgha dwar kull membru eligibbli iehor f’dik il-familja. TAQSIMA II L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ta’ l-Eta fil-gimgha inkluza kull zieda taht u skond id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A IS-SITT SKEDA (Artikoli 27, 30, 66, 68) TAQSIMA I Sostitwita: XIV.1988.18. Emendata: XVI.1989.28. Sostitwita: XVI.1990.53. Emendata: XIII.1991.45. Sostitwita: VIII.1992.42. Emendata: XXIV.1993.17; XXV.1994.2,36; XXVII.1995.15. Sostitwita: XXI.1996.60; XXII.1997.8; A.L.56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l-2002; A.L. 436 ta’ l-2003. Familja b’membru eligibbli WIEHED biss Lm c 31.47 Kategorija ta’ Pensjonant L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ta’ l-Eta fil-gimgha Lm c 1. Ragel mizzewweg li martu - (i) ukoll tikkwalifika ghal pensjoni fil-jedd taghha stess taht l-artikoli 27 jew 66 43.10 (ii) ma tikwalifikax ghal pensjoni fil-jedd taghha stess taht l-artikoli 27 jew 66 ta’dan l-Att 25.65 2. Mara mizzewga li r-ragel taghha ma jkunx jikkwalifika ghal pensjoni fil-jedd tieghu stess taht l-artikoli 27 jew 66 ta’dan l-Att 25.65 3. Persuni romol jew wahedhom 33.21 122 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA III L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghal Disabilita u ta’ Pensjoni ghal Persuni b’Vista Batuta fil-gimgha, inkluza kull zieda taht u skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A ta’dan l-Att TAQSIMA IV L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghall-Wens fil-gimgha inkluza kull zieda taht u skond id- disposizzjoni ta’ l-artikolu 90A ta’dan l-Att Kategorija tal-Pensjonant L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghal Disabilita jew Pensjoni ghal Persuni b’Vista Batuta fil-gimgha Lm c 1. Ragel mizzewweg li martu - (i) ukoll tikkwalifika ghal pensjoni fil-jedd taghha stess taht l-artikoli 27 jew 66 40.13 (ii) ma tikkwalifikax ghal pensjoni fil-jedd taghha stess taht l-artikoli 27 jew 66 ta’dan l-Att 25.55 2. Mara mizzewga li r-ragel taghha ma jkunx jikkwalifika ghal pensjoni fil-jedd tieghu stess taht l- artikoli 27 jew 66 ta’dan l-Att 25.55 3. Persuni romol jew wahedhom 30.99 L-Oghla Rata ta’ Pensjoni ghall- Wens fil-gimgha Lm c 33.61 SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 123 TAQSIMA V Kera tad-dar Ir-rati li jinsabu fit-Taqsimiet I, II, III, u IV ta’ din l-Iskeda ghandhom jizdiedu b’50c fil-gimgha jekk il-familja tkun qed thallas kera ghall-fond normali taghha fejn tkun qed toqghod: Izda, meta iktar minn familja wahda tkun qed tghix fl-istess fond, l-allowance tal- kera ghandha tithallas darba wahda biss u ghandha tithallas lill-kap tal-familja li jkun responsabbli ghall-hlas ta’ din il-kera lil terzi persuni. Ic-cens li jithallas minn familja dwar fond mizmum b’cens ghal perijodu ta’ mhux aktar minn hamsa u ghoxrin sena ghandu jitqies bhala kera tad-dar ghall-finijiet ta’ dan il-paragrafu jekk dan il-fond ikun qed jintuza esklusivament mill-familja u biss bhala residenza taghha. TAQSIMA VI Rata fil-gimgha ta’Allowance minflok Pensjoni ta’ l-Eta , Pensjoni ghal Disabilita u Pensjoni ghal Persuni b’Vista Batuta. Lm c 5.52 124 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Emendata: XVI.1989.29. Sostitwita: VIII.1992.43; XXI.1996.61; XXII.1997.9; A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999. IS-SEBA’ SKEDA (Artikolu 20) Rati ta’ Skala tal-Mezzi li jirregolaw l-Ghajnuna ghal Mard Meta n-numru ta’ membri tal-familja jkun izjed minn 1, ir-rata fil-gimgha murija hawn fuq tizdied b’ Lm3.50 fil-gimgha dwar kull membru iehor f’dik il-familja. Emendata: XVI.1989.30; XVI.1990.54. Sostitwita: XIII.1991.46; VIII.1992.44. Emendata: XXIV.1993.18; XXV.1994.37; XXVII.1995.16. Sostitwita: XXI.1996.62; XXII.1997.10; A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L.. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l- 2002; A.L. 436 ta’ l- 2003. IT-TMIEN SKEDA (Artikolu 23) TAQSIMA I Rata ta’ Skala tal-mezzi li jirregolaw l-Ghajnuna Medika bla Hlas meta l-kap tal-familja jkollu impieg assigurabli jew ikun jahdem ghalih innifisu Meta n-numru ta’ membri tal-familja jkun izjed minn 1, ir-rata fil-gimgha murija hawn fuq tizdied b’ Lm3.50 fil-gimgha dwar kull membru iehor f’dik il-familja. TAQSIMA II Rati ta’ Skala ta’ mezzi li jirregolaw Ghajnuna Medika meta il- kap tal-familja ma jkollux impieg assigurabli u lanqas ma jkun jahdem ghalih innifisu Meta n-numru ta’ membri tal-familja jkun izjed minn 1, ir-rata fil-gimgha murija hawn fuq tizdied b’ Lm3.50 fil-gimgha dwar kull membru iehor f’dik il-familja. Numru ta’ Persuni fil-familja Rata ta’ Skala Persuna wahda biss Lm9.30 Numru ta’ Persuni fil-familja Rata ta’ Skala Persuna wahda biss Lm45.88 Numru ta’ Persuni fil-familja Rata ta’ Skala Persuna wahda biss Lm11.75 SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 125 Emendata: XIV.1988.19. Sostitwita: XVI.1990.55; XIII.1991.47; VIII.1992.45; XXVII.1995.17; XXI.1996.63; XXII.1997.11; A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L.10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l- 2002; A.L. 436 ta’ l- 2003. ID-DISA’ SKEDA (Artikolu 25) Ammonti ta’ Ghajnuna ghal Mard, Ghotja ghal Halib, Ghajnuna dwar il-Lebbra, u Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi . Xorta ta’ Ghajnuna Rata fil-gimgha Lm c 1. Ghajnuna Medika - (i) dwar l-ewwel membru tal-familja 7.20 (ii) dwar kull membru iehor ta’ l-istess familja 5.00 2. Ghotja ghall-halib 5.40 3. Ghajnuna dwar il-Lebbra: - (i) dwar il-kap tal-familja li jkun lebbruz 11.55 (ii) dwar kull membru iehor ta’ l-istess familja li jkun lebbruz u li ma jkunx jahdem bi qligh: (a) jekk taht 16-il sena 5.40 (b) jekk ikollu 16-il sena jew iktar 11.55 (iii) dwar kull membru iehor ta’ l-istess familja li ma jkunx jahdem bi qligh 5.40 4. Ghajnuna dwar it-Tuberkolozi - (i) l-ammont baziku ta’ ghajnuna dwar it-tuberkolozi li jithallas dwar familja li membru taghha huwa milqut bit-tuberkolozi 8.40 (ii) allowance li tithallas dwar kull membru iehor tal-familja li jkun milqut bit-tuberkolozi jew partikolarment suggett ghat- tuberkolozi 4.00 126 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Emendata: XX.1987.16. Sostitwita: XVI.1989.31; XVI.1990.56; XIII.1991.48; VIII.1992.46; XXIV.1993.19; XXV.1994.38; XXVII.1995.18; XXI.1996.64’ Sostitwita: XXII.1997.12; A.L 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l- 2002; A.L. 436 ta’ l- 2003. L-GHAXAR SKEDA (Artikoli 7 u 10) RATI TA’ KONTRIBUZZJONIJIET TAQSIMA I Kontribuzzjonijiet ta’ l-Ewwel Klassi (Persuni Mpjegati) Kategorija Xorta ta’ Persuna Impjegata Rata fil-Gimgha ta’ Kontribuzzjoni li ghandha tithallas mill-Persuna Mpjegata Rata fil-Gimgha ta’ Kontribuzzjoni li tithallas mill- Principal taghha Lm c Lm c A. Persuni taht it-18-il sena (li ma humiex dawk li jaqghu taht kategorija ‘E’ f’din it-Taqsima) li l-paga bazika taghhom fil- gimgha jew l-ekwivalenti fil- gimgha tas-salarju baziku taghhom fix-xahar ma tkunx teccedi Lm53.788. 2.84 2.84 B. Persuni li ghalqu t-18-il sena (li ma humiex dawk li jaqghu taht kategorija ‘F’ f’din it- Taqsima) u li l-paga bazika taghhom fil-gimgha jew l- ekwivalenti fil-gimgha tas- salarju baziku taghhom fix- xahar ma tkunx teccedi Lm53.88. 5.39 5.39 C. Persuni (li ma humiex dawk li jaqghu taht il-Kategoriji ‘E’ u ‘F’ ta’ din it-Taqsima) li l- paga bazika fil-gimgha jew l- ekwivalenti fil-gimgha tas- salarju baziku fix-xahar jeccedi Lm53.88 izda ma jeccedix Lm129.77. 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu tal-paga bazika taghhom fil- gimgha jew ta’ l- ekwivalenti fil- gimgha tas-salarju baziku taghhom fix-xahar 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu, tal-paga bazika taghhom fil- gimgha jew ta’ l- ekwivalenti fil- gimgha tas-salarju baziku taghhom fix-xahar SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 127 D. Persuni (li ma humiex dawk li jaqghu taht il-kategoriji ‘E’ u ‘F’ ta din it-Taqsima) li l- paga bazika taghhom fil- gimgha jew l-ekwivalenti fil- gimgha tas-salarju baziku taghhom fix-xahar jeccedi Lm129.77. 12.98 12.98 E. Persuni taht it-18-il sena li jkunu qeghdin jaghmlu kors ta’ studju full-time jew taghlim taht l-iskema Student Haddiem jew skemi ohrajn simili (inkluzi l-Extended Skills Training Schemes, izda eskluzi l-Iskemi ta’ Haddiem Student) li jkunu jinvolvu perijodi distinti ta’ xoghol u studju li ghalihom ikunu qeghdin jircievu rimunera- zzjoni. 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu tar-rimunerazzjoni bazika fil-gimgha jew ta’ l- ekwivalenti fil- gimgha tar- rimunerazzjoni bazika fix-xahar sa rata massima ta’ kontribuzzjoni ta’ Lm1.88 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu tar-rimunerazzjoni bazika fil-gimgha jew ta’ l- ekwivalenti fil- gimgha tar- rimunerazzjoni bazika fix-xahar sa rata massima ta’ kontribuzzjoni ta’ Lm1.88 F. Persuni li ghalqu t-18-il sena li qeghdin jaghmlu kors ta’ studju full-time jew taghlim taht l-iskema Student Haddiem jew skemi ohrajn simili (inkluzi l-Extended Skills Training Schemes, izda eskluzi l-iskemi ta’ Haddiem Student) li jkunu jinvolvu perijodi distinti ta’ xoghol u studju li ghalihom ikunu qeghdin jircievu rimunerazzjoni. 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu tar-rimunerazzjoni bazika fil-gimgha jew ta’ l- ekwivalenti fil- gimgha tar- rimunerazzjoni bazika fix-xahar sa rata massima ta’ kontribuzzjoni ta’ Lm3.41. 10%, mahduma sa l-eqreb centezmu tar-rimunerazzjoni bazika fil-gimgha jew l-ekwivalenti fil-gimgha tar- rimunerazzjoni bazika fix-xahar sa rata massima ta’ kontribuzzjoni ta’ Lm3.41 128 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI TAQSIMA II Kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi (Persuni li jimpjegaw lilhom infushom) TAQSIMA III Kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi (Persuni li jahdmu ghalihom infushom) Kate- gorija Xorta ta’ Persuna li timpjega lilha nnifisha Rata ta’ Kontribuzzjoni fil- gimgha li tithallas minn persuna li timpjega lilha nnifisha Lm c Persuni li l-qligh nett taghhom fis-sena (b’eskluzjoni ta’ Beneficcju tal-Maternita , Allowance tat-Tfal, kull Beneficcju ex gratia mhallas taht l-artikolu 88) matul is-sena kalendarja minnufih qabel is-sena ta’ kontribuzzjoni li fiha tithallas il-kontribuzzjoni - SP jaqbez l-Lm430 izda ma jaqbizx Lm2700 (din il- kategorija applikabbli BISS ghal persuni wahedhom li ma jahdmux ghalihom infushom) 7.79 SA ikun inqas minn Lm3327 9.61 SB jaqbez Lm3327 izda ma jaqbizx Lm6748 L-ekwivalenti fil- gimgha ta’ 15% tal- qligh taghhom fis- sena kalkulata sa l- eqreb centezmu SC jaqbez Lm6748 19.47 Kate- gorija Xorta ta’ Persuna li tahdem ghaliha nnifisha Rata ta’ Kontribuzzjoni fil-gimgha li tithallas minn persuna li tahdem ghaliha nnifisha Persuni li d-dhul nett taghhom fis-sena (b’eskluzjoni ta’ Beneficcju tal-Maternita , Allowance tat-Tfal u kull Beneficcju ex gratia mhallas taht l-artikolu 88) matul is- sena kalendarja minufih qabel is-sena ta’ kontribuzzjoni li fiha tithallas il- kontribuzzjoni - SA ikun inqas minn Lm3327 9.61 SB jaqbez Lm3327 izda ma jaqbizx Lm6748 L-ekwivalenti fil-gimgha ta’ 15% tad-dhul taghhom fis-sena kalkulata sa l-eqreb centezmu SC jaqbez Lm6748 19.47 SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 129 Emendata: XVI.1990.57; VIII.1992.47; XXI.1996.65. IL-HDAX-IL SKEDA (Artikolu 17) Kundizzjonijiet ta’ Kontribuzzjoni 1. Il-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni ghall-Beneficcju ghall-Mard jew Beneficcju ghal Disimpieg jew Beneficcju Specjali ghal Disimpieg huma - (a) li l-persuna kkoncernata tkun hallset mhux inqas minn hamsin kontribuzzjoni; u (b) li tkun hallset jew kellha akkreditat mhux anqas minn ghoxrin kontribuzzjoni taghha ghall-ahhar sentejn shah ta’ kontribuzzjoni taghha qabel il-bidu tas-sena ta’ beneficcju taghha li tinkludi l-gurnata li fiha l- kundizzjonijiet jinhtiegu li jkunu sodisfatti. 2. Il-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni ghal Pensjoni ta’ Armla, Pensjoni ghal min Jirtira, Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira, Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda huma - (a) illi l-persuna tkun hallset mhux anqas minn mija u sitta u hamsin kontribuzzjoni; u (b) illi l-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati lilha ghal perijodu - (i)(a) li jibda mill-ewwel gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha jahbat is-7 ta’ Mejju, 1956, jew fl-ewwel gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha tilhaq l-eta ta’ dsatax-il sena, liema minnhom issir l-ahhar; jew (i)(b) dwar kull persuna li twieldet fl-4, jew wara l-4 ta’ April, 1958, li jibda mill-ewwel gurnata tas- sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha jahbat it-3 ta’ April, 1977, jew fl-ewwel gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha tilhaq l-eta ta’ tmintax-il sena, liema minnhom jigi l-ahhar; u (ii) li tispicca fl-ahhar gurnata tas-sena shiha ta’ kontribuzzjoni qabel il-bidu tas-sena ta’ beneficcju taghha li tinkludi l-gurnata li fiha l- kundizzjonijiet jinhtiegu li jkunu sodisfatti, ma jkunux anqas minn hamsin: Izda - (a) armla li zewgha jmut fi jew wara t-tnejn u ghoxrin ta’ Jannar, 1968, ikollha dritt li taghzel li, fid-decizjoni jekk zewgha ssodisfax il-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni relativi fid-data tal-mewt tieghu, id- data l-1 ta’ Frar, 1965, ghandha tigi sostitwita ghad- data 7 ta’ Mejju, 1956; u, jekk hekk taghzel, ma ghandux jittiehed kont ta’ xi kontribuzzjonijiet imhallsa minn zewgha qabel l-1 ta’ Frar, 1965; (b) persuna li titlob Pensjoni ghal min Jirtira fi jew wara t- 18 ta’ Ottubru, 1971 jew Pensjoni Mizjuda ghal min 130 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI Jirtira jew Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda fl-1 jew wara l-1 ta’ April, 1978, ikollha dritt li taghzel li, fid-decizjoni jekk issodisfatx il-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni relattivi, id-data l-1 ta’ Frar, 1965, ghandha tigi sostitwita ghad-data 7 ta’ Mejju, 1956; u, jekk hekk taghzel, ma jittiehed ebda kont ta’ xi kontribuzzjoni mhallsa minnha jew, jekk ir-rikorrent tkun armla, imhallsa minn zewgha qabel l-ewwel gurnata ta’ Frar, 1965; (c) meta persuna tkun qed tircievi Pensjoni ghal min Jirtira, Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ma tigi kunsidrata ebda talba li ssir wara fuq xi kontribuzzjoni li tithallas relattivament ghal xi gimgha ta’ kontribuzzjoni wara d-data li fiha tkun bdiet tircievi l-Pensjoni ghal min Jirtira, Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira jew Pensjoni Minima Nazzjonali jew Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda. 3. Il-kundizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni ghal Pensjoni ta’ Invalidita jew Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita jew Pensjoni Minima Nazzjonali qabel l-eta tal-pensjoni huma - (a) li l-persuna tkun hallset mhux anqas minn mitejn u hamsin kontribuzzjonijiet; u (b) li l-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa minnha jew akkreditati lilha ghall-perijodu - (i)(a)li jibda fl-ewwel gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha tahbat l-ewwel gurnata ta’ Frar, 1965, jew fl-ewwel gurnata tas- sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha tkun lahqet l-eta ta’ dsatax-il sena, liema tkun l-ahhar; jew (b)dwar kull persuna li twieldet fl-4 jew wara l-4 ta’ April, 1958, li jibda mill-ewwel gurnata tas- sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha jahbat it-3 ta’ April, 1977, jew fl-ewwel gurnata tas-sena ta’ kontribuzzjoni taghha li fiha tilhaq l-eta ta’ tmintax-il sena, liema minnhom jigi l-ahhar; u (ii)li jispicca fl-ahhar gurnata ta’ l-ahhar sena shiha ta’ kontribuzzjoni taghha qabel il-bidu tas-sena ta’ beneficcju taghha li tinkludi l-gurnata li fiha l-kundizzjonijiet huma mehtiega li jigu sodisfatti, ma tkunx anqas minn hamsin. SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 131 A. Rati shah ta’ Pensjoni ghal min Jirtira fil-gimgha, inkluza kull zieda bis- sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, meta l-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati tkun ta’ 50 jew aktar. B. Rati shah ta’ Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira, Pensjoni ghal Invalidita , Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita , Pensjoni Minima Nazzjonali u Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda fil-gimgha, inkluza kull zieda bis-sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, meta il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati tkun ta’ 50 jew aktar. *N.B. Ir-rati shah ta’ Pensjoni Minima Nazzjonali huma kkalkolati bir-rata ta’ erbgha minn hamsa (sa l-eqreb centezmu shih) tal-Paga Minima Nazzjonali fil-kaz ta’ ragel mizzewweg li jkun qed imantni lil martu u bir-rata ta’ zewg terzi (sa l-eqreb centezmu shih tal-Paga Minima Nazzjonali) fil-kaz ta’ kull persuna ohra, skond kif provdut fl-artikolu 50 . C. Rata shiha ta’ Pensjoni ta’ Romol fil-gimgha, inkluza kull zieda bis-sahha IT-TNAX-IL SKEDA (Artikoli 26, 31, 44, 50, 54, 63, 64 u 67) Rati ta’ diversi pensjonijiet Emendata: XVI.1989.32. Sostitwita: XVI.1990.58; XIII.1991.49; VIII.1992.48; XXIV,1993.20; XXV.1994.39; XXVII.1995.19; XXI.1996.66. Sostitwita: XXII.1997.13; A.L.56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; A.L. 422 ta’ l-2002; A.L. 436 ta’ l-2003. Persuni li jkunu qeghdin ukoll jircievu Pensjoni tas-Servizz li tithallas minn jew ghan-nom tal-Gvern tar-Renju Unit Persuni li jkunu qeghdin ukoll jircievu Pensjoni tas-Servizz li ma tithallasx minn jew ghan-nom tal-Gvern tar-Renju Unit Ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil martu Kull persuna ohra Ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil martu Kull persuna ohra Lm c Lm c Lm c Lm c 36.29 27.60 33.83 26.48 Xorta ta’ pensjoni Ragel mizzewweg li jkun qieghed imantni lil martu Kull persuna ohra Lm c Lm c Pensjoni Mizjuda ghal min Jirtira 51.12 40.63 Pensjoni ghal Invalidita 28.58 22.93 Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita 43.29 33.29 Pensjoni Minima Nazzjonali* 43.10 35.92 Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda 51.12 40.63 132 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, meta il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati tkun 50 jew aktar. D.Rati Mnaqqsa ta’ Pensjoni ghal minn Jirtira, Pensjoni Mizjuda ghal minn Jirtira, Pensjoni ghal Invalidita , Pensjoni Mizjuda ghal Invalidita , Pensjoni Minima Nazzjonali u Pensjoni Minima Nazzjonali Mizjuda fil-gimgha, inkluza kull zieda taht id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, fejn il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati tkun bejn 20 u 49. Ghall-finijet tat-tabella minnufih hawn fuq, 'FAP' tfisser ir-rata shiha tar-rata ta’ pensjoni fil-gimgha li tkun tapplika skond it-tabelli A jew B, skond il-kaz, ta’ din l- Iskeda, u 'INC' tfisser kull zieda moghtija skond l-artikolu 90A b’sehh mill-1 ta’ Jannar, 1994, u snin li jigu wara. E.Rati ta’ Allowance Addizzjonali ghall-Pensjoni Minima Nazzjonali fil- gimgha F.Rata shiha ta’ Pensjoni tar-Romol fil-gimgha, inkluza kull zieda bis-sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A, meta il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati tkun bejn 20 u 49. Ghall-finijet tat-tabella minnufih hawn fuq, 'FWP' tfisser ir-rata shiha tar-rata ta’ Lm c 39.11 Medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati Rata ta’ Pensjoni li tithallas fil-gimgha (kalkolata sa l-eqreb centezmu) 40 - 49 gGFAP - INCH x 0.89h + INC 30 - 39 gGFAP - INCH x 0.69h + INC 20 - 29 gGFAP - INCH x 0.49h + INC Medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati Ragel mizzewweg li jkun qed imantni lil martu Kull persuna ohra Lm c Lm c 50 (rata shiha) 2.05 3.19 40 - 49 1.83 3.68 30 - 39 1.42 4.60 20 -29 2.42 5.50 Medja fis-sena ta’ kontribuzzjo- nijiet imhallsa jew akkreditati Rata ta’ Pensjoni li tithallas fil-gimgha (kalkolata sa l-eqreb centezmu) 40 - 49 gGFWP - (INC + 7.63 )H x 0.89h + INC + 7.63 30 - 39 gGFWP - (INC + 7.63 )H x 0.69h + INC + 7.63 20 - 29 gGFWP - (INC + 7.63 )H x 0.49h + INC + 7.63 SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 133 Pensjoni tar-Romol skond it-tabella ta’ din l-Iskeda, u 'INC' tfisser kull zieda moghtija skond l-artikolu 90A b’sehh mill-1 ta’ Jannar, 1994, u snin li jigu wara; filwaqt li l-ammont ta’ Lm7.63 jirraprezenta ir-rata fil-gimgha ta’ Pensjoni Supplimentari tar-Romol li sas-sena 1990 kienet tithallas lir-romol li kienu qeghdin jircievu pensjoni tar-romol irrispettivament mill-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imhallsa jew akkreditati, liema ammont fil-gimgha kien, b’sehh mis-sena 1991, inkorporat mar-rati li jithallsu bhala Pensjoni tar-Romol. G. Rata ta’ Pensjoni ta’ Genitur fil-gimgha, inkluza kull zieda taht id- disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 90A H. Allowance Addizzjonali fir-rata ta’ Pensjoni tar-Romol u tas-Superstiti fil- gimgha. I. L-Oghla rata fil-gimgha ta’ Pensjoni ta’ Zewg Terzi Ragel mizzewweg li jkun qed imantni lil martu Kull persuna ohra Lm c Lm c 43.10 35.92 Fejn Armla jew is-superstiti ikunu intitolati ghal allowance taht l- artikolu 31(a) Fejn Armla jew is-superstiti ikunu intitolati ghal allowance tahtartikolu 31(b) Lm c Lm c 1.95 4.00 Lm c 86.53 134 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI (1) Fil-kaz ta’ persuna li ghandha titqies bhala persuna mpjegata, il-medja fis- sena tal-paga jew salarju bazici taghha matul l-ahjar tliet snin kalendarji konsekuttivi fi zmien l-ahhar ghaxar snin kalendarji konsekuttivi li jigu minnufih qabel ma hi tirtira jew issir invalida skond dan l-Att, kif ikun il-kaz, li dwarhom il- kontribuzzjoni dovuta tkun thallset jew titqies li thallset skond dan l-Att jew, jekk kienet impjegata ghal inqas minn tliet snin kalendarji konsekuttivi fi zmien l- imsemmija l-ahhar ghaxar snin kalendarji, matul dak in-numru ta’ xhur kalendarji konsekuttivi li jistghu jkunu l-ahjar fil-kaz taghha fl-imsemmija l-ahhar ghaxar snin kalendarji, kif jistghu jizdiedu biz-zidiet fil-paga applikabbli mehtigin mil-ligi sabiex jinghataw b’mod generali dwar kull sena sussegwenti ta’ kull wahda mill- imsemmija l-ahhar ghaxar snin kalendarji. (2) Fil-kaz ta’ persuna li ghandha titqies bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, il-medja fis-sena tad-dhul nett taghha li dwarha il-kontribuzzjoni dovuta tkun thallset matul l-ahhar ghaxar snin kalendarji, jew parti minnhom jekk hi ma kinetx timpjega lilha nnifisha ghaz-zmien kollu msemmi ta’ ghaxar snin minnufih qabel ma tirtira jew issir invalida skond dan l-Att, kif ikun il-kaz, kif jista’ jizdied biz-zidiet fil-paga applikabbli li jkunu mehtiega bil-ligi li jinghataw lil kulhadd sakemm kull zieda bhal dik tkun inqas miz-zieda netta li tinkiseb minn sena ghal sena bejn dhul nett u iehor dwar kull sena sussegwenti ta’ kull wahda mill-ahhar ghaxar snin kalendarji msemmija jew parti minnhom li fihom kienet timpjega lilha nnifisha; b’mod illi, meta matul l-imsemmija l-ahhar ghaxar snin kalendarji tkun hallset kontribuzzjoni fuq dhul nett li kien oghla minn dak li fil-fatt tkun irceviet, id- dhul nett mehud sabiex jinhadem dan il-kalkolu dwar xi sena wahda kalendarja partikolari jkun l-iktar wiehed gholi minn dan id-dhul nett kollu. (3) Fil-kaz ta’ persuna li ghandha titqies bhala persuna li tahdem ghaliha nnifisha, il-medja fis-sena ta’ dhul nett taghha li dwarha l-kontribuzzjoni dovuta tkun thallset matul l-ahhar ghaxar snin kalendarji, jew parti minnhom jekk hi ma kenitx tahdem ghaliha nnifisha ghaz-zmien kollu msemmi ta’ ghaxar snin minnufih qabel ma tirtira jew issir invalida skond dan l-Att, kif ikun il-kaz, kif jista’ jizdied biz-zidiet fil-paga applikabbli li jkunu mehtiega bil-ligi li jinghataw lil kulhadd sakemm kull zieda bhal dik tkun inqas miz-zieda netta li tinkiseb minn sena ghal sena bejn dhul nett u iehor dwar kull sena sussegwenti ta’ kull wahda mill-ahhar ghaxar snin kalendarji msemmija jew parti minnhom li fihom kienet tahdem ghaliha nnifisha. Hekk izda li, ghall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, fil-kaz ta’ persuna li qabel l-1 ta’ Jannar 1996, kienet tahdem bi qligh bhala persuna li timpjega lilha nnifisha, id-dhul nett fis-sena ghal kull sena kalendarja qabel id-data hawn fuq imsemmija jitqies bhala l-qligh nett ta’ dik il-persuna. (4) Ghall-finijiet tal-paragrafi ta’ qabel dan li jinsabu f’din l-Iskeda, il-paga jew salarju bazici jew id-dhul nett jew il-qligh nett, skond il-kaz, u d-dhul pensjonabbli rizultanti jew xi ammont iehor li jissostitwih taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att m’ghandhomx ikunu iktar minn dak l-ammont li l-Ministru jista’, bi ftehim mal- Ministru responsabbli ghall-finanzi, jistabbilixxi minn zmien ghal zmien b’ordni fil- Gazzetta. Emendata: XX.1987.18; XXVII.1995.20; XXI.1996.67. IT-TLETTAX-IL SKEDA (Artikolu 2) Kif Jinhadem id-Dhul Pensjonabbli SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 135 Rati ta’ diversi Allowances, Beneficcju tal-Maternita u Ghotja taz-Zwieg A. TAQSIMA I Rata fil-gimgha ta’Allowance li tithallas lil residenti ta’ komunita terapewtika skond l-artikolu 30(9). B. TAQSIMA II Rata fil-gimgha ta’Allowance li tithallas lil residenti ta’ Istitut tal-Istat skond l- artikolu 30(10) C. TAQSIMA III Somma f’daqqa ghal darba li titallas bhala Ghotja taz-Zwieg skond l-artikolu 70 D. TAQSIMA IV Rata fil-gimgha ta’ Beneficcju tal-Maternita li tithallas skond l-artikolu 72(1). L-ERBATAX-IL SKEDA Mizjuda:XXI.1996.68. Sostitwita: XXII.1997.14; A.L. 56 ta’ l-1999; A.L. 84 ta’ l-1999; A.L. 10 ta’ l-2000; A.L. 21 ta’ l-2001; A.L. 4 ta’ l-2002; II. 2002.78; A.L. 422 ta’ l-2002; A.L. 436 ta’ l-2003. (Artikoli 30, 70, 72, 73, 76, 76A u 77) Lm c 10.00 Lm c 5.52 Lm c 88.50 Lm c 20.00 136 KAP. 318. h SIGURTA SOCJALI E. TAQSIMA V Allowance Supplimentari Ma jinkiseb ebda titolu ghall-Allowance taht din it-Taqsima meta d-dhul stmat fis- sena jeccedi l-oghla ammonti kif fuq imfissra, skond il-kaz. F. TAQSIMA VI Allowance tat-Tfal STAT L-oghla dhul fis-sena stmat ghall-finijiet tat-titolu (hekk izda li kull dhul taht Lm2,270 jitqies bhala ekwivalenti ghal Lm2,270) Allowance li tithallas L-oghla ammont ta’ allowance li tithallas fis-sena Ragel mizzewweg li jkun qed imantni lil martu li ma jkunx intitolat ghal allowance taht l- artikolu 76 jew genitur mhux mizzewweg li ma jkunx intitolat ghal allowance taht l- artikolu 76 Lm4,200 Lm140 Ekwivalenti ghal 1.75% tad- differenza bejn Lm10,270 u d- dhul annwali stmat Persuna mhux mizzewga Lm3,270 Lm75 Ekwivalenti ghal 1.25% tad- differenza bejn Lm8,270 u d-dhul annwali stmat L-oghla dhul fis-sena stmat ghall-finijiet tat-titolu - Lm10,270. (Hekk izda li kull dhul taht Lm2,770 jitqies bhala ekwivalenti ghal Lm2,770) Numru ta’ tfal taht 16-il sena fil-familja Rata ta’ percentwali li tithallas, bhala allowance, fuq id-differenza bejn id-dhul fis-sena stmat u Lm10,270 1 6% 2 9% 3 12% 4 14% il-hames tifel u kull tifel sussegwenti 2% ghal kull tifel Aktar minn 16-il sena izda taht il-21 sena li jattendi kors ta’ studju jew taghlim full-time f’istituzzjoni edukattiva rikonoxxuta mill- Gvern skond l-Att dwar l-Edukazzjoni u li ma jkunx qieghed jircievi xi forma ta’ rimunerazzjoni jew allowance jew ikun registrat bhala persuna minghajr xoghol taht it-Taqsima I tar-registru u qatt ma jkun hadem bi qligh. 2% ghal kull tifel SIGURTA SOCJALI g K AP. 318. 137 Allowance li tithallas lil familja taht din it-Taqsima m’ghandha f’ebda kaz tkun inqas minn Lm52 fis-sena. Ma jinkiseb ebda titolu ghal allowance taht din it- Taqsima meta d-dhul stmat fis-sena jeccedi l-oghla dhul fis-sena kif fuq imfisser. B’dan illi, meta familja tintaghmel minn erba’ ulied jew aktar, dik il-familja jibqa’ jkollha l-jedd ghall-allowance, minkejja li d-dhul ta’ dik il-familja jkun jeccedi l- oghla dhul fis-sena stmat indikat, kemm-il darba dak id-dhul stmat ma jkunx jeccedi Lm13,270. G. TAQSIMA VII Allowance ghal tifel b’dizabilita Meta d-dhul fis-sena stmat jaqbez Lm9,270 izda ma jaqbizx Lm13,270 ir-rata fil- gimgha ta’ Lm5, bhala allowance, ghandha tigi mnaqqsa b’6.5% tad-differenza bejn id-dhul stmat u Lm13,270. Allowance li tithallas lil familja taht din it-Taqsima m’ghandha f’ebda kaz tkun inqas minn Lm52 fis-sena. Ma jinkiseb ebda titolu ghal allowance taht din it- Taqsima meta d-dhul stmat fis-sena jeccedi l-oghla dhul fis-sena kif fuq imfisser. H. TAQSIMA VIII Rata fil-gimgha ghal kull tifel, ta’ Allowance ghal Min Jiehu Hsieb, li tithallas skond l-artikolu 76A. Allowance li tithallas taht din it-taqsima ghandha tibqa’ tithallas meta t-tifel jew tifla jkunu ghalqu s-16 il-sena izda jkunu ghadhom ma ghalaqx it-18 il-sena u jkunu ghadhom mhumiex qeghdin jahdmu bi qligh. Aktar minn 16-il sena izda taht il-21 sena li hu registrat bhala persuna minghajr xoghol taht it-Taqsima I tar-registru tax-xoghol mizmum skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Imieg u Tahrig u qatt ma jkun hadem bi qligh, u li ma jircevix xi beneficcju, pensjoni jew ghajnuna li tithallas taht dan l-Att. 2% ghal kull tifel L-oghla dhul fis-sena stmat ghall-finjijet tat-titolu - Lm 13,270 Rata ta’ allowance ghal tifel b’dizabilita fil-gimgha Lm c Fejn id-dhul fis-sena stmat ma jaqbizx Lm 9,270 5.00 Lm c 12.00